Sohbet Kökeni Anlamları Edebiyata Sohbet

 

 

Osmanlıca yazılışı sohbet :  صحبت

Sohbet Kökeni

Sohbet Arapça kökenliidr ve “ṣḥb “ kökünden gelir. “ Shb “ kökünden” dostluk etme, arkadaşlık” anlamlarında kelimler türetilir.  Bu nedenle "dostluk etme, arkadaşlık" anlamındaki ṣuḥbat صحبة  sözcüğü “dost oldu, dostluk etti" ṣaḥiba صحب  " fiilinin masdarı olmaktadır. [1]  by nedenle yoldaş arkada anlamına gelen ṣāḥib ; “dost idi “ anlamındaki ṣaḥiba صحب [2],  sözcükleri de “ sohbet ile birlikte “ shb “ kökünden türemişlerdir.

 

Sohbet Sözlük Anlamları  

Sohbet sözcüğü “görüşüp konuşma; arkadaşlık” manalarındadır.

Âdâb-ı sohbet : konuşmanın yolu yordamı.

Sohbet-i yârân : dostlar sohbeti.

Sohbet-i cânan ( canane) : sevgili ile sohbet

Bezm-i sohbet: İçkili eğlenceli sohbet

Sohbet-i hoş- meşrebân : meşreb ehlinin hoş sohbeti

 

 

Edebiyatta Sohbet

Divan ve halk şiirinde sohbet sevgili ile yapılan söyleşi, konuşma anlamı ile çok sık karşımıza çıkar.  Canan ve canane ile sohbet aşığın en büyük zevki ve hayalidir.  Ancak sevgili ile sohbet edebilmek âşık için çok müşkül bir meseledir. Canan, daha ziyade ağyar ile sohbet ve meşk eder. Aşığa pek yüz vermez.  Aşığın en güzel hayali canan ile içkili bir sohbet içinde olmaktır.

Sohbet-i yârân dostlar sohbeti, bezm-i sohbet, sohbet-i hoş- meşrebân tamlamaları ile karşımıza çıkan sohbet türü ise bezm, içki meclisi, içkili eğlencelerdeki dostlar arasında olan sohbetleri ifade eder.  

 

Bazı tasavvufi tarikatlarda zikir yerine sohbet ön çıkarılmış, hatta Allah ile konuşur gibi şiirler de yazılmıştır. Bektaşîlerde sohbet sazlı, sözlü ve içkili yapılır bu tip sohbetlere "muhabbet" denilirdi.  

Dem-i subh irdi getür bâdeyi sohbet demidür

Mey-i nâb ile pür it sagarı ‘işret demidür  Baki'

 

Nâdânlar eder sohbet-i nâdâııla telezziiz

Dîvânelerin lıemdemi dîvâne gerektir Ziyâ Paşa

 

Gül gülşeni terkeyledi sohbet sana kaldı

Bülbülyine meydan-i mukabet sana kaldı  Nabi

 

 

DÜN GICE SOHBETIMIZ YÂR ILE RINDÂNE IDI
Nev'i Şiirleri

 

EGERÇI SOHBET-I HOŞ-MEŞREBÂN HEP DÂFI‘-I GAMDUR
Semerkândî–i Âmidî Âgâh Şiirleri

 

EHL-I DIL SOHBET-I NÂ-CINS ILE ŞÂDÂN OLMAZ,
Leskofçalı Galip Şiirleri

 

DEVRÂN BENI ÇÜN SOHBET-I CÂNÂNDAN AYIRDI
Hamdullah Hamdi (d. 1449 – ö. 1503) Şiirleri

 

ADEM'DE DEĞIL MI SOHBET MESANI
Hacı Bektaşı Veli Şiirleri

 

AHIR NEFESDE SOHBETI OLDU MUHABBET IDI
Şeyh Galip Şiirleri

 

BEZM-I MUHABBETI ZEVK-U SOHBETI
Pesendî Hacı Ali (Kütahyalı Aşık; d. 1841, ö. 1913)

 

BIR DEM KI SOHBET EYLESE AĞYAR YÂR ILE
Şeyhi Şiirleri

 

BIR ZAMAN BIZ DAHI HEMSOHBET-I CANANE IDIK
Nabi Şiirleri

 

CÂN SOHBETIDÜR BURAYA HER CÂNA SIGMAZ GELMESÜN
Ahmedi Şiirleri

 

CEM’ OLDU BEZM-I SOHBETE YARAN BIRER BIRER
Nabi Şiirleri

 

ARIFLERIN SOHBETI CANDAN OLUR
Muhyiddin Abdal ( Hurufi, 16 yy ) şiirleri

 

BUGÜN SOHBET BIZIM OLDU
Yûnus Emre Şiirleri

 

KAYNAKÇA 

 

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/sohbet

[2] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/sahip



KAYNAKÇA / İLGİLİ LİNKLER
1 Sohbet Söyleşi Nedir ve Özellikleri
2 Sohbet Türü Örnekleri
3 Sohbetüñ mübtelâya sıhhat olur
4 Sohbet Havası
5 Sohbet-i gül hurrem eyler bir iki gün bülbüli
6 Sohbet-i gül hurrem eyler bir iki gün bülbüli
7 Sohbet eyleñ yâr ile vakt-i bahâr elden gider
8 Sohbet Kökeni Anlamları Edebiyata Sohbet





EsaAdmin / Erkek / 8/24/2016