Mehmet Seyda Hayatı ve Şiirleri






15 Ağustos'ta  1919 İstanbul,13 Temmuz 1986'da İstanbul, Romancı ve yazar

15 Ağustos'ta  1919 yılında İstanbul'da doğan Mehmet Seyda,  İstanbullu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmişti. İlk orta ve liseye İstanbul’daki okullarda devam etti. Öğrenimini liseye kadar devam ettiren yazar İstanbul Pertevniyal Lisesini bitirdi ve  daha sonra çalışma hayatına başladı.  Bir süre Ereğli Kömür İşletmesi'nde çalıştı, askerliğini tamamlamak amacıyla 1941'de bu işten ayrıldı. Divrik ve Merzifon'da devlet dairelerinde görev aldı, daha sonra İstanbul'a gelerek Eğlence Yerleri Kontrol Memurluğu yaptı. Son olarak da Basın İlan Kurumu'nda çalıştı.[1]

Memur olarak Anadolu’nun birçok yerlerini dolaştı. Buralarda geçen günlerini, gözlemlerini eserlerinde yansıttı. Mehmet Şeyda, ilk şiirlerini henüz on dört yaşındayken 1933 yılında yazmaya başlamıştı. Yirmi yaşlarında öyküye yöneldi. Tolstoy’dan esinlenerek yazdığı ilk öyküsü  olan "Mum" adlı hikâyesini  S.Toprak' takma adıyla yazmış ve bu öyküsü  1936yılında yayımlanmıştı. . Kendi adıyla yayınlanan ilk öyküsü Yeni Adam dergisinde 1937’de çıkan Alınyazısı adlı öyküsüdür.[2]

 İlk öyküsü Yücel dergisinde yayımlanan Mehmet Seyda  bu sıralarda şiirler de yazıyordu. İlk hikâyelerinde takma isimler kullanan yazar, hikâyelerini Yücel, Yeni Edebiyat, Küllük, Yeni Ses, Yeni Adam, Yedigün dergilerinde yayımladı.[3] Çok sayıda ve ilginç takma adlar kullanan Mehmet Seyda’nın takma adlarından biri de James Sulivan’dır.[4]

1941 yılına kadar edebiyat dergilerinde şiirleri ve öyküleri yayılmandı. Mehmet Seyda, 1949'dan sonra Zafer, Akşam, Gece Postası, Tercüman ve Cumhuriyet gazetelerinde Necdet Ası ve Özkan Çeliker[5] takma isimleriyle yazılar yazdı. Gerçek adını ilk kez Alın Yazısı öyküsünde kullandı.

Biyografiler de yazan Mehmet Seyda Hasan İzzettin Dinamo’nun hayatını kaleme alarak Hasan İzzetin Dinamo’nun özellikle çocukluk yılları hakkında bilgiler veren en önemli kaynakçayı oluşturmuştur.[6] Gururlu Peri adlı eseri İlköğretim okulları için “Yüz Temel Eser” listesinde tavsiye edilen eserler arasına alınmıştır.

1958 yılından itibaren Yelken, Varlık, Yeditepe, Forum, Dost, Yeni Dergi, Papürüs, Yeni Ufuklar, Yeni Edebiyat dergilerinde hikâye ve eleştiri yazan Mehmet Seyda, bol ödüllü yazarlarımız arasındadır. Aldığı ödülleri:  1958'de Ne Ekersen ile Yunus Nadi, 1964'te Bir Gün Büyüyecek sin’le Doğan Kardeş Çocuk Romanı Armağanı, Başgöz Etme Zamanı'yla Sait Faik Hikâye Armağanı, 1968'de İhtiyar Gençlik'le May Edebiyat Ödülü, 1970'te Yanartaş'ta TRT Roman Başarı Armağanı, İçe Dönük ve Atak ile de Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü kazanmıştır.

 Mehmet Seyda 13 Temmuz 1986'da İstanbul'da öldü. Mezarı Sahra-yı Cedid Mezarlığı’ndadır.[7]

 Bazı eserlerinde kömür bölgesi olan Zonguldak ve çevresin! İşledi. Bir zamanlar Ereğli kömür işletmelerinde çalışmış olmasından dolayı kömür madenlerinde çalışan insanların hayatlarını ve yaşadıklarını dile getirdi. Realist bir yaklaşımla kendi öz yaşamından aldığı birikimleri öykülerinde kullanmıştı.  Kimi eserlerinde ise kahramanların derin ruhsal çözümlemelerine yer verdi.  Kendi yaşamından aldığı materyalleri eserlerinde kullanan yazar, işçi, memur, öğretmen, işsizler ve ev hanımlarının hayatlarından edindiği izlenimleri eserlerinde başarıyla anlattı. Roman ve hikâye alanında kenidni gösteren yazarın deneme ve şiir türlerinde de çalışmaları bulunmaktadır.

Yrd.Doc.Dr. Cem Şems TÜMER  yazar hakkında "`Mehmet Seyda`(Çeliker),Hayatı ve Eserleri Üzerine Monografik Bir Çalışma", Atatürk Ünv., Sosyal Bilimler Enstitüsü  EĞİTİM FAKÜLTESİ, bir  Doktora Tezi hazırlamıştır. Yazarın  Gururlu Peri " adlı eseri MEB 100 Temel Eser arasına alınmıştır. 

Eserleri


Roman: Yaş Ağaç (1958), Ne Ekersen (1958), Cinsel Oyun (1960), Bir Gün Büyüyeceksin (1966), Köroğlu (1969), Sultan Döşeği (1969), Nemrut Mustafa (1970), Süeda Hanımın Ortanca Kızı (1970), Yanartaş (1970), İhtiyar Gençlik (1971), İçe Dönük ve Atak (1973)

Hikâyeleri: Beyaz Duvar (1962), Zonguldak Hikâyeleri (1962), Başgöz Etme Zamanı (1963), Oyuncakçı Dükkânı (1964), Garnizonda Bir Olay (1968), Anahtarcı Salih (1969), Kör Şeytan (1974), Bana Karşı Ben (1976), Düşleme Oyunu (1979), Kapatma (1980)

Çocuk kitapları: Cumhuriyet Öncesi Yazarlarından Çocuk Hikâyeleri (İki cilt / 1978), Düşleme Oyunu (1979), Bastıbacak Ermiş (1979), Del' Ali (1980)

Deneme/İnceleme/Eleştiri: Bir Açıdan (1963)

Konuşma/Röportaj/Mektup: Çocukluk Yılları (1980)

Yaşamöykü/Biyografi/Tanıtma: Edebiyat Dostları Mehmet Seyda “Hasan İzettin Dinamo’nun Çocukluk Yılları “ TDK Yayınları 1980
(1970) 

Ödülleri:

  • 1958 Yunus Nadi Ödülü / Ne Ekersen ile
  • 1964 Doğan Kardeş Çocuk Romanı Armağanı / Bir Gün Büyüyeceksin ile
  • 1964 Sait Faik Hikaye Armağanı / Başgöz Etme Zamanı ile
  • 1968 May Edebiyat Ödülü / İhtiyar Gençlik ile
  • 1970 TRT Roman Başarı Armağanı / Yanartaş ile
  • 1974 Türk Dil Kurumu Roman Ödülü / İçe Dönük ve Atak ile
  • https://mehmet-seyda-kimdir.cix1.com/
  • https://www.estanbul.com/mehmet-seyda-264907.html

ROMANCILAR İLE İLGİLİ BAŞLIKLAR VE LİNKLERİ


KAYNAKÇA 

  • [1] https://mehmet-seyda-kimdir.cix1.org/
  • [2] Adnan Özyalçıner, Mehmet Seyda’nın Dönüşü, https://www.aksam.com.tr/13 Eylül 2013 Cuma -
  • [3] https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet_Seyda
  • [4] Adnan Özyalçıner, Mehmet Seyda’nın Dönüşü, https://www.aksam.com.tr/13 Eylül 2013 Cuma -
  • [5] https://www.siirakademisi.com/index.php?/site/oykucu_hayat/112
  • [6]  Şahamettin Kuzucular, Hasan İzzettin Dinamo Hayatı Edebi Yönü
  • [7] https://yazarmezar.com/mezar-sayfa-185.html

 

Edebiyat Dil bilim, Kültür, Folklor, Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, ve Araştırmalarınız bize başvurarak bu sitede Paylaşabilirsiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com 

 

 

 

 

Bu içeriğe henüz katkı yapılmamış

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış