Vitray Nedir ve Vitray Sanatı

 

Vitray renkli camların belli bir kompozisyon düzeni içinde bir araya getirilmesi ile yaratılan sanat tekniğidir. Kısaca Cam süsleme sanatıdır.

Camın yumuşak ve işlenebilir bir malzeme olma özelliği, renkleri, transparanlığı sayesinde, çok sayıda teknikle, çeşitli enstrümanlar kullanarak büyüleyici eserler yaratmak mümkündür. Tasarımlar hayal gücüyle sınırlıdır. Sanatçının bilgi, becerisi, emeğiyle yaratılan eserler bulunduğu mekânın özellikleri ve ışığının katkısıyla değerini arttırır.

20 yy başlarından itibaren vitray sanatı süsleme, yapım ve kalıp yöntemlerinde önemli değişiklikler meydana getirildi. Dini konulu vitray desenlerinin ve kullanım amaçlarının dışına çıkılmaya da başlandı. Kullanım yerleri de değişkenlik göstermeye başlandığı gibi seri üretimli vitray yapımlarına da başlandı. Önceleri sadece sanatçıların işi olan vitraycılık atölye hatta fabrika üretimleri şekline de dönüştü. Dini konulu süslemelerin yerini Manzara, insan figürleri, zarif bezemeler, çiçek motifleri ve geometrik desenler alamaya başladı.

Vitray sanatında yeni ve dekoratif tekniklerle geliştirildi. Bu tekniklere farklı olarak Amerika da New York’lu ünlü tasarımcı Lois Comfort Tiffany vitray sanatı için farklı bir uygulama tekniği geliştirdi. Kurşun çubuklar yerine bakır folyo şeritler kullanmaya başladı. Ayrıca bazı farklı cam türleri geliştirdi. Opal, renkli opal ve sedefli camlar gibi.

Kullandığı camlar ve tekniği ile çok farklı aydınlatmalar da ortaya çıkardı. Vitray , artık dini ve görkemli yapılarda kullanılan bir süsleme olmaktan çıkıp evler , salonlar, vb için dekoratif unsur şeklinde de kullanılır hale geldi.

  

CAM SÜSLEME (VITRAY) TEKNIKLERI

Cam süsleme sanatında uygulanan 5 teknik vardır.

Mozaik vitray:

Mozaik vitrayın yapımı için gerekli olan malzemeler; beyaz cam materyalleri,

transparan cam vitray boyası, siyah cam vitray boyası, fırça, siyah kontur, 40*30* mat cam 40*30 ebatlarında olan camın mat tarafına siyah konturla eskiz çizilir, çizilen eskizin içi fırçayardımı ile transparan cam vitray boyası ile boyanır. Boyanan bölgelere camlar serpiştirilir vekurumaya bırakılır. Kuruduktan sonra eskiz siyah cam vitray boyasıyla boyanır. Bir süre dahakuruduktan sonra çerçeve yapılır.

 

Macunlu vitray:

Macunlu vitrayın yapımı için gerekli olan malzemeler; yapılacak yerin ebadı

kadar cam alınır, selülozik vernik, selülozik tiner, renkli camlar, elmas, macun, ispirtolu kalem, pense ve silikon Öncelikle eskiz çizilir ve renklendirilir. Eskiz camın altına yerleştirilir. Rengine göre cam alınır, eskizin üzerinde çizilir, sonra elmas yardımı ile cam çizilen yerden kesilir. Fazla parçalar pense ile alınır ve kesilen cam yerine koyulur. Bütün parçalar bu şekilde kesildikten sonra renkli camlar selülozik vernikle camdaki yerlerine yapıştırılır. Bu işlem de bittikten sonra camların araları macun ile doldurulur. Macun kuruduktan sonra selülozik tinerle silinir. Biten cam yapılan yere silikonla yapıştırılır. Renkli camlar bu iki camın arasında kalır.