Aydın Tarih Turizm Antik ve Doğal Güzellikler



Aydın
 
Milet, Resim Alıntı: 
https://www.aydinturizm.gov.tr/belge/1-57091/resim-galerisi.html 


( eski adı Güzelhisar- Tralles ) 
Aydın, orta ve batı kesiminde verimli ovalar, kuzey ve güneyi dağlar ile çevrili Büyük Menderes Havzası üzerinde 8007 km²’lik bir alan üzerine kurulu, rakımı 65 metredir.2011 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre  nüfusu 999.163 kişi olan bir şehirdir. Nüfusun % 60’ı (599.973 kişi) şehirlerde,  % 40’i ise (399.190 kişi) kırsal kesimde yaşamaktadır.Aydın'nın : Aydın si, Yörük Ali Efe Etnografya Müzesi, Afrodisias Müzesi, Karacasu Etnografya Müzesi, Milet Müzesi)  Adnan Menderes Üniversitesine bağlı  (Çine Kuva-i Milliye Müzesi, Çine Arıcılık Müzesi ve Nazilli Etnografya Müzesi) olmak üzere 8  müze ile  21 önemli ören yeri ile birlikte, Aydın'da  tescil edilmiş 1.012 civarında kültür varlığı bulunmaktadır. https://www.aydin.gov.tr/default_B1.aspx?

Aydın, Anadolu’nun batısında, Ege Bölgesi'nin güneybatı kesiminde kıyı Ege bölümündedir.Kuzeyinde İzmir , Manisa, doğusunda DENİZLİ , güneyinde MUĞLA ve batısından Ege Denizine açılır.Kuzey ve güneyi dağlık, engebelidir, iki bölüm arasında iki yandan faylarla sınırlanmış ve sonradan alüvyonlarla örtülmüş genç bir çöküntü alanı olan Büyük Menderes ovası yer alır. 1. derece deprem alanı olan bölge bir çok kez yıkıcı depremlere maruz kalmıştır.Yüzölçümü 9.007 km² dir.
Aydın'ın lçeleri: Bozdogan , Buharkent ,Çine , Didim , Germencik , İncirliova , Karacasu , Karpuzlu , Koçarlı , Kösk , Juşadası , Kuyucak , Nazilli , Söke , Sultanhisar , Yenipazar.


AYDIN'IN TARİHÇESİ  
Tarihi M.O. 7000 yılına dayanır. M.O.5000 yılındaki koy kültürü, M.O.3000 yılında şehir devletleri kültürüne dönüşmektedir. M.O.2000 yılından itibaren Ege ve Doğu Akdeniz'in her yanına dağılan halk toplulukları kavimler halinde Ege kıyılarına kadar geldiler. Bu göç sonucunda Hitit devleti, Troia Krallığı, Miken kolonileri yıkılmıştır. Bu kavimlerden Atoller ve Ionlar Bati Anadolu' da, Büyük ve Küçük Menderes ovalarına yerleştiler ve  Lidya Krallığı bünyesinde 12 kıyı kenti kurdular, site denilen bu kentlerde deniz ticareti geliştirildi. 

Bu kavimlerden olan Firigler, M.O.1200 yılında Büyük Menderes'in yukarı platosuna yerleşip   Hitit krallığını yıktılar. lonlar'in M.O.1200 yılında Gediz ve Büyük menderes ovalarında Milet şehrini kurdular. MÖ..5.YY da Irandan gelen Perslerin istilası sonucunda doğu kültürü ile tanışan Bati Anadolu kentlerinde Greko-Pers denilen yeni ve özgün bir kültür sentezi oluştu. M.O.546 yılında Lidya kralı Krezüs, Pers kralı Kyros (Kurus) ile yaptığı savası kaybedince, Ion şehirleri Pers Krallığı'na bağlandı.  M.O.500 yılında karışıklıklar başladı. Perslerin bölgedeki egemenliği Makedonya'nın basına Aleksandr gelene dek devam etti ve Helenistik dönem başladı. MÖ.. 1.ve 2. Yy.da Roma yönetimi altında kalan bölge, ekonomik, ticari ve kültürel alanda önemli gelişmeler gösterdi. Romalıların yerel kültürü benimsemeleri ile yöredeki antik kentler, Efes, Milet, Tralleis, Afrodisias  kalkındı ve  anıtsal yapılarla donatıldı.https://www.aydin-bld.gov.tr/kent-haritasi/tarih-cografyaM.S. 4. Y.Y. sonlarinda Roma imparatorlugunun ikiye ayrilmasıyla Anadolu Bizans egemenliginde kaldi. Böylece Aydın'daki şehirlerin Antik tapinakları kiliseye, tiyatroları da savunma kulelerine dönüstürüldü. Tralles ( Aydın) açik alandan, bir tepe üzerine taşınmştı. Aydın'da Antik Çağın Afrodisias , Milet, ALİNDA, Amyzon,  Alabanda, NİSA , Prien, Magnesia gibi önde gelen kentlerinde sayısız bilgin ve bilge kişiler yetişmiştir. Bugünkü Aydın; kuzeyindeki Top Yatağı sırtında kurulan Tralles Kenti ile birlikte MÖ 2500 yılında Hititler zamanında gelişmiş,  VII. yy.da Lydia zamanında da en parlak çağını yaşamıştır. 
Malazgirt Savaşı’nı (1071) izleyen yıllarda Türklerin eline geçenbölge, 11.yy. Başlarında 1.Haçlı Seferileri’nin ardından Bizans lılar tarafından geriye alındı. 1280 yılında Menteşe bey tarafından yeniden zaptedildi.   Selcuklu uç beylerinden Menteş Bey, kente "Güzelhisar" adını vermiştir Menteşe Bey’in egemenliğinde kalan kent daha sonra Menteşe Bey’i öldüren Aydınoğlu Mehmet Bey’in eline geçer.   Selcuklu larla birlikte Türk Uygarlığının  kültür varlığı ve eserleriyle donatılan Aydın, sosyal hizmetler, tarım ve mimaride uygar günlere şahit olmuştur.  Beylikler döneminde yöreye Aydınoğulları egemen oldu.Yöre Aydın Eli, kentede "Aydın Güzelhisarı"diye anılmaya başlandı. Aydın'ın Türk egemenliğinde bir yönetim birimi statüsü kazanması 1390 yılında Yıldırım Beyazıt'ın şehzadesi Ertuğrul Bey'in Vali olarak Aydın'a atanmasıyla başlamıştır..https://www.aydin.gov.tr/default_B1.aspx?content=1008

Aydınoğulları zamanında şehrin adı Aydın Güzelhisarı olmuş, daha sonra Aydın adını almıştır. 1425’de 2.Murat tarafından kesin olarak Osmanlı topraklarına katılan kent Anadolu eyaletine bağlı bir kültür merkezi oldu. Şehir, XIV yy. da bugünkü yerine kurularak idari kademelendirme sırasıyla, 1390 yılında eyalet, 1426 yılında  sancak, 1811’de İzmir, Saruhan (Manisa), Menteşe (Muğla), Antalya, Isparta sancaklarını kapsayan eyaletin merkezi oldu.  16.yy. Sonlarından başlayarak ayaklanmalara sahne oldu. Eyalet merkezi (1857) İzmir’e taşındıysa da bu yönetim biriminin adı Osmanlı Devleti’nin sonuna kadar “Aydın” olarak kaldı.15 ve 16.yy.lardaki Osmanlı sayım defterlerinde "Nefs-i Güzelhisar der Liva-i Aydın" ve "Aydın Eli" diye geçer.19.yy.da Aydın eyaletinin merkezi Güzelhisar'dı. ( https://www.ogretmenlerforumu.com)  Aydın' ın 1919 yılına kadar sancak şeklinde devam eden bu yönetim şekli, 25 Mayıs 1919-7 Eylül 1922 yılları arasında 40 aya yakın süren işgalden sonra ve  Milli Mücadelenın kazanılmasıyla birlikte 1923 yılında değişmiş, müstakil vilayet olmuştur


AYDINDA ANTİK ŞEHİRLER
Afrodisias
ALİNDA(Karpuzlu)
Anaia
Magnesia (Maindros Magnesiası)
Miletos (Milet)
Didyma(Didymaion-Didim)
Myous (Myes)
Priene (Güllübahçe)
Neapolis (Scala Nuova)
Amyzon
Arpasa
Gerga
Gordion Teiklos
Karoura
Maiandros Antiokheiası
Orthosia
Plarasa
Akharaka
Apollonis
Brioula (Brioulla)
Tralleis (Aydın)
Nysa (Sultanhisar.

 
Afrodisayas ( Resim , 
https://www.aydinturizm.gov.tr/belge/1-57091/resim-galerisi.html ) 

Afrodisias-
Babadağ sırasının eteğinde, denizden yaklaşık 600 m yükseklikte bir plato üzerinde yer almaktadır. Burası İzmir’in güneydoğusunda, karayolu ile yaklaşık 230 km uzaklıkta, Aydın ilinin Karacasu ilçesine bağlı Geyre köyü yakınındadır. Afrodit adına kutsal törenler yapılan
Afrodisias- kenti Antik Çağ’ın önde gelen mimarlık,  Sanat , Heykeltıraşlık ve tapınma merkeziydi.Yapılan kazılarda bir  Heykel atölyesi ile çok sayıda tamamlanmış ve yarı yarıya yapılmış heykel bulundu. Heykellerde kullanılan mavimsi gri mermer Babadağ’ının eteklerinde, kentin 2 km. doğusundaki ocaklarda çıkarılıyordu.Yaklaşık 520 hektarlık bir alanı kaplayan  Afrodisias-ören yeri Romadöneminde inşa edilmiş,, Bizans döneminde onarılmış 3,5 km’lik bir surla çevrilmiştir. Duvarın inşa ve onarımlarında eski mimari parçaların kullanıldığını görüyoruz.Kent, aslında Prehistorik bir höyük olan 15 metre yükseklikteki Akropol tepesi diye anılan yükselti hariç düz bir alanda kurulmuştur.https://www.kenthaber.com/ege/aydin/karacasu/Rehber/antik-kentler/aphrodisias

ALİNDA ANTİK KENTİ - AYDIN- ÇİNE

 
Aydın ilinin 
ÇİNE İlçesinin 31 km. batısında,Karpuzlu deresi vadisinin batı ucundadır.Luwi veya Kar dilinden gelmiş olup “Işık” anlamındadır.İlk Çağ yazarlarından Arrianus bu kentten “Karia’nın en müstahkem şehri” diye bahseder.  Hitit, belgelerinde “IJALANTA” adıya anılan kent, M.Ö.451-450’de kısa bir süre Attika-Delos deniz birliğine girmişse da birlikte çok kısa bir süre kalmış ve sonra ayrılmıştır. Antik kentinin kalıntıları Demircidere köyünün (Karpuzlu) birkaç yüz metre ilerisinden başlamaktadır. Nitekim buradaki köy evlerinin duvarlarında heykel ve friz parçaları kullanıldığı gibi bazı evler Roma devri duvarlarının üzerine inşa edilmiştir. Kentin taşları yeni yapılanmalarda kullanıldığından pek az kalıntı günümüze gelebilmiştir. Kentteki tiyatro kalıntısı ile Agora ve üç katlı stoa  dikkati çekmektedir. 90-30 m. ölçüsünde ve 15 m. yüksekliğindeki iki katlı agora’nın ilk katında dükkan olarak kullanıldığı sanılan odalar bulunmaktadır. Bunun üzerindeki ikinci kat ise çift sıra yarım sütunların oluşturduğu oldukça uzun bir galeri görünümündedir. https://www.kenthaber.com/ege/aydin/karpuzlu/Rehber/antik-kentler/alinda-karpuzlu

Miletos (Milet):
Söke’ye 30 km. uzaklıkta ve Akköy yakınlarındadır.Roma Çağında dünyanın önde gelen kentlerinden birisi haline gelmiştir. Batı Anadolu’da Malandros’un (Büyük Menderes) denize döküldüğü yerde Antik Çağın en önemli kentlerindendir.Miletos’da son yıllarda yapılan kazılar, kentin üç ayrı evresi olduğunu göstermiştir. Bunlar Geç Khalkolatik, Erken Tunç ve Orta Tunç Çağlarına ait yerleşim yerleridir. Miletos yakınındaki Killiktepe’de yapılan kazılar. M.Ö. 7000-5000’e tarihlenen Neolitik Çağın bir duvarı ile çanak, çömlek, taş aletleri ortaya çıkarmıştır.

Didyma, Didim

 
Apollon Tapınağı ( Didim) 

Söke ilçesi, Yeni Hisar köyü (Yoran) sınırları içerisinde yeralan
Didyma, Apollon Tapınağı ile ünlüdür. Apollon Tapınağı 'nın bulunduğu yöre hiç bir zaman bir kent niteliği taşımamış, Claros gibi bie kehânet merkezi olmaktan öteye gidememiştir. Branchidai (Brankhidai) ismi verilen Delphoi kökenli, soylu bir aileden gelen rahiplerin yönetimindeki Didyma'da her yıl veya dört yılda bir ayinler düzenlenmiş, bayramlar yapılmış, şenlikler, geceleri meşale koşuları birbirini izlemiştir. Didyma Apollon tapınağı dipteros plan düzeninde, çift sıra sütunla çevrelenmiş bir yapıdır. Tapınağın kısa tarafında on, uzun tarafında ise yirmi bir sütun bulunmaktadır. Tapınak yedi basamaklı bir kaide üzerindedir.Didyma Apollon Tapınağı’nın pronaus, iki sütunlu salon, sekos ve naiskos olmak üzere dört bölümlü bir plan düzeninde olduğu dikkati çeker.Tapınağın Naosu’ndan 22 m. genişliğinde, 22 mermer basamakla ayrılan iki sütunlu salon olup, penceresi bulunmamaktadır. Tapınağın güneyinde stadium bulunmaktadır. Ayrıca tapınağın basamaklarından bazıları da yarışlarda belirli kişilerin oturması için ayrılmıştır. 

Magnesia (Maindros Magnesiası):
 İzmir-Aydın karayolu ile ulaşılan Ortaklar bucağına bağlı ve oraya 4 km. uzaklıktaki Tekinköy’ün yanı başındadır. Magnesia’daki Mimari yapılar: ArtemisMabedi, 41x67.5 m. ölçüsündedir. Mabedin kısa kenarlarında 8, uzun kenarlarında da 15 adet attika tipi sütun bulunmaktadır. Daha çok Roma çağında görülen geniş temenosun ortasında yer almış ve bu alan Agora tarafından kesilmiştiMermer bloklarla döşeli olan zemin batıya doğru bir eğim yapmaktadır.Ayrıca Naos’un içerisine üçer sütun konulmuştur. Artemis mabedinde diğer İon mabetlerinde görülmeyen özellikler vardır. Bunun en belirgin olanı cephenin doğuya yönelmesi gerekirken burada batıya doğru olmasıdır.
Artemis Sunağı: Artemis Mabedinin batısında, Bergama’daki Zeus sunağına benzeyen at nalı şeklinde bir sunaktır. Günümüze sadece temelleri ulaşabilmiştir
Zeus Sosipolis Mabedi: Bu mabet stylobat üzerinde 7.38 x 15.81 m. ebadında idi. Cephesindeki frizler bugün Berlin Müzesindedir. Zeus’a ait olduğu kuvvetle muhtemel bir gövde parçası ile vücudun alt bölümüne ait giysinin bir parçası bulunmuştur. 
Tiyatrodan pek az kalıntı günümüze gelebilmiştir.. Oturma kademelerinin hemen hemen tamamı yok olmuştur. Büyük bir olasılıkla M.S.263’deki Got akınları sırasında büyük tahribata uğramış ve yıkılmıştır. Odeon :Agora’nın güney-doğu yönündedir ve çok az kalıntıları günümüze ulaşmıştır. Stadion : Odeon’un güneyinde iki tepenin ortasında,186 m. uzunluğunda “U” şeklindedir.

Gymnasion:
Kentin ortasında olup Magnesia’da görülen en yüksek kalıntıdır. Hamam, Apodyterion ve Palaestra’dan meydana gelmiştir. Yaklaşık 100x25 m2’lik bir alanı kaplar. Apodyterion kalın duvarlı dikdörtgen 250 m.likbir yapıdır.
Latrina’nın kanalizasyonu ve iki adet güzel çeşmesi vardır. 15.85 x 8.40 m. ebadındır. Latrina’nın oturulan sekisi ile döşemesi mermer kaplıdır. 32 kişinin aynı anda kullandığı oturma sekilerinden anlaşılmaktadır. Genel Tuvalet Roma’da çok yaygındır. Kişiler burada hem ihtiyaçlarını gideriyorlar hem de sohbet ediyorlardı. Bu yüzden Roma devri Latrina’larında insanları birbirinden ayıran özel bölümler yoktur. Duvarlar opus sectile dekorasyon ile bezenmiştir.

Gerga:
Aydın’ın Çine İlçesi’nin 7 km. güney-doğusunda, Ovacık köyü yakınındaki bir tepenin üzerindedir.Gerga’nın sur duvarları, mabetten arta kalmış mimari parçalar, heykel kaideleri ve parçaları yakın tarihlere kadar görülebiliyordu. Burada yapılan yüzey araştırmaları bu kalıntıların Karia bölgesinde karşılaşılanlardan çok daha farklı özellikleri olduğunu da ortaya koymuştur.Büyük olasılıkla Gerga bir tanrıya ait mabet çevresinde kurulmuş antik kenttir.

Nysa (Sultanhisar):
 

 Malgaç (Mesogis) dağı eteklerinde, zeytin bahçeleri ve doğal güzellikler dolu yamaçlara kurulmuştur. İlçeden kıvrılarak yükselen 3 km asfalt yol üstündedir. Helenistik çağın yazarları Lydia ile Karia arasındaki bu kentte Dionysos’un yaşadığını yazmışlardır. Nysia kenti oldukça dik bir boğazın iki yanına kurulmuş  son derece zengin arkeolojik kalıntıları ile dikkati çekmektedir.Helenistik devirde yapılan, Roma çağında yenilenen tiyatro son yıllarda son yıllarda yapılan temizlik çalışmalarından sonra tam olarak ortaya çıkarılmıştır. Bouleterion'u oldukça iyi bir durumdadır ve  yapılan kazılarda on iki oturma sırası ile bunların arasındaki beş merdiven ortaya çıkarılmıştır. Nysa kütüphanesi  günümüze iyi bir durumda gelebilmiş, iki katlı bir yapıdır. Ephesos’daki Celsus kütüphanesinden sonra Anadolu’da en iyi korunmuş kütüphanelerden biridir. Kütüphanenin okuma salonu 13.40x14.80 m. ölçüsündedir.

Kentin stadyumu 192.00 m. uzunluğunda, 44.00 m. genişliğindedir. Kentin yanı başındaki sel yataklarının üzerinde, vadide yapılmıştır. Ayrıca tonoz ve kanallarla mimari yapısına sağlamlık kazandırılmıştır. Nysia’ya hâkim konumdaki agora 105.00x89.00 m. ölçüsünde olup dört yanı sütunlarla çevrilidir.Roma hamamı tonozlarla örtülüdür ve duvarlarındaki izlerden içerisinde heykellerin yerleştirildiği nişlere yer verildiği görülmektedir.150 m. uzunluğunda, üzeri tonoz örtülü gizli bir geçit veya tünel bulunmaktadır. Kentin yaslandığı Messogis Dağından gelen suların belki de kente zarar vermesini önleyen, belki de kanal görevini üstlenen bu geçit aynı zamanda tiyatro önündeki meydanı da alttan desteklemektedir. Günümüze ulaşan Nysia’nın surları daha çok Bizans döneminden kalmıştır. Nysia’nın nekropol alanında iki katlı mezarlar ortaya çıkarılmıştır. Çoğunlukla bu mezarlar yan yana birbirlerine bitişik tiptedir.

Priene (Güllübahçe):
Söke yakınlarındadır. Lidyalılar zamanında kurulmuştur. Başlıca harabeler; kale, surlar, su kemerleri, tiyatro, mabetler (Mısır, Athena, Büyük İskender Kybele, Demetler), agora, kilise ve mukaddes evdir. Lidya, Pers ve Roma devrinin büyük bir şehri idi. En büyük hususiyeti, bugünkü modern şehircilik planlarına göre inşa edilmiş olmasıdır


MÜZELER
AYDIN MÜZESİ : Aydın Müzesi’nin çekirdeğini Halkevi Müzesi’nin eserleri teşkil etmiştir. Yöreye özgü etnografik, ArkeolojiK Tralleis kökenli pişmiş toprak eserleri ve ayrıca Müzenin sorumluluk alanında bulunan sikke defineleri, Roma İmparatorları gümüş sikke koleksiyonu olan Kızıldere Definesi gibi eserler sergilenmektedir.. Kızıldere Definesi (M.S.40-270) yılları arasında görev yapan 29 imparator ve 9 imparatoriçe sikkelerinden oluşmaktadır.

Aydın Müzesi  40 bine yakın envanter esere sahiptir. Geniş bir bahçe içerisinde yer alan müze binasında Aydın İl sınırları içerisinde yer alan Tralleis, Magnesia, Alinda, Alabanda, Nysa, Amyzon, Piginda, Harpasa, Myus, Pygela, Orthosia, Mastaura vb. antik kentlerden gelen çeşitli dönemlere ait taş eserler sergilenmektedir. Bu eserler, heykeller, lahitler, sütun ve sütun başlıkları, altarlar, mezar stelleri, İslâmi mezar taşları, mil taşları, yazıtlı ve kabartmalı stellerle çeşitli mimari parçalar sayılabilir.Müze Arkeoloji, Nümizmatik (Sikke) ve Etnoğrafya bölümlerinden oluşturulmuştur.

Arkeolojik Eserler Bölümü
Eserler kronolojik bir sıraya göre sergilenmektedir.
Hellenistik Dönem Tralleis heykeltraşçılığının en güzel örneklerinden bazıları: Athena büstü, Nike heykeli, Satyr heykeli, çeşitli heykel ve kabartmalar arkeoloji salonlarını süsler. Tralleis nekropolünde yapılan kurtarma kazılarında elde edilen çok sayıda terrakota, kandil, unguentarium ve oyuncak figürinler özel bir koleksiyon oluşturmaktadır.
Etnografik Eserler Bölümü
Bölgenin zengin halk sanat ürünlerinin sergilendiği bölümdür. Halı, kilim, cicim, sumak gibi dokuma örnekleri, efe kıyafetleri, sırmalı simli kadın kıyafetleri, oyalı yazmalar, tepelik, kemer, kolye, bilezik, küpe ve yüzük gibi gümüş takılar, hamam takımları, el yazması Kuran ve kitaplar, sigara ağızlıkları, kalyenler, tas, lenger, sahan, ibrik, sefer tası, kazan ve sini gibi bakır mutfak kapları, dibek, kahve değirmeni, kahve soğutacağı, takunya gibi ahşap eserler, kılıç, kama, çakmaklı tüfek, tabanca gibi silahlar sergilenmektedir.https://www.aydinkulturturizm.gov.tr/belge/1-57308/aydin-muzesi.html

Milet Müzesi 
Eserlerin teşhir tanzimiyle ilgili proje İzmir Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü’nce hazırlanmış ve Bakanlığımızca onaylanmıştır. Teşhir ve tanzim projesi tamamlandıktan sonra müze ziyarete açılacaktır. Müze koleksiyonunda yaklaşık olarak 7300 arkeolojik, 93 etnografik, 13.000’e yakın sikke olmak üzere toplam 20.000 üstünde envantere kayıtlı eser vardır. Koleksiyondaki eserlerin büyük kısmı Milet, Didim ve Priene ören yerlerinden ve buralarda yapılmakta olan kazılardan gelmiştir.

Karacasu Etnografya Müzesi 
Karacasu Etnoğrafya Müzesi, Karacasu İlçe Merkezinde Tavas Yolu üzerindedir. Aphrodisias Müzesi Müdürlüğüne bağlı olarak 2007’de ziyarete açılan müzede ilçenin geçmişten günümüze seramik, sıcak demir, deri ve diğer el sanatları ile ilgili etnografik eserleri sergilemektedir.

Yörük Ali Efe Müzesi 
Milli Kahraman Yörük Ali Efe’nin İzmir’den dönüşünden ölümüne kadar yaşadığı Yenipazar ilçe merkezindeki evi 1980’li yıllarda çıkan yangında tamamen yanmıştır. 1995 yılında Aydın Valiliğince Kültür Bakanlığına yapılan öneri kabul görmüş, Yörük Ali Efe’nin mirasçıları evin müze yapılması koşulu ile evi Kültür Bakanlığına bağışlamışlardır. Tahsis işlemleri 1999 yılında tamamlanmıştır. Evin aslına uygun restorasyonu ve bahçe tanzim çalışmaları sonucu teşhire hazır hale getirilmiştir.


KALELER
Arpaz Kalesi: Nazilli-Bozdoğan yolu üzerindedir.
Körteke Kalesi: Bozdoğan İlçesine bağlı Körteke Köyü ile Örencik Köyü arasında bir tepenin üzerindedir.
Cincin Kalesi: Koçarlı İlçesinde Cin Bey tarafından kurulmuştur.


Güvercin Ada:  Kuşadası İlçesi, Hacıfeyzullah Mahallesinde bulunan Güvercinada Kalesi, Kuşadası Körfezinin ağzında limanı koruyan bir konumda yapılmıştır. Güvercinada üzerinde, Barbaros Hayrettin Paşa tarafından yaptırılan bir iç kale ve İlyas Ağa tarafından yaptırılan surlar yer almaktadır. Bu surlar Mora İsyanı sırasında adalardan ve denizden gelebilecek saldırıları önleyebilmek için yaptırılmıştır. Surlar adayı çepeçevre saracak şekilde yaklaşık 3 metre yüksekliğinde inşa edilmiştir. Kalenin yapımında kullanılan taşlar Yılancıburnundan getirilmiştir. Surların güneyinde doğu yönüne cepheli merdivenlerle çıkılan yuvarlak kemerli ve iki kule ile korunan kale giriş kapısı yer almaktadır. Kuzey kule beşgen, güney kule ise silindirik biçimdedir. Kapı üstündeki kitabe boşluğu daha önce burada bir kitabenin olduğunu göstermektedir. Surların inşa kitabesi, kuzeydeki kule duvarı üzerinde bulunmaktadır. Kitabe 4 satır ve 20 mısradır. Sene 1242 (1826).

CAMİLER
Üveys Paşa Camii: 1565 yılında Kadı Muhittin efendinin oğlu Üveys Çelebi tarafından yaptırılmıştır. Aydın Merkez ilçede Köprülü Mahallesindedir.
Eski Yeni Camii: 1585 yılında Muhittin Efendinin oğlu Hasan Paşa tarafından yaptırılmıştır. Merkez İlçede Hasan Efendi mahallesindedir.
Ramazan Paşa Camii: 1595 yılında Ramazan paşa tarafından yaptırılmıştır. Aydın Merkez İlçede ramazan Paşa Mahallesindedir.
Süleyman Çelebi Camii: Bugün Bey Camii diye de anılan bu camii Merkez İlçe istasyon Meydanındadır. 1683 yılında Süleyman Bey tarafından yaptırılmıştır.
Cihanoğlu Camii: 1756 yılında Cihanzade Müderris Abdulaziz Efendi tarafından yaptırılmıştır. Merkez İlçede Köprülü Mahallesindedir.
Şemsi Paşa Camii: Ağaçlar arası veya kırmızı minare adı ile de tanınan bu camii Adnan Menderes Bulvarı üzerindedir. 1659 yılında Ahmet şemsi Paşa tarafından yaptırılmıştır.
İlyas Ağa Camii: İlyaszade İlyas Ağa tarafından 1812 yılında Söke İlçesinde yaptırılmıştır.
Ahmet Gazi Camii: Eski Çine'de 1308 tarihinde Menteşe Beyliği zamanında İbrahim Bey'in oğlu Gazi Ahmet Bey tarafından yaptırılmıştır.
Yavuzköy Şemsi Paşa Camii:1659 yılında Yavuz Köyü'nde Aydın'daki Şemsi Camii ile birlikte Ahmet Şemsi Paşa tarafından yaptırılmıştır.
İlyas Bey Camii: Milet harabelerinin bulunduğu yerde 1403 yılında Menteşe Bey'i Mehmet oğlu İlyas Bey tarafından yaptırılmıştır.
Öküz Mehmet Paşa Camii (Kale Camii): Kuşadasında 17.yüzyılda yapılmıştır.


HANLAR
Cihanoğlu Hanı: Merkez İlçede Köprülü Mahallesindedir. 1756 yılında yaptırılmıştır. Zincirli Han: Merkez ilçe Köprülü Mahallesindedir. 1708 yılında yaptırılmıştır. Öküz Mehmet Paşa Kervansarayı: Kuşadası İskelesi karşısında 1618 yılında Sadrazam Öküz (Damat) Mehmet Paşa tarafından deniz ticareti için yaptırılmış bir Osmanlı Kalesidir.
TÜRBELER
İsmail Türbesi: Merkez İlçe Köprülü Mahallesinde Üveys Paşa Caminin kuzeyindedir. Ahi Bayram (Ahi İbrahim) Türbesi: Eski Çine'de Ahmet Gazi Camii'nin avlusundadır. 14.yüzyılın ilk yarısında yaptırılmıştır.Çiftlik Türbesi: Cihanzadelerden Safiye Sultan'ın türbesidir. Çine-Koçarlı Yolu üzerindedir.Sinandede Türbesi: Nazilli'nin Pınarbaşı semtindedir.
MEDRESELER
İlyasbey Medresesi: Nasuh Paşa Medresesi: Nasuh Paşa tarafından 1708 yılında yaptırılmıştır. Cihanoğlu Külliyesi: Merkez İlçe Köprülü Mahallesindedir. 1756 yılında yaptırılmıştır.

KÖPRÜLER
İlhanoğlu Köprüsü, Çavuş Köprüsü: Karanlık Köprü:Armutalan Köprüsü:Çatma Köprü: Kemer Köprüsü: İnce Kemer Köprüsü: Aydın Muğla İl sınırında Çine Çayı üzerindedir.

AYDIN'DA TURİZM MERKEZLERİ

Aydın ili, tarihi, kültürel ve doğal değerlerine sahip olmanın ötesinde, turizm faaliyetlerinin en yoğun olduğu Batı Anadolu’nun orta yerinde bulunmaktadır. Ayrıca, turizm açısından en önemli deniz sınır kapısına sahip olması, Aydın’ı, sektörün en gelişmiş illerinden biri haline getirmiştir. Aydın’ın batısı Ege denizine açıldığından, Kuşadası ve Yenihisar ilçeleri turizmin her alanında, diğer ilçeler ise daha çok folklorik ve arkeolojik değerler açısından günübirlik ziyaretlere daha uygundur. Bu nedenle yatırımlar, bu iki kıyı ilçesinde toplanmış olup, ileriye dönük taleplerde bu bölgede yoğunlaşmaktadır.Kıyı ve ören yerleri dışında sağlık turizmi (termal), tarihi ve mimari eserler, ören yerleri, müzeler, geleneksel el sanatları, yöresel festivaller, deve güreşleri gibi, kültür turizmi sportif turizm, doğa yürüyüşleri-trekking, atlı doğa gezileri, golf,dalma,deniz ve kara avcılığı, yüzme,yelken, su sporları gibi sportif turizm ildeki geliştirilebilecek potansiyele sahip etkinliklerdir.


KUŞADASI:

Aydın’a 71 km uzaklıkta bulunan kentin sınırları, Kuşadası körfezinin doğu ve güneydoğusundaki kıyı ovasıyla, gerisinde kalan alçak yaylayı kaplar. Doğusu ve güneyi dağlarla çevrilidir. Adını önündeki Güvercin Adası’ndan alan ilçe, turizm açısından Türkiye’nin önemli ve gelişmiş merkezlerinden birisidir. Kuzeyde Selçuk ve Pamucak, güneyde Dilek yarımadası ile sınırlanan Kuşadası; Efes, Meryemana, Milet, Didim, Pamukkale, Marmaris, Bodrum gibi önemli turistik merkezlerin odağında bulunmaktadır. Yat limanı, çok sayıda plaj, otel, motel, kamping, tatil köyü ve eğlence yerleriyle, özellikle yaz aylarında çok canlı ve renkli bir yaşantı sergiler.
İlçede Çıban (Yavansu), Venüs, Güzelçamlı ve Davutlar kaplıcaları, Aslanlı ve Zeus mağaraları, Dilek Yarımadası Milli Parkı ve park içinde yer alan koylar, içmeler; ilkbahar, yaz ve sonbahar mevsimlerinde yerli ve yabancı turistleri konuk etmektedir. Dilek yarımadasını denizden dolaşmak isterseniz karşınıza Tavşan Adası, Su Adası ve Sandal Adası çıkar.Pygela antik kenti ise ilçenin kuzeyinde yer alır. Kayalara inşa edilmiş bir Bizans kalesine ev sahipliği yapan Güvercin Adası ile 19. yy. yapısı Küçük Ada Kalesi ise, Osmanlı Devleti’nin korsanlara karşı kullanılan önemli bir deniz savunma merkezi olmuştur. Kuşadası’nı çeviren surlar da Osmanlı Devleti’ne aittirhttps://www.aydinkulturturizm.gov.tr/belge/1-83564/kusadasi.html

DİDİM: 
Mayıs 1990’da ilçe ünvanına kavuşan Didim’de turizme yönelik el sanatları oldukça gelişmiştir. Küçükbaş hayvancılık, tarım, kıyı şeridinde her mevsimde balıkçılık yapılabilmektedir. Didim gerek denizinin, plajlarının güzelliği ve gerekse tarihi zenginlikleri nedeniyle yılın her ayı yerli-yabancı turistlerin ilgisini çekmektedir. 1960’lı yıllarda küçük bir yerleşim merkezi olan ilçe; turizme verilen önemle birlikte büyük bir gelişme ve nüfus artışı göstermiştir. Eski ismi “Yenihisar” olan ilçe, yöre halkının isteğine uyularak 9 Nisan 1997 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan kararla Didim olarak değiştirilmiştir.Apollon Tapınağı Artemis’in ikiz kardeşi Apollon adına, Brankhid kahinleri için yapılmıştır. Strabona göre; “Dünyanın en büyük tapınağı olduğundan çatısı örtülememiştir.” MÖ 494’te Persler tarafından tahrip edilen, büyük Aleksander, Seleukhoslar, Bergamalılar ve Romalılar zamanında yeniden kurulan ve eklemeler yapılan tapınak antik dünyanın en ünlü kehanet merkeziydi.https://www.aydinkulturturizm.gov.tr/belge/1-83576/didim.html

AYDIN'DA KÜLTÜREL TURİZM
Aydın ili arkeolojik sit alanları yönünden Türkiye’nin en zengin yörelerinden biridir. MÖ 4000 yılının sonundan günümüze kadar Hitit, İon,Lidya, Roma, Bizans, Anadolu Selçukluları, Aydınoğulları, Menteşoğulları ve Osmanlı İmparatorluğunun bir parçası olan il, bu birikimin sonucu olarak sahip olduğu antik kentler ve müzeleri ile iç ve özellikle dış turizm açısından büyük bir potansiyele sahiptir. 
Batıda kıyı kesiminde bulunan önemli antik yerleşimlerden Milet,Didyma, Priene; orta güneyde Alinda, Alabanda; kuzeyde Tralles, Nyssa ve doğuda Aphrodisias ve kuzey yakınında İzmir, Efes ve Meryemana evi, doğuda Denizli’de Hierapolis, güneyde Muğla’da Labran’da, lasos ve Halikarnassos antik kentleri, tarihi ve arkeolojik gezi alanları oldukça yoğun turizm talebi yaratmaktadır.
Kent merkezlerindeki Camiler ve Nazilli’deki Arpaz Kalesi, Bozdoğan’daki Körteke Kalesi, Koçarlı’daki Cincin Kalesi, türbeler, medreseler, mescitler ve hamamlar, gereken restorasyonların yapılması ve tanıtımlarına ağırlık verilmesiyle yukarıda sözü edilen Roma ve Yunan dönemlerine ait ören yerleri dışındaki Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait yapıların da turistik amaçlı ziyaretlere teşvik edilmesi, il turizmine farklı bir perspektif kazandıracaktır.
Turizm talebi yaratabilecek ildeki diğer çekici unsurlar arasında, eski kentsel dokuları, özellikli tarihi yöresel konut yapıları, festivalleri, otantik kırsal yerleşmeleri, gelenekleri, halı dokuma tezgahlarını, deve güreşlerini, orman ve yaylalardaki piknik ve mesire alanlarını saymak mümkündür.
Değişik kültürleri ve kültür eserlerini görmek, izlemek, folklorik faaliyetlere katılmak, yöresel mutfak, müzik, giyim gibi geleneksel etkinlikleri izlemek, ziyaretlerde bulunmak için, Aydın ili önemli olanaklara sahiptir.
Sivil mimari örnekleri ve ilginç kırsal yerleşmelerden biri olan Kuşadası yakınındaki Kirazlı köyü, mimari dokusunun yanı sıra halıcılık ve dokuma tezgahları, saç böreği-ayran gibi yöresel yiyeceklerini de hizmetleri içinde sunan nitelikleri ve yakınındaki Aslan Mağarası ile turist çekmektedir.Eski Çine ise mimari dokusu, 14. yüzyıldan kalma Ahmet Gazi Camii ve Ahi İbrahim Türbesi ile yakınında Asarlık mevkiindeki kaya mezarı ve kalıntıları, el dokuma sanatlarıyla dikkate değer bir tarihi yerleşimdir. Ayrıca Aphrodisias, Neopolis arasında Bozdoğan ilçesinde Olukbaşı köyünde Türkmenler’in geleneksel kıl çadırları üretilmekte ve bu çadırlarda otantik giysilerle yerel yemekler sunulması için çalışmalar yapılmaktadır.

Genellikle turizm mevsimi dışında yapılan festival ve özellikle, deve güreşlerine, daha ziyade yerel halk ve iç turizm tarafından katılım sağlanmaktadır. Deve güreşleri, kısıtlı sayıda da olsa, yabancı turistlerin de oldukça ilgisini çekmektedir. Ayrıca Sultanhisar, Nazilli, Ortaklar, Germencik, İncirliova, Kuyucak ve Köşk tren gar binaları, 19. yüzyıl ekonomi ve ulaşım tarihinin yaşayan örnekleridir.

AYDIN'DA SAĞLIK TURİZMİ (TERMAL)

Aydın ilinde küçüklü-büyüklü termal tesisler bulunmaktadır. Germencik’teki Alangüllü (Bozköy), Ömerli ve Gümüş (Gümüşılıca); Kuşadası’nda Davutlar, Sultanhisar’da Salavatlı ve Buharkent’te olmak üzere toplam 6 bölgede termal kullanıma yönelik tesis alanı vardır.
Alangüllü Ilıcası : Germencik ilçesi Bozköy mevkiindedir. 32 oda ve 70 yatak kapasitesinde, Belediye belgeli kapalı termal havuzu olan bir tesis mevcuttur. Ayrıca İl Özel İdare tarafından kür tesisi ve modern termal ve konaklama tesisleri inşa edilmiş olup, bölgenin en modern ve büyük kaplıcalarından biri durumuna getirilmiştir.
Gümüşköy Ilıcası : Germencik ilçesi Gümüşköy mevkiindedir. Gümüş termal tesisi, 2 oda ve 4 yatak kapasiteli çok küçük bir tesistir
Davutlar : Kuşadsı ilçesi Davutlar beldesi yerleşmesinin hemen yakınında olan sıcaksu kaplıcası mevkiinde konaklama kısmı olmayan bir özel tesis vardır.
Salavatlı Kaplıcası : Sultanhisar’ın batısındadır. Halen faal durumdadır.
İmamköy Kaplıcası: Aydın'ın doğusunda İmamköyü yakınındadır. Böbrek rahatsızlıklarına faydalı ve ağrılı hastalıklarda yatıştırıcı bir özelliğe sahiptir.
Çamur Kaplıcası: Germencik ilçesi yakınlarında Çamköy civarındadır. Çamur banyoları ağrılı hastalıklara iyi gelir.
Gümüş Kaplıcası: Germencik ilçesinin batısındadır. İçme kürlerinin karaciğerin işlevlerini düzenleyici ve safra söktürücü etkileri vardır. Banyo ise, deri hastalıkları ve romatizmaya faydalıdır.
Kemer-Sazlık Köyü Kükürtlü Kaplıcası: Söke ilçesine 9 km uzaklıktadır. Deri hastalıklarına faydalıdır.
Ortakçı Kaplıcası: Nazilli'nin Ortakçı köyü yakınlarındadır. İçme kürleri karaciğer ve safra kesesinin çalışmasını düzenler. Ayrıca vücudun metabolizma artıklarını temizleme etkisi de vardır.
Kızıldere Kaplıcası: Aydın-Denizli sınırındadır. Kaplıcada 80-100 yataklı bir otel vardır. İçme kürleri karaciğer ve safra kesesi üzerinde olumlu etki yapar. Sindirim sisteminde salgı yapan dokuların etkinliklerini arttırır. Pankreasın çalışmasını düzenler.
Kuşadası Kaplıcası: İlçenin 4 km güneydoğusundadır. Banyo kürleri hareket sisteminin ağrı ve tutukluk yapan çeşitli hastalıkların iyileştirilmesinde faydalanılır.
Güzelçamlı İçmesi: Kuşadası'nın güneyinde, denizin yakınındadır. İçme kürü sürgün ilacı etkisi vardır. Mide-barsak sistemine bağlı salgı bezlerinin, salgısını artırır.


AYDIN'DA SPORTİF TURİZM
Aydın ilinde su sporları ve denizde yapılan sporlardan; yüzme, dalma, yelken, sörf, su paraşütü ve su kayağı ile ayrıca dalarak zıpkınla veya kıyıdan-tekneden olta ile balık avcılığı da yapılmaktadır. Bu sporlardan yüzme, sörf, su kayağı ve paraşüt ile bunların dışında deniz bisikleti, muz kayak gibi rekreaktif amaçlı faaliyetler daha çok yerleşimlerin, hatta turistik tesislerin, ya da halkın yoğun olarak kullandığı plajların bulunduğu koylarda daha çok yapılmaktadır.
Su altı dalma konusunda özel dalma alanları saptanmakta ve gruplar halinde bu alanlara turlar düzenlenerek, izlemek amacıyla denetimli dalışlar yapılmaktadır. Bunun için eski batık gemi, anfora ya da fok balığı,mercan kayalıkları gibi doğal özellikler taşıyan alanlar bulunmaktadır. 

AYDIN'DA MİLLİ PARKLAR
Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Milli Parkı:
Ege Bölgesi’nde Aydın’ın Kuşadası ve Söke ilçeleri sınırları içerisinde yer alan milli parka, Kuşadası–Söke karayolu ile ulaşılır. Milli park Kuşadası’na 28 km., Söke’ye 34 km. uzaklıktadır. Samson Dağı’nın Ege Denizi’ne doğru uzantısıyla şekillenen Dilek Yarımadası’nın jeolojik yapısı palezoik şistler, mezozoik kalker ve mermerler ile neojen tortul kütlelerden meydana gelmiş, Menderes mastının bir parçasıdır. Yarımada kumlu, killi, yatık ve yüksek kıyı şekillerini içeren plajlarıyla ilgi çekici kıyı özelliklerine sahiptir.
Milli park nesli tükenmeye yüz tutmuş Anadolu parçasının batıda yaşadığı son noktadır. Ayrıca, Akdeniz ülkelerinde korunan türler arasında da bulunan Akdeniz foku ve deniz kaplumbağaları milli parkın kıyılarında yaşama ve üreme olanağı bulmuştur. 

Bafa Gölü Tabiat Parkı
Bitki örtüsü ile yaban hayatı zenginliğine sahip ve manzara bütünlüğü olan doğa parçalarına Tabiat Parkı denilmektedir. İlimizde 1 adet Tabiat Parkı bulunmaktadır. Alan içinde kamu ve özel mülkiyet arazileri mevcuttur. Gölün kenarı rekreasyon amacıyla insanlar tarafından kullanılmakta olup, tesis olmadığı için ziyaretçi sayısı tespit edilememiştir. Söke - Milas karayolu göl kenarından geçer. Ilgın, Zeytin ve Kızılçamdan oluşan bitki örtüsü vardır. 2003 yılı kış ortası kuş sayımında 200.000’den fazla su kuşunun gölde konakladığı belirlenmiştir. Tepeli Pelikan, Cüce Karabatak, Flamingo, Akkuyruklu Kartal, Kaşıkçı kuşu bölgenin belli başlı kuş türleridir. Özellikle Kaşıkçı Kuşu göldeki adacıklarda birkaç yuva yapmakta, Akkuyruklu Kartal göl yakınındaki Beşparmak Dağlarında üremektedir. B. Menderes deltasının güney doğu bölgesinde yer alan göl B.Menderes Nehri taşkınlarının körfezi doldurmasıyla oluşmuştur. En derin yeri 25 m’dir. Gölün hemen doğusunda Herakleia Antik Kentinde, Athena ile Endymion Tapınakları, Agora, hamam ve anfitiyatro bulunmaktadır. Kıyıya çok yakın bir ada üzerindeki Bizans Manastırı ve hemen yanında bir kayaya oyulmuş Kaya Mezarı bulunmaktadır. Gölün, kuzey batıda Myus ile güney batısında Aissessos antik kentleri de vardır. https://www.aydinkulturturizm.gov.tr/belge/1-57351/korunan-alanlar-milli-parklar-ve-tabiat-parklari.html

AYDIN'IN GÖLLERİ
Bafa Gölü: İlin en büyük gölü Bafa Gölü'dür. Büyük Menderes Nehri'nin körfezin ağzını doldurmasından meydana gelmiştir. Çevresi dağlık olduğundan, kıyıları oldukça girintili, çıkıntılıdır. Yüzölçümü 65km2 olan gölün 26 km2' lik kısmı Aydın, kalanı ise Muğla sınırları içersindedir. Suyu tatlı olan gölde; kefal, sazan, levrek ve yayın balıkları yaşar.
Karina Gölü: Samsun Dağı etekleri ile Menderes Deltasının ayrım yerindedir.Göl alanı 4 km2'den fazladır.
Azap Gölü: Söke'ye 35 km. uzaklıkta olup, Beşparmak dağları üzerindedir. Balık avcılığı yapılan gölün çevresi ormanlarla kaplı olduğundan şirin bir manzarası vardır.
Bunlardan başka Kemer, Topçam, Karpuzlu, Yaylaova baraj gölleri ile Avşar, Yatır, Karacahayıt, Kocagöl, Karagöl ilin diğer ufak gölleridir


KAYNAKÇAMIZ
  • https://www.aydin.gov.tr/default_B1.aspx?
  • https://www.aydin-bld.gov.tr/kent-haritasi/tarih-cografya
  • https://www.kenthaber.com/ege/aydin/karpuzlu/Rehber/antik-kentler/
  • https://www.ogretmenlerforumu.com/il_il_turkiye/aydin_tarihi_ve_turistik_yerleri-t9238.0.html
  • https://www.aydinkulturturizm.gov.tr/belge/1-57308/aydin-muzesi.html
  • https://www.aydinkulturturizm.gov.tr/belge/1-83564/kusadasi.html
  • https://www.aydinkulturturizm.gov.tr/belge/1-83576/didim.html
  • https://www.aydinkulturturizm.gov.tr/belge/1-57351/korunan-alanlar-milli-parklar-ve-tabiat-parklari.html
  • https://www.didim.bel.tr/index.php/didim-hakknda 

Didim
  





EsaAdmin / Erkek / 24.08.2016