Dursun Akçam Hayatı ve Edebi Yönü



Dursun Akçam

Dursun Akçam (1930, Ardahan - 19 Eylül 2003, Ankara),

Ardahan’ın Ölçek köyünde  nufus kaydına göre 1930 yılında  gerçekte ise  1927 [1]de doğdu.  Babası Deli  Eyüp lakabıyla anılan bir çiftçidir.  Yazarın dedeleri   Gürcistan’ın Vale köyünden gelerek bu köye yerleşmişlerdir. Annesi Nazey ise  eski adı Bangis olan Taşlıtarla köyü Kürtlerinden bie ev hanımıdır. “ Yazar “ On üç doğum yapıp altısını yaşatabilmiş”  yoksulbir anne babanın  açlıkve yoksulluktan hayatta kalabilmiş altı çocuğundan biriydi. [2]

İlk öğrenciliği Kuran kurslarında hocaların yanında başladı ve köyde açılan geçici Halk Dershanesi'nde [3]okuma yazma öğrendi.  Daha sonra 23 Şubat İlkokulu'na dördüncü sınıftan kayıt oldu. Okulu bitirdikten sonra Cilavuz Köy Enstitüsüne devam etmeye başladı.

1945 te girdiği enstitüyü 1950 de bitirdi.  Cilavuz Köy Enstitüsü'nde iken tanıştığı, öğretmeni Perihan Akıncı ile evlendi bu evliliğinden  Alper 1952, Taner 1953, Yasemin 1954, Tümer (Cahit) i1956 doğumlu dört çocuğu dünyaya geldi. [4]

Kars'ın Oluklu köyünde, bir yıl sonra kendi köyünde olmak üzere Kars yöresinde altı yıl ilkokul öğretmenliği yaptı.[5]  1956 da , Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümüne girdi.  1958 de Mezuniyetinden sonra  1958'de Ardahan Ortaokuluna Türkçe öğretmeni olarak atandı.

Askerliğini yedeksubay  olarak Kuleli Askeri Lisesi'nde edebiyat öğretmeni olarak tamamladı.  Askerlik yıllarından sonra 1960-63 arasında Kırıkkale Lisesi ve Keskin Ortaokulunda öğretmenlik yaptı.,
1963 yılında yazdığı "Analar ve Çocuklar" adlı röportajı ile  Milliyet gazetesinin "En Önemli Yurt Gerçekleri" başlıklı yarışmasında Ali Naci Karacan Armağanını aldı. [6]1964 yılında da Ankara Demirlibahçe Ortaokulu Müdürü oldu.

1964 yılında Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu  (TÖDMF) yönetiminine girdi. 1965 yılında Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) kurucularından biri ve ilk saymanı oldu. [7]   TÖS  merkez yönetim ve yürütme kurullarında  çalıştı. 1967 de Kayseri Kongresi'nde ikinci başkanlığa getirildi.[8]

1971 yılında TÖS ikinci başkanı iken  12 Mart Muhtırası ile Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Mahkemesince tutuklandı. Mamak Muhabere Okulu ve 4. Kolordu Askeri Cezaevleri'nde bir yıla yakın  tutuklu  kaldı.[9]  TÖS davasında yargılanıp, 8 yıl 10 ay hapse mahkûm edildi. Yargıtay sürecinde beraat etti ve bu süre içinde  açığa alınmış durumda kaldı. .  Yargılamadan beraat edince  önce Ankara Atatürk Lisesi'ne atandı ve oradan İncesu Ortaokuluna sürgün edildi . Bu yıllarda kendini iyice edebiyata vermeye çalıştI. Ama  birçok kez öğretmenlikten açığa alınmış, Anadolu'nun çeşitli yerlerine sürgünlere gönderilmişti.  Sürgünler, açığa alınmalar ve resen emekli edilmekle geçen günlerden sonra öğretmenlikten ayrıldı 1976 yılında gazeteciliğe başladı.  Cumhuriyet, Milliyet, Akşam, Vatan gazetelerinde yazılar yazdı.

Haley isimli öyküsüyle 12. Antalya Festivali Sanat Ödülü’nü, Kanlı Derenin Kurtları adlı eseriyle 1976 TDK Roman Ödülü’nü aldı. [10]1978 yılında “kitlesel ve devrimci günlük gazetesi “ Demokrat Gazetesinin kurucuları arasında yer aldı[11]  

TÖS’ün ikinci başkanı ve  Demokrat Gazetesinin  sahibi iken 12 Eylül darbesioldu. 12 Eylül’de yurtdışına çıkmak zorunda kaldı. Kuşadası'ndan  bir gemiye binerek yurtdışına kaçtı. On bir yıl Almanya'da sığınmacı olarak kalıp, Hamburg'da yaşadı. Bu arada Türkiye'de hakkında art arda davalar açılmıştı [12]

11 yıl ülkesine dönemedi. 1991 yılınd çıkan af ile yurda döndü.Ankara Esenboğa Havaalanı'nda gözaltına alındı ama kısa sürede serbest bırakıldı.   Daha sonra Kuşadası'na yerleşti. Ömrünün kalan yıllarını burada tamamladı.Türkiye İnsan Hakları Kurumu (TİHAK) kurucu üyesi oldu.

