EKLEKTİZM NEDİR

 

 

EKLEKTİZM NEDİR

 

İngilizce : eclecticism

Franszıca : éclectisme

 

Eklektisizm sözcüğü  Grek kökenli bir sözcüktür ve Antik Yunancadaki seçilmiş anlamına gelen “eklektos, „ sözcüğünden gelmektedir.  “ Türkçede "eklemek-takmak " anlamına gelen bu kelime, Lidya dilinde "Lidce: eklektikos" veya tam olarak "yine takmak" anlamına karşılık gelen "Lidce: eklegein" kelimelerinden türemiştir.”[1]

 

Eklektik sözcüğünün Fransızcadaki karşılığı   “değişik düşünceleri seçip ve kendi öğretisinde birleştirerek yeni bir öğreti oluşturan” manasına gelir ki tanımları da bu anlama oldukça uygundur.

 

Ekletizimin Farklı Tanımları

 

Felsefe alanında ekletizim uyuşabilir tezleri seçip yeni bir sistem oluştururken uyuşmayan görüş ve tezleri göz ardı etmek eğilimi olarak tarif edilir.  Eklektisizm genel olarak bir sisteme ait olan unsurların işe yarar olanlarını seçip yeni bir sistem veya görüş meydana getirmek olarak anlaşılır.

 

Değişik tanımlara bakacak olursak : “Her sistemin sunduğunun en iyisini almak”, “ Çeşitli düşünce sistemlerinin genelini benimsemeden, içlerinden belli öğeleri seçerek yeni bir sistem oluşturmak” şekillerinde de tarif edilebilir.

 

Ekletizm yeni ve özgün bir öğreti meydana getirmek yerine çeşitli sistemlerdeki kabul edilebilir tezler, kuramları seçip toplamaya ve toparlanmış tezlerden bir sistem meydana getirmeye dayanan bir metot olarak anlaşılmıştır. Bu metodu oluşturan kişi ise Victor Cousin’dir. (1792 – 1867 ) Victor Cousin, “herhangi bir felsefe sistemi, ancak çeşitli öğretilerdeki hakikatlere dayanarak oluşturulabilir” düşüncesiyle hareket ederek bu metodu bulmuştur. “ Felsefede yeni bir şey söyleme iddiasında olmadığını kendisi belirten[2]Victor Cousin, kendisinden önceki filozofların yararlı düşüncelerini seçerek rasyonel bir bütün ortaya koymaya çalışan eklektik bir metot ile hareket etmiştir.

 

Eklektik terimi özellikle felsefede sanatta ve edebiyatta da kullanılır. Felsefede ve sanatta eklektik metot veya üslup farklı kişilerden ve çağlardan” seçilip devşirilen unsurların yeni bir tasarım, ürün ya da düşünce akımı oluşturmak için ele alınmasını”    

Ancak bu metod çeşitli sanat dallarında özgünlük karşıtı bir tavır olarak algılanıp eleştirilebildiği gibi özellikle dinler açısından sakıncalı bir tavır olarak da görülmüştür.

 

Eklektisizm, farklı sistemlerden keyfi olarak seçilen öğretilerin bir araya getirilmesinden doğacak tutarsızlıklar yüzünden eleştirilebilir. Ama uygulamada eklektik bakış açısı birçok bakımdan yararlı olabilir.”

Eklektizim, edebiyatta da kullanılan bir terimdir. Edebiyatta eklektizm i birbirine aykırı özellikleri bağdaştıran, seçili zevkleri ve üslupları bir araya getiren yazınsal taktik, üslup veya metot olarak anlaşılır.

Bu tip edebi eserlerin anlatımında veya kurmacalarında tek ve özgün bir metodun sistematik devamlılığı gözlemlenemez.  Bunun yerine farklı unsurların bir araya getirilmesinden kaynaklanan bir çeşitlilik ve karmaşa da oluşabilir.  Örneğin Tanzimat’ın ilk yıllarında yapılan adapte oyunlarda ve romanlarda böyle bir karmaşa görmek mümkün olmaktadır

 

KAYNAKÇA 

[1] https://tr.wikipedia.org/wiki/Eklektisizm

[2] Dr. MUHARREM ŞAHİNER, VICTOR COUSIN’E GÖRE ANLAMINITANRI’DA BULAN EVRENSEL VE ZORUNLU İLKELERİN ÖZELLİKLERİ, Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi | 2020/2 | CİLT: 7 | SAYI: 2 | s. 903-927



KAYNAKÇA / İLGİLİ LİNKLER
1 Olay Nedir Olaya Dayalı Metinlerde Olay veya Vaka Düzeni  





EsaAdmin / Erkek / 24.08.2016