Emine Işınsu Hayatı ve Edebi Kişiliği




Emine Işınsu

Doğum   Kars 17 Mayıs 1938 (74 yaşında) Gazete köşe yazarlığı, dergi editörlüğü ve yayıncılığı yapan, ödüllü oyunları bulunan en çok romancılığıyla tanınmış olan kadın yazarımızdır.

Hayatı

Işınsu, 17 Mayıs 1938 yılında iken babasının Tümen Komutanı olarak görev yaptığı Kars’ta doğdu. Cumhuriyet döneminin tanınmış  kadın şair ve yazarı olan  Halide Nusret Zorlutuna ile Tümgeneral Aziz Vecihi Zorlutuna’nın kızıdır. [1] Babası Tümgeneral Aziz Vecihi Zorlutuna, Bulgaristan Eskicuma'dan gelen göçmenlerden; Annesi  Halide Nusret Zorlutuna ise Erzurumlu bir aileden gelmektedir. 

Annesi Halide Nusret Zorlutuna'nın yaşadığı edebi muhitin içinde edebiyata ilgi duyarak büyümüş, edebiyattan söz edilen, şiir okunan bir çevrede yetişmiş, küçük yaşlarından beri edebiyata heves etmiş ve edebiyata olan ilgisini geliştirmişti. [2]  Babasının görev yerlerinin sık sık değişmesinden dolayı Sarıkamış, Urfa, Karaman gibi yurdun çeşitli yerlerinde ve her birinde birkaç yıl yaşayarak Anadolu’yu yakından gözlemleyerek  ve tanıyarak büyümüştü. Çocukluk yıllarında dolaştığı ve yakından tanıdığı Anadolu’yu ve Anadolu insanını çok sevecek yurt ve millet sevgisini eserlerinde malzeme olarak kullanacaktı.

Baba tarafından Türklerin yaşadığı felaketleri yakından duyarak büyüyen Işınsu'nun fikri dünyasındaki tarih tutkusunun oluşmasında  vakıf olduğu bu olayların derin sevkiyatı vardır.  Türklerin katlandığı faciaları  babaannesinden duyarak büyüyen Işınsu, eserlerini bu hissiyatla oluşturmuş olmalıdır.   Çocukluğunun bir bölümün Kırklareli’nde geçiren Işınsu’nun, bu kentteki diğer göçmenlerin öykülerinden de etkilenmiş olduğu muhakkaktır.

İlkokulu Urfa, Sarıkamış ve Ankara’da okudu. Lise yıllarında Ankara'da bulunuyor olmalarından dolayı mezun TED Ankara Koleji’nden mezun oldu. Öğrencilik yıllarında şair olarak tanına Işınsu'nun şiirleri o zamanki dergilerde yayınlanmaya başlamıştı. Liseden sonra babasının isteği ile Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümüne gider. Bu yıllar içinde bir ara özel bir kuruluşun açtığı  Full brigt bursunu kazanarak ABD'ye gider.[3]  Döşünde DTCF Felsefe bölümünü bitirmek istediği için bu bölüme geçmek istemektedir. DTCF İngiliz Edebiyatı bölümünde okurken babasından habersiz Orta Doğu Teknik Üniversitesi İşletme Bölümüne kaydolur. Bu sıralarda Mimar Erdoğan Cemil Okçu  ile tanışır ve babasının okulu bitirme şartı ile evlenir. [4] Fakat kısa bir süre okulu bırakacaktır.  DTCF felsefe bölümüne ardından da Hukuk Fakültesine kaydolur. Ama hiç birisini de bitirmeden okulları bırakacaktır. [5]

İlk eseri 17 yaşında iken basılan şiir kitabı İki Nokta’dır. Işınsu, yirmi üç yaşında iken (1961-63) yazdığı “Küçük Dünya” adlı romanı ile Turizm-Tanıtma Bakanlığı'nın roman mükâfatını kazanmıştır. Küçük Dünya adlı romanın ödül kazanması onu tamamen romancı olmaya sevk etmiştir. Bu yüzden  yoğun şekilde roman yazmaya yönelecektir.[6] Yeni İstanbul adlı dergide Mehlika Arda  takma adıyla  yazıları çıkmaya başlar.[7] Mehlika Arda müstear adı ile Yeni İstanbul 1962 – 1963 yılları arasında ve Sabah gazetelerinde 1966 köşe yazarı olarak yazılarını yayınlamayı sürdürmüştür. [8]