 Edebiyatçılar Derneği'nce Onur Ödülü'ne değer görüldü (2003). 19 Eylül 2003'te, iki aydır tedavi gördüğü akciğer kanserinden Ankara’da öldü.  Karşıyakamezarlığına defnedildi. [13]



EDEBİ YÖNÜ

Öykü ve röpörtajları Varlık, Yeni Ufuklar, Demet, Köy ve Eğitim, İmece, Pazar Postası, Son Havadis, Dünya, Milliyet, Cumhuriyet, Akşam, Vatan, Yön, Devrim, Türk Dili, Forum, Milliyet Sanat, Yeni Toplum, Demokrat Dergi ve gazetelerinde yazıları ve öyküleri yayımlandı.  

Daha ziyade köyden  şehre göç eden köylülerin sorunlarının irdelendiği röportaj-öyküler olan ''Taş Çorbası'' (1970) adlı eseri ile  ''iç göç'' olgusuna değinmeye başIayan Akçam, eserlerinde daha çok köyden kente göç,ezilen insanlar, işçiler, köylüler, yoksulluk gelirdağılımındakiadaletsizlikler gibi konular işledi.  Ferdi konularve sorunlardan uzak toplumcu ve toplumsalcı olan yazar, eserlerinde  iyimser ve mizahibir dil kullandı. Güldürürken düşündüren, kara mizah tarzında halk ve köy sorunlarını dile getiren romanlar ve öyküler yazdı. Fakir Baykurt onun yazarlığını ve kara mizahını ''Dursun Akçam'ın öykülerini okurken, ağladığınız yerde güler, gülerken ağlarsınız.” Diye ifade ederklen de bunu kastediyordu.

Gerçekçi bir yazar olan Dursun Akçam eserlerinde kırsal hayatın, gecekonduda yaşayan köyden kente göç edenlerin, ezilen işçilerin köylülerin ve yoksulların dramların ele aldı.



ÖYKÜLERİ

  • Ölü Ekmeği
  • Sevdam Ürktü
  • Doğunun Çilesi
  • Kan Çiçekleri
  • Taş Çorbası
  • Kafkas Kızı
  • Dağların Sultanı

ROMAN

  • Kafdağı’nın Ardı
  • Kanlıdere’nin Kurtları
  • Maral



[1] Öner YAĞCI KARS'IN KÖYLÜĞÜNDEN CILAVUZ'A, ÖĞRETMENLİĞE, YAZARLIĞA BİR ÇOCUK, https://www.dursunakcam.com/kimdir.html

[2] Alper Akçam, DURSUN AKÇAM'IN YAŞAM ÖYKÜSÜ, https://www.dursunakcam.com/yo.html

[3] Öner YAĞCI KARS'IN KÖYLÜĞÜNDEN CILAVUZ'A, ÖĞRETMENLİĞE, YAZARLIĞA BİR ÇOCUK, https://www.dursunakcam.com/kimdir.html

[4] Alper Akçam, DURSUN AKÇAM'IN YAŞAM ÖYKÜSÜ, https://www.dursunakcam.com/yo.html

[5] Dr Aaslan Tekin Eedebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005, shf 33-34

[6] Alper Akçam, DURSUN AKÇAM'IN YAŞAM ÖYKÜSÜ, https://www.dursunakcam.com/yo.html

[7] Öner YAĞCI KARS'IN KÖYLÜĞÜNDEN CILAVUZ'A, ÖĞRETMENLİĞE, YAZARLIĞA BİR ÇOCUK, https://www.dursunakcam.com/kimdir.html

[8] Öner YAĞCI, agy.

[9] Alper Akçam, DURSUN AKÇAM'IN YAŞAM ÖYKÜSÜ, https://www.dursunakcam.com/yo.html

[10] https://tr.wikipedia.org/wiki/Dursun_Ak%C3%A7am

[11] Dr Aslan Tekin Eedebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005, shf 33-34

[12] Alper Akçam, DURSUN AKÇAM'IN YAŞAM ÖYKÜSÜ, https://www.dursunakcam.com/yo.html

[13] Dr Aslan Tekin Eedebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005, shf 33-34

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış