Ateş-i Ter Nedir

 

 

Ateş-i Ter

 

Osmanlıca yazışı: ateş / âteş :  آتش

Osmanlıca yazışı: ter :  تر

Osmanlıca yazışı: ateş-i ter :  تر آتش

 

 Ateş sözcüğü Farsça kökenlidir ve Odun, kömür gibi maddelerin yanması ile oluşan hal,  hâl, od, nâr.

 Kızgınlık, hararet, hiddet, gazab, şiddet. Hayvanların canlı çevik, hareketli ve oynak olması.

 Yangın. Gözyaşı. Hastalık. Harb, savaş anlamlarına gelir.  

 

Ter sözcüğü de Farsçadır ve rutubetli, ıslak, yaş, Taze, gayret sonrasında vücuttan çıkan ıslaklık ter anlamlarındadır.  Ateş-i ter sözcüğü Türkçeye çevrildiğinde akla ilk gelecek gerçek anlamı gayret, efor gösterme sonrasında çıkan hararet teri anlamına gelir.

 

Ancak ateş-i ter tamlaması genellikle benzetme ve mecaz anlamı için kullanılmış, bu nedenle de ateş-i ter denilince kırımızı şarap ve sevgilinin dudağı anlamlarında kullanılmıştır. Bu benzetmeler yapılırken ateşin renginden dolayı şarabın ve dudağın ateşe benzetilmesi söz konusudur.

 

 

Edebiyatta ateş-i ter tamlaması ile ateşin renginden dolayı kırmızı şarap kast edilirken, ateş-i ter tamlaması şiirlerde rind, meclis, mey, sagar, kadeh, sevgili,  bezm, saki, pir-i mugan, meyhane,  kelimeleri ile birlikte kullanılır. Kimi zaman ter anlamı ile rakı arakı da işaret edilebilir. Çünkü rakı imbikten çekilirken üstüne ter damlamaktadır. Veya rakı içildikten sonra içen kişiye zevk, neşe, çoşku verir ve duygularında hararet oluşturur.

 

Ateş-i ter tamlaması ile sevgilinin dudağı kast edilirse sevgilinin dudağı anlamındaki leb sözcüğü ile eş anlamlı kullanılmış olur. Leb ise daima  ateş rengindedir.

 

Germab-i  vuslat ısınır ateş-i terle
Sen tarh-ı esas-ı  heves –i âlem-i  âb et.     ( Haşmet )

 

Ateş suyu ile vuslat hamamının göbeği bile ısınır. Sen  hala işret âleminin esasını kurmaya heves edip dur.

 

Sâgar-ı mey  pute-i kibrit-i ahmerdir bana
Maye-i iksir –i şâdi, âteş-i terdir bana      ( Haşmet)

 

İçki kadehi putları yakan bir kibrit ateşidir bana/  Beni şad eden  iksirli mey  ateşi terden yapılmış tır.  

 

 



KAYNAKÇA / İLGİLİ LİNKLER
1 ATEŞ İLE İLGİLİ MAZMUNLAR TAHAYYÜLLER VE BEYİTLER
2 Ateş-i Sirke Nedir
3 Ateşle Haber ve Ateşli Ok Mazmunları
4 Ateşgede Nedir Mecusi Mabedi Aşığın gönlü
5 Ateş-i Seyyale Nedir ve Şarap
6 Şarab-ı La'linin Lezzeti Dilber
7 Divan Şiirinde Aşk ve Beşeri Sevgili
8 Divan Şiirinde Bezm Adabı ve Eğlence Anlayışı
9 Divan Şiirinde Sevgili Aşık Rakip Tasavvuru ve Beyitlerle Örnekleri
10 Leb Nedir Şiirlerimizde Dudak





Şahamettin KuzucularAdmin / Erkek / 1/20/2016