Roman yazmanın dışında 1970’lerin önemli fikir ve sanat süreli yayınlarından Töre Dergisi’ni 1971- 1981 yılları arasında çıkardı.   Birçok dergi ve gazetede yazıları yayınlanır; Yeni İstanbul ve Sabah gazetelerinde köşe yazarlığı yapar. "Kadın” ve “Hisar” gibi dergilerde yazı ve hikâyeleri neşredilir.  Ayşe” adındaki ve  annesi  Halide Nusret  tarafından kurulan kadın dergisini, birçok takma adla 28 sayı olarak çıkarmayı başarmıştır. [9]   Ayşe dergisi daha sonra Töre Dergisine dönüşmüş, 1969'da “Töre” adıyla çıkmaya başlayan dergiyi, 1981 yılına kadar fiilen idare etmiş ve bu dergi 1971 ve 1985 yılları arasında toplam 168 sayı olana kadar çıkmıştır. [10] Bu dergi, Türk toplumunun büyük çalkantılar geçirdiği 1970- 1980 yılları arasında  Türk milliyetçiliğinin en  ciddi yayın organlarından biri olmuş, 1981 yılına kadar bu derginin sahibi ve yazı işleri müdürlüğünü yapmıştır. Töre Dergisi 1981 yılından itibaren çıkmayı yine sürdürmüş 1985 yılına kadar yayın dünyasında kalmayı başarmıştır. Bir ilim ve fikir dergisi olan Töre 1970 yılından 1980 lere kadar bir neslin yetişmesinde önemli etkileri olmuş bir dergidir.

1972 yılında Mimar Erdoğan Cemil Okçu ‘dan ayrılan Işınsu daha sonarları Prof Dr. İskender Öksüz ile evlenmiştir. Ayhan Tugcugil adını da kullanan eşi, Prof Dr. İskender Öksüz’ün görevi nedeni ile bir süre Suudi Arabistan’ın Dahran şehrinde yaşamıştır.

Emine Işınsu birçok takma ad kullanan ve soyadını da sık sık değiştiren bir yazarımızdır.[11] 1958 yılına kadar yayınladığı yazılarında Emine Işınsu Zorlutuna, Mehlika ve Mehlika Arda, 1958- 1972 yılları arasında Emine Işınsu Okçu, 1972 yılından sonra Emine Işınsu Öksüz veya sadece Emine Işınsu adlarını kullanmıştır.

Otobiyografik özellikler taşıyan ve çok başarılı ruh tahlillerinin yapıldığı ilk romanı olan Küçük Dünya ile, Malazgirt'in 900. yıl dönümü vesilesiyle yazılan “Ak Topraklar” hariç, diğer bütün romanlarının konusunu günümüz toplumundan ve Türkiye dışı Türklerin dramından çıkaran Işınsu, şiir diline yakın bir üslûpla ve “tez”li tekniği ile yaşadığımız olayları romanlaştırmıştır.[12]1966'da TRT Mikrofonik Oyun yarışmasında “Bir Yürek Satıldı” adlı eseri ile birincilik kazanan yazar, fikrî ve edebî çalışmalarını sürdürmektedir. 

Tasavvufi konulara da ilgi duyan Işınsu romanlarında tasavvufi ve tarihi konuları işlemeyi tercih etmiştir. Daha çok tarihi romanları ile üne kavuşan Yazar, tarihi konuları işlerken hem tarihi olayların aslına sadık kalmaya hem de o devrin düşünce ve davranışlarına uymaya özen göstermiştir. Ak Topraklar, Malazgirt Savaşını, Bukağı ve Bayram  Adlı romanlarında ise Hacı Bayram Veli ve Niyazi Mısri'nin hayatlarına ve düşüncelerine değinir.[13] Cumhuriyet Türküsü ise Milli Mücadele yıllarını anlatır.  Eserlerindeki gerçek ve tarihi olaylar zaman mekân, düşünce atmosferine uygun biçimde kurulan kurmaca vakarlala bütünleşen bir özellik taşır. [14]

Yazar evli ve üç çocuk annesidir.

