MÜTEKERRİR MÜZDEVİÇ VE DİĞER MÜSEDDES ÖRNEKLERİ

MÜTEKERRİR  MÜZDEVİÇ VE DİĞER MÜSEDDES ÖRNEKLERİ
 
 MÜTEKERRİR MÜSEDDES ÖRNEKLERİ
Müseddes-i mütekebbir
 
Tedbirini terkeyle takdir hüda'nındır 
Sen yoksun o benlikler hep vehm ü gümanındır 
Birden bire bul aşkı bu tuhfe bulanındır 
Devran olalı devran erbab-ı safanındır 

Aşıkta keder neyler gam halkı cihanındır 
Koyma kadehi elden söz pir-i muganındır 

Meyhaneyi seyrettim uşşaka mataf olmuş 
Teklif ü tekellüften sükkanı maaf olmuş 
Bir neşe gelüp meclis bi havf u hilaf olmuş 
Gam sohbeti yad olmaz meşrebleri saf olmuş 

Aşıkta keder neyler gam halkı cihanındır 
Koyma kadehi elden söz pir-i muganındır 

Ey dil sen o dildara layık mı değilsin ya 
Da'va-yı mahabete sadık mı değilsin ya 
Özrü nedir Azra'nın Vamık mı değilsin ya 
Bu gam ne gezer sende aşık mı değilsin ya 

Aşıkta keder neyler gam halkı cihanındır 
Koyma kadehi elden söz pir-i muganındır 

Mahzun idi bir gün dil meyhane i ma'nade 
İnkara döşenmiştim efkar düşüp yade 
Bir pir gelüp nagah pend etti alel- ade 
Al destine bir bade derd ü gamı ver bade 

Aşıkta keder neyler gam halkı cihanındır 
Koyma kadehi elden söz pir-i muganındır 

Bir bade çek efzun kap mecliste zeber-dest ol 
Atma ayağın taşra meyhanede pa- best ol 
Alçağa akar sular Pay i huma düş mest ol 
Pür cuş olayım dersen Galib gibi düş mest ol 

Aşıkta keder neyler gam halkı cihanındır 
Koyma kadehi elden söz pir-i muganındır    Şeyh Galip




Müseddes Na'tı Şerif-i Nebevî

Sultan-ı rûsül şâh-ı mümeccedsin efendim, 
Bî-çârelere devlet-i sermedsin efendim, 
Divân-i ilâhide ser-âmedsin efendim, 
Menşur-ı 'le-amrük'le müeyyedsin efendim. 

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammedsin efendim, 
Hak'dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim. 

Hutben okunur minber-i iklim-i bekâda, 
Hükmün tutulur mahkeme-i rûz-ı cezâda, 
Gülbank-i kudümün çekilir arş-ı Hudâ'da, 
Esmâ-i şerifin anılır arz ü semâda. 

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed'sin efendim, 
Hak'dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim. 

Ümmideyiz ye's ile âh eylemeyiz biz, 
Sermaye-i imanı tebâh eylemeyiz biz, 
Babın koyup agyâre penâh eylemeyiz biz, 
Bir kimseye sâyende nigâh eylemeyiz biz. 

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed'sin efendim, 
Hak'dan bize sultan-ı müeyyedsin efendim. 

Bîçâredir ümmetlerin isyânına bakma, 
Dest-i red urup hasret ile dûzaha yakma, 
Rahm eyle aman âteş-i hicrânına yakma, 
Ez-cümle kulun Gâlib-i pür-cürmü bırakma. 

