Selim İleri Hayatı ve Eserleri


 

Selim İleri


Selim İleri



Selim İleri (d. 30 Nisan 1949, İstanbul), Türk yazar ve dizi film oyuncusu.

Bilim adamı Profesör Hilmi İleri'nin oğludur. Lise hayatına Galatasaray Lisesinde başlamış sonra Atatürk Erkek Lisesine geçmiştir.1968 yılında Atatürk Erkek Lisesini bitirdi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini yarıda bıraktı. 19 yaşında Cumartesi Yalnızlığı isimli ilk öykü kitabı yayınlandı. İlk yazısını 1967 yılında, Yeni Ufuklar dergisinde yayımladı.[1]

İlk kitabı Cumartesi Yalnızlığı'nı kimse basmak istememişti. İstekli bir genç yazar olarak kitabının yayınlanması için teyzesinden para almış bu şekilde bastırdığı kitabını da kimseye satamamış bu kitaplar ve dayısının deposunda kalmıştı. [2]  Daha sonra ise Papirüs, Yeni Edebiyat, Yeni Dergi, Türk Dili, Türkiye Defteri, Milliyet Sanat, Gösteri gibi dergilerde yayınlanan yazılarıyla ünlendi.[3]  On dokuz yaşındayken yayımlanan "Cumartesi Yalnızlığı" adlı ilk öykü kitabında tutturduğu edebî düzeyle dikkatleri üzerine çekti.

1979′da Dünya gazetesinin sanat sayfasını yönetti.

1970 li yıllar yazarın eserlerini ilk yayınladığı basın hayatıyla tanışmaya başladığı, ilk eserlerini bastırttığı yıllardı. O yıllardaki durumu bir röportajında şöyle dile getirmektedir.  “O yıllarda belli başlı edebiyat dergileri 6-7 taneydi. Üç bin civarında satan Yeni Dergi, Yeni Ufuklar, Hisar Dergisi, Türk Dili, Varlık vardı. Ataç, o yıllarda kapanmıştı. Yeni edebiyat gençlerinin var olma derdi bu dergilerdi. Üç bin satacağınızı bilerek yola çıkıyordunuz, ince eleyip sık dokuyarak basarlardı. Bugün bambaşka bir yayın ortamı var. Artık tamamen satış endeksli ve satış için her şeyin mübah sayıldığı bir dönem. Benim kuşağım için uzak ve anlaşılmaz. Sanıyorum has okurların kafasında anlam taşıyan isimler Behçet Necatigil, Kemal Tahir gibi insanların önem verdikleri, yazdıklarının iyi olma mücadelesiydi. Edip Cansever'in bir tek cümle için bedensel acı çektiğini biliyorum."[4]

" Argos" dergisini yönetti. Çok sayıda dergi ve gazetede eleştiri ve inceleme yazıları ile öyküleri yayımlandı.1998 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığınca verilen Devlet Sanatçısı unvanını almıştır.

Romanlarında ve öykülerinde bireyin zengin iç dünyasını başarıyla yansıtabilen yazar, ilk eserlerinde bireyler arasındaki iletişimsizlikleri de ön plana çıkarır.

Yıllarca, Cumhuriyet gazetesinin kültür-sanat sayfasında, "Yazı Odası" köşesinde makaleler yazmıştır. Radyo ve televizyonlara birçok program yapan yazar, 2008'in yarısında başlayan programı "Selim İleri'nin Not Defterinden" adlı bir program sundu.. Her pazar canlı olarak yayımlanan program, TRT-2 de yayımlanmıştır. Ayrıca 2008 yılından beri Zaman Gazetesi'nin Cumartesi ekinde İstanbul'la ilgili yazılar kaleme almaktadır.

"İstanbul beyefendisi" ve "İstanbul yazarı" olduğu ifade edilen Selim İleri, İstanbul ve değişim konusunda sık sık yazan bir romancı ve öykücüdür.  "'Gerçek İstanbullu Olduğum İçin Kendimi Azınlık Hissediyorum'….16. yüzyıldan itibaren İstanbul'a deniz yoluyla gelen seyyahların yazılarını okuyun. Hepsi sisli bir sabahta gelirler, uzun uzadıya o görkemi anlatırlar. Şimdi ucube yapılar, Ayasofya'nın arkasında. İstanbul'un silueti bile korunamıyor. Korunabilecekken, yıkılan şeyle karşılaşıyoruz. Hala İstanbul'u çok seviyorum. 5 dakikalık yolu yarım saatte gelmeme rağmen çok seviyorum."

Sınırlı ilişkiler içinde sıkışan insanların yaşamları, değişim, geçmişe duyulan özlem, İstanbul ve nostaljik günler, duyarlı gençlerin tutkuları, iletişimsizlikten kaynaklanan sıkıntıları ve sağlıksız ilişkileri, orta tabakadan insanların acıları, yalnızlıkları, kurtuluş arayışları, toplumsal kargaşa içinde bunalıma düşen aydınların arayışları ve çıkmazları, iletişim kuramayan ve bunalan çağdaş yalnızların iç monologları eserlerinde karşımıza çıkan başlıca temalar ve konulardır. Bireylerin iç dünyalarındaki zenginlikleri ve sıkıntılarını dile getirmeyi seven bir yazar olan Selim İleri son zamanlarda ise bazı siyasal konulara da yer vermeye başladı.  Son romanlarında ise  yakın tarihte yaşamış bazı tanınmış kişilerin yaşamlarını ele almaya başladı.

Roman ve öykülerinin yanı sıra senaryolar, denemeler ve edebiyatla ilgili incelemeler de yazmıştır ve yazmaktadır. Bazı filmlerde de rol alan sanatçı TV ve Radyo programlarında da yer almış ve almaktadır.

 

ÖDÜLLERİ:

  • 2005 Türkiye Yazarlar Birligi Hatıra Ödülü (İstanbul'un Sandık Odası)
  • 2003 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü (Uzak, Hep Uzak)
  • 2001 Orhan Kemal Roman Armağanı (Bu Yaz Ayrılığın İlk Yazı Olacak)
  • 1999 Dialog Medya Ödülü (Radyo alanında)
  • 1999 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Kültür-Sanat Ödülü (Televizyon alanında)
  • 1997 Afife Jale Ödülü (Allahaısmarladık Cumhuriyet-Oyun)
  • 1997 Avni Dilligil Ödülü (Allahaısmarladık Cumhuriyet-Oyun)
  • 1991 Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü (Mavi Kanatlarınla Yalnız Benim Olsaydın)
  • 1982 Sinema Yazarları Derneği En İyi Senaryo Ödülü (Kırık Bir Aşk Hikâyesi-Senaryo)
  • 1981 Milliyet Sanat Dergisince Yılın Romanı (Yaşarken ve Ölürken)
  • 1977 Türk Dili Kurumu Roman Ödülü (Her Gece Bodrum)
  • 1976 Sait Faik Hikâye Armağanı (Dostlukların Son Günü)[5]

“Edebiyat aşkını İstanbul tutkusuyla harmanlayıp kişisel anılarını şehrin geçmişiyle bir araya getirdiği eserlerinde, gelenekle yeni arasında köprü rolü üstlendiği için “2012 yılı Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü Selim İLERİ’ye verilmiştir.[6]

  • 2010 yılı Aydın Doğan Ödülü de Selim İleri’ye verilmiştir.

 

Hikâyeleri

  • Cumartesi Yalnızlığı
  • Bir Denizin Eteklerinde
  • Pastırma Yazı (kitap)
  • Dostlukların Son Günü (1978 Sait Faik Hikaye Ödülü)
  • Eski Defterlerde Solmuş Çiçekler...
  • Fotoğrafı Sana Gönderiyorum
  • Kötülük

 

Romanları

  •  
  • İlkgençlik Çağına Öyküler(Derleme)
  • Yarın Yapayalnız
  • Bu Yaz Ayrılığın İlk Yazı Olacak
  • Hayal ve Istırap
  • Destan Gönüller
  • Her Gece Bodrum (1977 TDK Roman Ödülü)
  • Ölüm İlişkileri
  • Bir Akşam Alacası
  • Cehennem Kraliçesi (1980)
  • Yaşarken ve Ölürken
  • Saz Caz Düğün Varyete
  • Ölünceye Kadar Seninim
  • Mavi Kanatlarınla Yalnız Benim Olsaydın
  • Allahasmarladık Cumhuriyet (Oyun)
  • İstanbul Lâle İle Sümbül
  • Kafes
  • Anılar;Issız ve Yağmurlu
  • Daha Dün
  • Oburcuğun Edebiyat Kitabı
  • Evimizin Tek Istakozu
  • Rüyamdaki Sofralar
  • Yaşadığım İstanbul

 

Senaryoları

 

  • 2007 - Kilit (Sinema Filmi)
  • 1999 - Kerem (TV Filmi)
  • 1994 - Bir Aşk Uğruna (TV Dizisi)
  • 1992 - Yedikuleli Mihriban (TV Dizisi)
  • 1992 - Her Gece Bodrum (Sinema Filmi)
  • 1990 - Yalancı Şafak (TV Dizisi)
  • 1990 - Bir Yalnız Melek (Sinema Filmi)
  • 1989 - Hiçbir Gece (Sinema Filmi)
  • 1987 - Afife Jale (Sinema Filmi)
  • 1982 - Seni Kalbime Gömdüm (Sinema Filmi)
  • 1982 - Göl (Sinema Filmi)
  • 1981 - Kırık Bir Aşk Hikayesi (Sinema Filmi), diyaloglarını yazdı
  • 1978 - Seninle Son Defa (Sinema Filmi)
  • 1975 - Çapkın Hırsız (Sinema Filmi)
  • 1974 - Askerin Dönüşü (Sinema Filmi)
  • 1973 - Cennetin Kapısı (Sinema Filmi)
  • 1973 - Bir Demet Menekşe (Sinema Filmi)
  • 1972 - Yaralı Kurt (Sinema Filmi)
  • 1972 - Kadın Yapar (Sinema Filmi)
  • 1972 - Günahsızlar (Sinema Filmi)


ROMANCILAR İLE İLGİLİ BAŞLIKLAR VE LİNKLERİ


KAYNAKÇA

  • [1] https://www.selimileri.net/biyografi_.asp
  • [2] https://www.selimileri.net/basinda-detay.asp?id=36
  • [3] https://www.edebiyatogretmeni.net/selim_ileri.htm
  • [4] https://www.selimileri.net/basinda-detay.asp?id=36
  • [5] https://www.idefix.com/kitap/selim-ileri/urun_liste.asp?kid=1417
  • [6] https://www.selimileri.net/basinda-detay.asp?id=37

 



Bu içeriğe henüz katkı yapılmamış

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış