HÂBNAME NEDİR 

HÂBNAME NEDİR 

 

Osmanlıca yazılışı hâb :  خواب

Osmanlıca yazılışı nâme :  نامه

 

Hâb kelimesi Farsça kökenlidir. Türkçe ve Osmanlıcaya da bu dilden girmiştir. Sözcüğün Türkçe karşılığı ise uyku, uykuya dalmak şeklindedir.   ( bkz HÂB NEDİR ŞİİRLERDE  UYKU   ) Nâme :  نامه ise mektup, kısa yazı, yazılı belge, risale, kitap anlamlarındadır. Hatta diğer kelimler ile birlikte eser, kitap anlamlarında birleşik kelimeler türetir. Fütüvetname, NASİHÂT-NÂME- IŞKNAME-  HUMAYUNNAME- BATTALNAME  gibi…  Şu halde hâbnâme uyku kitabı, rüya kitabı gibi anlamalara gelir. ( bkz NÂME NEDİR TÜRK ŞİİRİNDE NAME KONUSU )

Hâbname; Farsça uyku anlamına gelen “hâb” ve kitap anlamına gelen “nâme” kelimelerinden oluşan ve  “Rüya veya uyku kitabı”  manasına gelen bir kelimedir. Bu birleşik kelime eski edebiyatta rüyada görülen olayları anlatan eserlerin terim anlamı olmuştur.

Hâbname, eski edebiyatta,  bir olayı veya bir kişinin başından geçenleri veya bir konuyu sanki rüya görüyormuş gibi veya rüyada imiş gibi anlatan eserlere denmektedir.

 Veysî'nin Habname adlı eseri, Ziya Paşa ile Namık Kemal'in de Rüya isimli eserleri bu tip eserlere örnek olarak verilebilir. [1]

 Habnamelerin manzum, nesir veya manzum ve nesir karışık olarak yazılmış çeşitleri de vardır. Örneğin Veysi’nin Habnamesi manzum, nesir karışık bir eserdir.[2] Veysî' nin  ( 1567- 1628 ) yazmış olduğu Habname,  adlı eseri bu türde yazılmış en başarılı eser olarak kabul edilir. ( bkz VEYSİ’NİN HÂBNAMESİ VE ÖZETİ )

 

KAYNAKÇA 

[1] İskender Pala, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü,  shf.  191

[2] https://www.edebiyatvesanatakademisi.com/Icerik.aspx?a=/e/ARAMA/D%C4%B0VAN-NESR%C4%B0-MESNEV%C4%B0-TAR%C4%B0H/VEYS%C4%B0%E2%80%99N%C4%B0N-H%C3%82BNAMES%C4%B0-VE-%C3%96ZET%C4%B0/ES



KAYNAKÇA / İLGİLİ LİNKLER
1 Nâme, geder olsan yârın kuyine





EsaAdmin / Erkek / 24.08.2016