Sarf Nedir Kökeni Anlamları

 

 

 

Sarf

Osmanlıca yazılışı: sarf :  صرف

Arapça yazılışı sarf :  صَرْفْ

 

Sarf Kökeni

Sarf sözcüğü Arapça kökenlidir.  Arapça “ ṣarf صرف  [ ṣrf ] kökünden gelir. Arapçadaki döndürdü, çevirdi, para ödedi" anlamındaki sarafa صرف  " fiilinin mastarıdır[1]. Masraf, tasarruf, mutasarrıf, sarfiyat sözcükleri de sarf kökünden türemiş sözcüklerdir.

 

Sarf Sözlük Anlamları

Sarf sözcüğü sözlüklerde: Harcama, masraf, gider. Sarf olunmak: Harcanmak. Men etme. Bir kimseyi yolundan ve işinden ayırıp başka tarafa yöneltme anlamlarıyla tarif edilir.

 

Gramer ve Edebiyatta Sarf

 

Sarf sözcüğü eski edebiyatta terim anlamı ile dilbilgisinin kelimeler bilgisi olan dalının adı olmaktadır.“ Sarf,  bir lisanı meydana getiren kelimelerin değişmesinden, birbirinden türemesinden bahseden ilim şubesi. Kelime bilgisidir. “

Şu halde sarf ilimi günümüz dilbilgisi dalında kelime ve şekil bilgisi ile eş anlamlı olmaktadır. Arapça dilbilgisi (gramer) sarf ve nahiv olmak üzere iki kısma ayrılırdı Sarf (الصرف) : İstenilen manayı elde etmek için kelimelerin aldıkları şekilleri bilmek ve anlamak bilimi oluyordu. .Nahiv(النحو): Kelimelerin cümle içindeki vazifeleri ve bu vazifelere göre sonlarının aldığı durumu (irab الاعراب) öğreten bilgi dalıydı. ( bkz NAHV NAHİV NEDİR )

Sarf ve nahv ilmine Osmanlı eğitim sisteminde büyük bir önem verilmişti.  Sarf ilmi Osmanlı medreselerinde öğretilen Nahiv, Belâgat, Hesap, Hendese gibi “Muhtasarat” denilen en önemli dersler arasındaydı. Sarf ilmi Arapça gramer bilimini Arapça kelimelerin türemeleri ve fiil çekimleri açılardan işleyen dil bili dalıydı. Sarf dersleri içinde “Emsile”, “Binâ”, “Maksûd”, “İzzî”, “Merah” ve “Kâfiye” gibi konular öğretilirdi.

Divan şairleri sarf kelimesini hem dilbilgisi, hem de  "harcamak" anlamıyla birlikte kullanarak kelime oyunları da yapmışlardır.

Nahvden geçdim kitâb-ı aşkdan aldım sebak

Hamdü-li'llâh nakd-i ömrii kılmadım yabana sarf  Aşkî

 

Sanma ciddiyet ile sarf ederim sanatımı

Ney elimde suyu durmuş kuru musluk gibidir

Bezm i meyde sufehanın saza meftun oluşu

Nazarımda su içen eşşeğe ıslık gibidir  Neyzen Tevfik

KAYNAKÇA 

 

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/sarf



KAYNAKÇA / İLGİLİ LİNKLER
1 Nahv Nahiv Nedir
2 Dilbilgisi Terimleri A ile Başlayanlar, Ad- Adaptasyon...
3 Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü I - İ ile Başlayanlar
4 Dilbilgisi Terimleri T U Ü V Y Z İle Başlayanlar
5 Kelime Grupları
6 Kelime Grupları Aitlik Tekrar Unvan Edat Fiil
7 Cümlede Anlam Cümlede Yargı ve Türleri
8 Cümlede Özne Yüklem Tümleç Nesne Zarf Ögeleri





EsaAdmin / Erkek / 8/24/2016