EDEBİ KİŞİLİĞİ 

Daha TED kolejindeyken arkadaşları arasında şair olarak tanınan   Işınsu edebiyata şiirle başlamış, Roman ve tiyatroları ile yazarlık hayatını sürdürmüştür. İlk şiiri olan  “İnsanlar “ adlı şiiri 1954 yılında Eğitim Dergisinde çıkmıştır.[15]

 Türk milliyetçisi olmakla övünen  Işınsu’nun romanlarında mekân tasvirlerinden çok insan psikolojisi öne çıkar. Birinci tekil şahıs anlatımıyla yazılan ilk romanı Küçük Dünya’da her şey romanın kahramanın ruh halinden süzülerek aktarılır. Bu romanında kentli bir Türk aydının yaşadığı sorunlar dile getirilmiştir. Diğer romanlarında birinci tekil şahıs terk edilse de yine olayları ve mekânları kahramanların duygu süzgecinden geçtikten sonra ve onların algılamalarıyla görürüz. Bu psikolojik ağırlık zaman zaman şuur akımını andırmaktadır. [16] Roman konuları arasında kadının tutsaklığı, Türklerin tutsaklığı (Bulgaristan, Kerkük, Batı Trakya), Türkiye’nin sancıları öne çıkar. Son dönem eserlerinde Türk tasavvufunun zirveleri Yunus Emre, Niyazi Mısrî ,  Hacı Bayram Veli  ve  HACI BEKTAŞ VELİ ’nin hayatları ele alınmıştır.[17] Eserlerinde kadın konusuna da değinen Işınsu’nun romanlarındaki kadınlar şuurlu nesiller yetiştirmek isteyen şuurlu ve Türk Milliyetçisi vefakar ve bilinçli kadınlardır.

Eserlerinde Türkiye dışında yaşayan insanların dramlarını ele alan Işınsu, milliyetçi mukaddesatçı ve Ülkücü bir çizgide durmuş 1980 yılları öncüsünde ülkücü neslin yetişmesinde önder olan yazarlardan biriis olmuştur. Töre adındaki dergisi bu dönemdeki gençliğin okuduğu belli başlı milliyetçi dergilerden birisi olmuştur.

Roman dilinde ve anlatımında başarılı bir yazar olan Işınsu’nun her romanında farklı bir üslup denemesi görülmüştür.

Küçük Dünya, Yönetmen Osman Sınav tarafından televizyon dizisi olarak çekilmiş ve TRT’de yayınlanmıştır. Atlı Karınca, Yönetmen Osman Sınav tarafından televizyon dizisi olarak çekilen bir orijinal senaryodur. Ancak TRT’nin “aydınlarla alay ediyor” gerekçesiyle yayınını yasaklaması üzerine roman halinde yayınlanmıştır.

Ödüller
• ‘’’Küçük Dünya’’’ ile T. C. Turizm Bakanlığı Sanat Armağanı
• ‘’’Ak Topraklar’’’ ile Türk Edebiyatı Vakfı Roman Ödülü
• ‘’’Bir Yürek Satıldı” oyunu ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Radyofonik Oyun Yarışması’nda dram dalı birinciliği.

  • ‘’’Sancı’’’ ile Türkiye Millî Kültür Vakfı Roman Ödülü
    • ‘’’Canbaz’’’ ile Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü
    • Türk Ocakları Hamdullah Suphi Tanrıöver Armağanı
    • Karaman Türk Dili Ödülleri, “Türkçeyi Doğru ve Güzel Kullanan Yazar Ödülü”
    • İLESAM (Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği), “Şeref Ödülü”
    • Türkiye Yazarlar Birliği- İstanbul Şubesi, “Ömür Boyu Roman Ödülü”

Üyelikler

• Türk Edebiyatı Vakfı Mütevelli Heyeti üyesi
• İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Merkez Birliği (İLESAM) üyesi
• Türkiye Yazarlar Birliği Üyesi


Eserleri
Romanlar

 Küçük Dünya (1966) 
• Azap Toprakları (1970) 
• Ak Topraklar (1971) I
• Tutsak (1973) 
• Sancı (1974) 
• Çiçekler Büyür (1978) 
• Canbaz (1982) I
• Kaf Dağı’nın Ardında (1988)
• Alpaslan (1990) 
• Atlı Karınca (1990) 
• Un coeur aux encheres (1991)
• Cumhuriyet Türküsü (1993) 
• Nisan Yağmuru (1997) 
• Havva (1999) 
• Bir Ben Vardır Bende Benden İçeri (2002) 
• Bukağı (2004) 
• Hacı Bayram (2005) 
• Hacı Bektaş Veli (2008)


Oyunlar

• Bir Yürek Satıldı (1967)
• Bir Milyon İğne (1967)
• Adsız Kahramanlar (1975)
TRT’de radyofonik oyun olarak yayınlanan Bir Yürek Satıldı, daha sonra televizyon dizisi olarak filme çekildi ve yine TRT’de yayınlandı.

Diğer

• Dost Diye Diye (deneme-1995) 
• Bir Gece Yıldızlarla (hikâyeler- 1991) 


ROMANCILAR İLE İLGİLİ BAŞLIKLAR VE LİNKLERİ


Kaynakça

  • [1] https://tr.wikipedia.org/wiki/Emine_ışınsu
  • [2] Anonim,harbiforum.org/edebiyat-tr/19695-emine-isinsu-emine-isinsu-kimdir-emine-son erişim, 11-12-2013
  • [3] Gözdenur Erol, Emine Işınsu'nun tarihî romanları üzerinde bir inceleme, Celal Bayar Ünver., YTE Anabilim Dalı, SBE, Yüksek Lisans Tezi, 2006
  • [4] Gözdenur Erol, Emine Işınsu'nun tarihî romanları üzerinde bir inceleme, Celal Bayar Ünver., YTE Anabilim Dalı, SBE, Yüksek Lisans Tezi, 2006
  • [5] Gözdenur Erol, Emine Işınsu'nun tarihî romanları üzerinde bir inceleme, Celal Bayar Ünver., YTE Anabilim Dalı, SBE, Yüksek Lisans Tezi, 2006
  • [6] Anonim,harbiforum.org/edebiyat-tr/19695-emine-isinsu-emine-isinsu-kimdir-emine-son erişim, 11-12-2013
  • [7] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005. Shf-190
  • [8] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005. Shf-190
  • [9] Gözdenur Erol,agy.
  • [10] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005. Shf-190
  • [11] Ahmet Kökdemir“Emine Işınsu”, , Doktora Tezi, 19 Mayıs Üniversitesi, Samsun, 1995.
  • [12] Ayşenur İslam“Emine Işınsu’nun Sekiz Romanında Şahıslar Dünyası”, , Gazi Üniversitesi, Ankara, 1992.
  • [13] Ayşenur İslam“Emine Işınsu’nun Sekiz Romanında Şahıslar Dünyası”, , Gazi Üniversitesi, Ankara, 1992.
  • [14] Gözdenur Erol,agy.
  • [15] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005. Shf-190
  • [16] https://tr.wikipedia.org/wiki/Emine_ışınsu
  • [17] Ahmet Kökdemir“Emine Işınsu”, , Doktora Tezi, 19 Mayıs Üniversitesi, Samsun, 1995.

Edebiyat, Dil bilim, Kültür, Folklor, Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, ve Araştırmalarınız bize başvurarak bu sitede Paylaşabilirsiniz.
 
  BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com

 

 

Bu içeriğe henüz katkı yapılmamış

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış