Rûh-efzâ Nedir

 

Rûh-efzâ Nedir

 

Osmanlıca Yazılışı: Rûh :  روح

Osmanlıca yazılışı: efzâ :  افزا

Osmanlıca yazılışı Ruh- efzâ :  افزا روح

Ruh sözcüğü Arapça kökenlidir ve Arapça “gitmek, geçmek; (hava) rüzgârlı olmak; (bir şey) geniş ve ferahlık verici olmak” nefes, soluk, rüzgâr, esinti, güzel koku[ anlamlarındaki “revh “ kökünden gelen bir sözcüktür.”[1]

Efzâ sözcüğü ise Fasrça kökenlidir ve sonlarına geldiği sözcüklerin anlamlarını   “artıran, çoğaltan ” bir işleve sahiptir. Meselâ: Hayret-efzâ: Hayret verici, hayret artıran ;  ruh-efzâ : ömür arttıran., ömre ömür katan, zînet-efzâ : pek çok zînet bahşeden, ziynete ziynet katan ….

Şu halde ruh- efzâ :  افزا روح  sözcüğü “ cana can katan, rûha tazelik veren” manalarına gelir.ç

Ruh- efzâ, aynı zamanda eski devirlerde musiki de kullanılan bir makamın adıdır. Türk musikisinde iki asır öncesine kadar kullanıldığı bilinen bu makam günümüze ulaşamamıştır.  Kaynaklardan öğrenildiği kadarı ile XV. asırda rûh-ı efzâ adlı bir çalgı aletinin de olduğu ortaya çıkmaktadır.

 

Nâya dem-sâz edeli nâlem o rûh-efzâ benim

Erdiğinde sem'ime âvâze-i saz ağlaram            Zâtî

 

KAYNAKÇA 

[1] https://www.edebiyatvesanatakademisi.com/Icerik.aspx?a=/e/AKI%C5%9E/Edebiyat-Terimleri-Mazmunlar/Felsefe-ve-Dinlere-G%C3%B6r





EsaAdmin / Erkek / 24.08.2016