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed'sin efendim, 
Hak'dan bize sultan-ı müeyyedsin efendim.        Şeyh Galip

MÜSEDDES

[fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilün]

I

1 Âh elinden tâli’üm şâd itmedi bir dem beni
2 Vuslat-ı dil-dârum ile eylemez hurrem beni
3 Gark ider seyl-âb-ı eşk-i dîde-i pür-nem beni
4 Hey meded devrân neye saklar ‘aceb bilmem beni
5 Öldürür âhir belâlarla dirîgâ gam beni
6 Gözüme ‘âlem görinmez seyr ider ‘âlem beni

II
1 Îd-gehde ol hilâl-ebrûyı gördüm şâd-kâm
2 Serv gibi salınup agyâr ile eyler hırâm
3 Sâye-veş pâyına düşdüm âh idüp ben müstedâm
4 Okudum bu matla’ı gûş eyledi her hâs u ‘âm
5 Öldürür âhir belâlarla dirîgâ gam beni
6 Gözüme ‘âlem görinmez seyr ider ‘âlem beni
III

1 Ol geçen ‘âlemleri cânân ile yâd eylerem
2 Ol hayâlât ile dâyim zâr göŋlüm eglerem
3 Tekye-gâh-ı gâmda ben dîvâne oldum iŋlerem
4 Gâh kendümle gehî dîvâra derdüm söylerem
5 Öldürür âhir belâlarla dirîgâ gam beni
6 Gözüme ‘âlem görinmez seyr ider ‘âlem beni

IV
1 Gitdi eyyâm-ı şitâ irişdi hengâm-ı bahâr
2 Şimdi zencîrin sürür dîvânedür her cûy-bâr
3 Her kişi bir servi boylıyı idüpdür der-kenâr
4 Yârsuz ten haste dil efgâr u ‘aklum târ-mâr
5 Öldürür âhir belâlarla dirîgâ gam beni
6 Gözüme ‘âlem görinmez seyr ider ‘âlem beni

V
1 Bir hilâl-ebrû gamından Rahmiyâ oldum hayâl
2 Çarh-ı kej-rev gibi olsam yiridür ser-geşte-hâl
3 Yâr zâlim ‘ışk kâtil sabr ise emr-i muhâl
4 Vâdi-i hayretde kaldum âh kim Mecnûn-misâl
5 Öldürür âhir belâlarla dirîgâ gam beni
6 Gözüme ‘âlem görinmez seyr ider ‘âlem beni  Bursalı Rahmi Hayatı 
Yard. Doç. Dr. Mustafa Erdoğan, BURSALI RAHMÎ VE DÎVÂNI, T. C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI KÜTÜPHANELER VE YAYIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3363 KÜLTÜR ESERLERİ , 2011,


Müseddesten

Kim olur zor ile maksûduna reh-yâb-ı zafer
Gelür elbette zuhûra ne ise hükm-i kader
Hakka tefviz-i ümûr et ne elem çek ne keder
Kıl sözüm ârif isen gûş-i kabûlüne güher
Mihneti kendine zevk etmedir âlemde hüner
Gam ü şâdî-i felek böyle gelür böyle gider


Reh-i irfân ü hakikatte budur de‘b ü usûl
Matlabı terk iledir menzil-i maksûda vüsûl
Ne iliş kâma ne ol kat‘ı ümmîd ile melûl
Yâr ise başına aklın sözümü eyle kabûl
Mihneti kendine zevk etmedir âlemde hüner
Gam ü şâdî-i felek böyle gelür böyle gider

Dinleme birbirini nâsın abesdir faslı
Kalmasun jenk-i nedâmetle derûnun paslı
Elemin an asıl âlemde emeldir aslı
Vâsıfâ zevkıne bak yok gamın aslı faslı
Mihneti kendine zevk etmedir âlemde hüner
Gam ü şadî-i felek böyle gelür böyle gider   Enderunlu Vasıf

Celepoğlu, Ayşegül (hzl.) (2013). İbnülemin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şâirleri. C. V. Ankara: AKM Yay. 2427-2428.

