MENÜ
ESA E- DERGİ
DUYURULAR
SON 5 ÜYEMİZ
BEĞENİLENLER
Günün Şiiri: Haftanın Şiiri: Ayın Şiiri: Günün Yazısı: Haftanın Yazısı: Ayın Yazısı:
Mahmîl Mihmel Mahfe
Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 04 Ekim 2018 Perşembe Beğen 5
 
Mahmîl – mihmel- mahfe
 
Osmanlıca yazılışı: mahmil  - محمل
 
Yazıda Mahmil , mihmel  ve mahfe kelimesinin kökeni, Osmanlıca anlamı,  Osmanlıca yazılışı, sözlük anlamları, eski devirlerde kullanımı, mahmil ile ilgili adetler,  eski edebiyatta mahmil, mahmil konulu şiirler konularına değinilecektir.
 
Mahmilin sözlüklerdeki anlamları: deve üzerine konulan üzerinde iki kişinin binebildiği sepet,  hacı kafilesi ve sürre alayları ile her yıl Haremeyn'e gönderilen armağanlar.
 
mahmil-i şerif : Haremeyne sürre  alayı ile  gönderilen para ve hediyelerin yükletildiği  deve veya diğer vasıtalar ile gönderilen hediyelerin konulduğu üzeri örtülü[1] sandık veya sepete de mahmil dendiği bilinmektedir.
 Mahfel-i Şâhî  : büyük mahfe
 
Mahmil kelimesinin sözlük anlamlarından da anlaşılacağı gibi ilk anlamının devenin üzerine konulan sepet olduğu, bu sepetlerin içinde iki kişinin de oturabileceği kadar büyük olduğu, eğer insan taşınmaz ise bu sepet veya sandukaların içine eşya da konulduğu vb ortaya çıkmaktadır.   Nitekim eski devirlerde “ bir söze yüklenen mânâ[2]ya da mahmil dendiği anlaşılır.
 
Nitekim bu sözcüğün bu cihetten anlam genişlemelerine maruz kaldığı evlerde kullanılan camlı dolaplara, içine değerli eşyaların konulduğu kapalı veya camlı raf, sandık, vb anlamlarında da kullanıldığı anlaşılmaktadır.  Nitekim bazı yörelerde içine gıda ürünlerinin konulduğu ahşaptan yapılan ve kapak kısımlarında tel kullanılan dolaplara da mahfil dendiği bilinmektedir.
 
Develerin üzerine konulan devenin iki yanına çatılıp her birine bir kişinin oturabileceği iki taraflı sepetlerin veya muhafazaların mahfil diye adlandırıldığı gibi şehir hayatında omuzlarda taşınan sepet veya sepet benzeri kapalı eşyalara da mahmil, mihmel veya mahfe olarak adlandırıldıkları da bilinmektedir.
 
Mahmilin üstü örtülü, kapalı, içindekileri göstermeyen sanık veya sepet manasında da kullanıldığı hatta dört kişi tarafından taşınan taht-ı revanlara da mahmil dendiği anlaşılmaktadır.  Şu halde sarhoş taşımaya yarayan küfelerin eş anlamlarının mahmil olabileceği ortaya çıkmaktadır.
 
Aczdür mahmil-keş-i idrâk-i mâhiyyet bana
 Reh-nümâ-yi câde-i tahkîkdür hayret bana       Arpaeminizâde Sâmî
 
Yurudu mahmil-i meh kevkebesi
Tuttu alemleri baııg-ı ceresi               Hâkanî
 
Bar-ı faniden beka mülküne mahmil bağlayıp
Şad ol canlar ki aşk ile musahib gitdiler  Aşkî
 
Askeriye mahfelini gezerken
Bir güzel oturmuş yolun üstüne
Baka baka ben canımdan bezerken
Öldürmek mi yoksa bana kastı ne     Mehmet Yakıcı- Konyalı Âşık (1879- 1950) Şiirleri
 
 
[1] http://www.osmanice.com/osmanlica-17168-nedir-ne-demek.html
[2] http://www.luggat.com/Mahm%C3%AEl/1/1

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

04 Ekim 2018 Perşembe 09:55:01

nesnel ve tarafsız bir paylaşımdı. İstifade etmiş oldum Elinize sağlık

04 Ekim 2018 Perşembe 11:45:01

Yaşanmış bir şeyler varsa yazı olup taşacak birileri de yazacak gönülden kutlarım.

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...