Müseddes ‘Îdiyye Berây-i Hazret-i Sultân Ahmed Hân-i Sâlis

 mefâ’îlün mefâ’îlün mefâ’îlün mefâ’îlün

 1. Mu’în ü yâverün her hâlde Rabb-i mecîd olsun
 2. Sipihr-i köhne-sâlün devri ber-vefk-i ümîd olsun
 3. Hemîşe tab’-i pâkün mazhar-i şevk-i cedîd olsun
 4. Günün günden yeg olsun ‘ahd-i ikbâlün medîd olsun
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun
 II
 1. Fürûg-i âftâb oldukça pertev-bahş-i kurs-i mâh
 2. Şeb ü rûz ola zâtun nûr-pâş-i burc-i devletgâh
 3. Cihân-efrûz-i iclâl ola necm-i tâli’ün her gâh
 4. Müşerref eyleye emsâl ü emsâli ile Allâh
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun

 III
 1. Vücûdun mahz-i hayr itmiş cihâna hazret-i Mevlâ
 2. Veliyy-i ni’met-i ‘âlemsin ey sultân-i mülk-ârâ
 3. Çekildi hân-i lutf-i birr ü cûdun dehre ser-tâ-pâ
 4. N'ola halk olsa bu beyti hezârân hamd ile gûyâ
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun

 IV
 1. Hudâ eksikligün göstermesün taht-i mu’allâdan
 2. ‘Adû-yi mülkün olsun muzmahil etrâf ü enhâdan
 3. Budur subh ü mesâ ancak recâmuz Hak te’âlâdan
 4. Masûn itsün seni âzâr-i zahm-i çeşm-i dünyâdan
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun

 V
 1. Eyâ şâhenşeh-i sâhib-kırân sultân-i heft-iklîm
 2. Ser-i ikbâlüne şâyeste ancak efser ü dîhîm
 3. İdüp şehler nihâde âstânunda seri teslîm
 4. Sezâ bu nev’a tebrîk itse ‘îdün eyleyüp ta’zîm
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun

 VI
 1. Tulû’-i mâh-tâb-i devletün halkı idüp mesrûr
 2. Menârât ü cevâmi’ gibi eyler şevk ile pür-nûr
 3. Safâdan fark olunmaz rûz-i rûşenle şeb-i deycûr
 4. Hemîşe kişver-i ikbâlüni Hak eylesün ma’mûr
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun
 VII

 1. Kederden sâf olup âyîne-i tab’-i münevverle
 2. Görilsün rûy-i behcet dâ’imâ hüsn-i mükerrerle
 3. ‘Arûs-i bahtun olsun cilve-güster zîb ü zîverle
 4. Resîde olasın ‘ömr-i tabî’îye safâlarla
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsu
 VIII

 1. Vücûdunla şeref-yâb ola her dem mesned-i ‘âlî
 2. E’âlî olmasun dâmânuna yüz sürmedenhâlî
 3. Hilâlâsâ müşârün bi'l-benân kıl ‘abd-i rû-mâli
 4. Açılsun dergehünde kullarunun bâb-i âmâli
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun
 IX
 1. Bi-hamdi'llâh zamânunda cihânun halkı râhatda
 2. Degül te’sîr-i yümn-i himmetünle kimse mihnetde
 3. Kemâl-i pîr idüp Hak tahtgâh-i dîn ü devletde
 4. İde vaktün güzer şeh-zâdegânunla meserretde
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun
 X
 1. Olup Sâmî kulun tebrîk-i ‘îd ile senâ-hânun
 2. Olur virdi du’â-yi imtidâd-i şevket ü şânun
 3. İder ferş atlas-i gerdûnı bûs itdükçe dâmânun
 4. Bülend itdi ‘ubûdiyyetle kadrin fart-i ihsânun
 5. Olup ‘îdün mübârek devlet ü ‘ömrün mezîd olsun
 6. Gicen kadr-i sa’âdet her günün ‘îd-i sa’îd olsun
ARPAEMÎNİ-ZÂDE MUSTAFA SÂMÎ (Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ )

MÜSEDDES

1
Mef‘ûlü/ Mefâ‘îlü/ Mefâ‘îlü/ Fe‘ûlün
La‘l-i lebi ‘izhâr idüp mûy-ı Hüseyn’i
Hoş-bûyı tutar sünbüli şeb-bûy-ı Hüseyn’i
Kim görse sever kâmet-i dil-cûy-ı Hüseyn’i
Gün gibi tolansam ne ‘aceb kûy-ı Hüseyn’i
Ârâm idemez görmese dil rûy-ı Hüseyn’i
Sevdi dil ü cânum benüm ebrû-yı Hüseyn’i


Pâ-mâl görüp zülfi gibi şâm-ı gamında
Kan agladur oldı baña ahşam-ı gamında
Dil murgı giriftâr olup dâm-ı gamında
Eglence olur göñlüme hengâm-ı gamında
Ârâm idemez görmese dil rûy-ı Hüseyn’i
Sevdi dil ü cânum benüm ebrû-yı Hüseyn’i

Âzâd idüp hâl-i ruhı dâm-ı belâdan
Sevdâ-yı ser-i zülfi beni kesdi hevâdan
Pâk âyinesi jeng-i gam-ı mihr ü vefâdan
Dil şîşe-hurd olsa ne var seng-i cefâdan
Ârâm idemez görmese dil rûy-ı Hüseyn’i
Sevdi dil ü cânum benüm ebrû-yı Hüseyn’i

Ben niçe temâşâ idem ol mûy-ı miyânı
Müjgânlarınuñ tîrin atar kaşı kemânı
Reftârı hacîl eyler anuñ serv-i revânı
‘Âlemde Yezîd olsun o kim sevmeye anı
Ârâm idemez görmese dil rûy-ı Hüseyn’i
Sevdi dil ü cânum benüm ebrû-yı Hüseyn’i
Şemşîr-i gamı yâreleri sînede bitmez
Bir mihr ü vefâ eylese biñ cevrine yitmez
Ey Ravzî bana rahm ile bir kez nazar itmez
Dil-hastesine zahm-ı hadengi neler itmez
Ârâm idemez görmese dil rûy-ı Hüseyn’i
Sevdi dil ü cânum benüm ebrû-yı Hüseyn’i       Ravzi 


MÜZDEVİÇ MÜSEDDES   ÖRNEĞİ

Yağmaladı dün aklımı bir şûh-ı pür filen 
Mecnûn-ı deşt-i aşkı anun âhû-yı Huten 
Etrâf-ı hüsn ü anma dikkat kılınca ben 
Gördüm kenâr-ı bâğ-ı izânnda bir çemen 

Sordum bu hat' sebz-i Hutendür dedüm dedi 
Yok şerh-i piç ü tâb-ı nigâhun durur senün

Tutdum o san’at ile ki semt-i tecâhüli 
Çeşmi unutdı şîve-i tarz-ı tegâfüli 
Göstermedüm o mehveşe rûy-ı tekâsüli 
Derpiş edince süret-i hüsn-i te’emmüli 

Bilmem lisân-ı gamze ne fendür dedim dedi 
Gâlib zebân-ı sihr-beyânun durur senün             Şeyh Gâlib

HAFİF MÜSEDDES

Der-Bahr-ı Hafîf Müseddes ‘Arûz u Darb-ı Mahbûn u Maksûr Taktî’-eş

 Fe’ilâtün Mefâ’ilün Fe’ilât
 · · − − / · − · − / · · −

 Der-Kâfiye-i Müreddef Be Elif Hemze Revî

1 Dil idem dirse ‘aşkuñı ihfâ’
İdemez eşk ider anı ifşâ’
 Ne safâ-yıdı hazz-ı cân-ıdı âh
 Baña bir bûse eyleseñ i’tâ’
 Beni öldürdi firkatüñ nola âh
 Beni vasluñla eyleseñ ihyâ’
 Yâr ki;agyâra ide göz göre meyl
 ‘Âşıka oldurur yavuz îzâ’
5 Ne hoş imiş bu Nazmî gör seni medh
 Anuñ ile güzel sözin isgâ’

Yrd. Doç. Dr. Sibel ÜST, EDİRNELİ NAZMÎ DÎVÂNI (İNCELEME-METİN) T. C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI, 2012www.kulturturizm.go   Edirneli Nazmi

5. VE 6. DİZELERİ FARKLI KAFİYELİ MÜSEDDES

Müsəddəs
Dün gördüm ol nigari-tərəbnakü ərcimənd,
Kafur əliylə dəstələmiş ənbərin kəmənd,
Baxdım şikənci-türrəsinə zarü müstəmənd,
Bir şəxsi-natəvan oturur gərdənində bənd,
- Kimdir bu miskin, ol nə rəsəndir? - dedim, dedi:
- Zülfim kəməndi tutsaği canındürür sənin.

Çəkmiş cəmalə fərrü dəmü izzü cahını,
Ənbərlə doldurub, başa əymiş külahını,
Əbrin yüzündən aldı və ərz etdi mahını,
Gördüm yüzündə daneyi-xali-siyahını,
- Şol müşk lalə üzrə nədəndir? - dedim, dedi:
- Canında əksi-daği-nihanındürür sənin.

Ləlü göhər dişiylə yapışmış dodağinə,
Müşki-Xütən həvəsdən ulaşmış yanağinə,
Dürri-Nəcəf həvadən asılmış qulağinə,
Çox danə-danə nəsnə tökülmüş ayağinə,
- Hey-hey, bu nə əqiqi-Yəməndir? - dedim, dedi:
- Gözdən axan cigərdəki qanındürür sənin.

Gəşt ilə çıxdı gülşənə ol sərvi-gül-üzar,
Əlvanı meyvə daməninə tökdü şaxsar.
Mən gördüm anda püstəvü badamü sibü nar,
Bir mürğ oxurdu arizi bağında zar-zar,
- Ol mürğ nə mürğ, bu nə çəməndir? - dedim, dedi:
- Baği-çəməndə mürği-rəvanındürür sənin.

Göz gördügüncə könlüm olur hüsnü maili,
Eylər dəli bu şivə ilə neçə aqili,
Sehr eyləmiş yüzündə yenə çahi-Babili,
Bənd etmiş anda bir neçə sahibnəzər dili,
- Çin söylə, bu nə çahi-zəqəndir? - dedim, dedi:
- Ey çox xəlalı, kəndü məkanındürür sənin.

Yaşım yürüdü su kimi ol sərv suyinə,
Göz baxa qaldı zülfü xətü ruyü muyinə,
Piranəsər könül axub ol qəddi-cuyinə,
Aldandı tifltək dil anın rəngi-ruyinə,
- Bu nə xöcəstə sərvi-səməndir? - dedim, dedi:
- Bəxti-səidü ömri-cəvanındürür sənin.

Nərgis oyandı, bu çəmən damənü caməxab1
Gül çıxdı, pirəhən yaxasından açub niqab,
Təb düşdü canə, cümleyi-afaqi tutdu tab,
Ol dəm ki, doğdu qibleyi-məşriqdən afitab,
- Bir zərrə gördüm anda, dəhəndir! - dedim, dedi:
- Bu söz yəqin, Həbibi, gümanındürür sənin.

Əzizağa Məmmədov, HƏBİBİ ŞEİRLƏR, Milli Kitabxana, "ŞƏRQ-QƏRB" BAKI-2006
Bu kitab "Həbibi. Şeirlər" (Bakı, Yazıçı 1980) nəşri əsasında təkrar nəşrə hazırlanmışdır

 İLGİLİ LİNKLER VE KONULARIMIZ

Mütekerrir Nedir?
Musammat-nedir-musammat-nazim-bicimleri/
Museddes-ornekleri-mutekerrir-ve-muzdevic/66052
Mutekerrir-muzdevic-ve-musammat-murabba-ornekleri/65855
Muzdevic-ve-mutekerrir-muhammes-ornekleri/65885
Murabba-nedir-mutekerrir-ve-muzdevic-murabba-ve-ozellikleri/65854






EsaAdmin / Erkek / 8/24/2016