Tarık Dursun K. Hayatı ve Edebi Kişiliği




Tarık Dursun K.

(d. 1931 İzmir),.Tam adı Tarık Dursun Kakınç,  Roman, hikâyeci ve yayımcı.

1931 yılında İzmir'de doğmuş olan yazarın Annesi, Neriman Ayşe Hanım, babası ise  Mehmet Halit Kakınç''tır. Kakınç olan soyadını kullanmasının nedeni, II. Dünya Savaşı yıllarında babasının evi terk etmesi ve ailesini hiç arayıp sormamış olmasıdır. .Soyadını K. olarak kısaltmasının sebebi ise kardeşi Faruk Kakınç'la beraber girdiği bir yarışmada soy isimlerinin karışması sonrası K. olarak değiştirmiştir.[1]

Babasının evi terk edip gitmesi üzerine çocukluk yılları yoksulluk içinde geçmiştir.

İlkokulu İzmir ve Ankara'da tamamlamış, Ortaokul  yıllarındayken okulu bırakmıştır. Fakat ortaokulu dışarından imtihan vererek bitirmiştir(1950)  Düzenli bir eğitim alamayan yazar babasının olmaması nedeni ile çocukluk yıllarından itibaren çalışmak ve hayatını kazanmak zorunda kalmıştır. Bir süre gazete dağıtıcılığı, seyyar köftecilik, otobüs biletçiliği, muhasebe yardımcılığı, memurluk gibi işlerde çalışmış, İzmir Anadolu gazetesinde başladığı gazeteciliğini Ankara ve İstanbul'da da sürdürmüştür. [2]

Yazarlık hayatına başlaması gazetecilik alanında iş bulması ve çalışması sayesinde gerçekleşir. 1949 yılında İzmir'de Anadolu gazetesinde sinema eleştirileri yazmaya başladı. Sanata 1949 yılında şiirle başlamış, 1951'de Cengiz Tuncer ile "Devrialem" isimli ortak bir şiir kitabı yayınlamıştır. [3] 

1950'de ortaokulu bitirdikten sonra,  öğrenimine devam etmeyerek erken yaşta hayata atılarak çok çeşitli işlerde çalışmış, Çok çeşitli işlere atıldıktan sonra  gazetelerde çalışmış, senaryo yazarlığı ve rejisörlük yapmıştır. Sonra sırasıyla Yeni Gün, Ankara Ulus, Yeni İstanbul ve Vatan gazetelerinde gündelik yazılar yazdı. Pazar Postası ve Akis dergilerinde sinema eleştirileri yazarak yazarlık hayatına başlamıştır. Eleştirmen Ali Gevgilili ile birlikte aylık Yeni Sinema dergisini çıkarttı. Senaryo yazarlığı ve rejisörlük yapmıştır.[4]

1962'de Aramıza Kan Girdi filmiyle rejisörlüğe başlar. Korkusuz Kabadayı (1963), Cehennem Arkadaşları (1964), Kelebekler Çift Uçar (1964) filmlerini çekmiştir.[5]

Güzel Avrat Otu" hikâye kitabı ile 1961 Türk Dil Kurumu Armağanı'nı, Yabanın Adamları ile 1967 ve "Ona Sevdiğimi Söyle" ile de 1985 Sait Faik Hikâye Armağanı'nı, "Kurşun Ata Ata Biter" romanı ile 1984 Orhan Kemal Roman Armağanı'nı, "Ömrüm Ömrüm" hikâye kitabı ile 1987 İş Bankası Büyük Edebiyat Ödülü'nü, "Ağaçlar Gibi Ayakta" ile de 1991 Yunus Nadi Yayımlanmış Roman Armağanı'nı aldı.[6]

Çeşitli ödüller alan Tarık Dursun K. halen Eskifoça'da yaşamaktadır. Kardeşi Faruk Kakınç'la beraber girdiği bir yarışmada soyadlarının karışması neticesinde soyadını K. olarak değiştirmiştir. 

1969 yılında Kurul Kitapevi’ni açmış, Milliyet gazetesinde kitap tanıtma yazıları yazmış, Milliyet Yayınları’nı yönetmiştir. 1973 yılında Günümüzde Kitaplar adlı bir dergi çıkarmış, 1975 yılında Koza Yayınları'nın kurucuları arasında yer almıştır. 1969'da Kurul Kitapevi'ni açmış, Milliyet gazetesinde kitap tanıtma yazıları yazmış, Milliyet Yayınları'nı yönetmiştir. 1973'de Günümüzde Kitaplar adlı bir dergi çıkarmış, 1975'de Koza Yayınları'nın kurucuları arasında yer almıştır.[7]


EDEBİ YÖNÜ

Yayın hayatına başladığı günlerde 1950 Kuşağı'nın verimli ve hareketli kalemlerinden biri olarak görülen yazar  ilk yapıtlarında ve  sanayileşmenin ivme kazandığı bir dönemde İzmir ve diğer Ege kent ve kasabalarının emekçi mahallelerinde yaşayan insanların gençlik serüvenlerini, cinsel dünyalarını ele alan çok çeşitli konularda eserler yazıyordu. 

Sonraki eserlerinde döneminin moda olmayan başlayan konularına doğru yönelmeye başlamıştı. Eserlerinde  değişik konulara değinen, Tarık Dursun K. ilk romanı olan Ali Rıza Bey Aile Evi'nden başlayarak İnsan Kurdu, Sabah Olunca, Denizin Kanı, Alçaktan Uçan Güvercin'de emekçilerin yaşayışları ve geçim sıkıntıları üzerinde durmuştur. Kopuk Takımı'yla, Kayabaşı Uygarlığının Yükselişi ve Birdenbire Çöküşü'nde Almanya'ya başlayan göçü ele almıştır.[8] Daha sonra yazdığı Bağışla Onları ve Ağaçlar Gibi Ayakta ise tiyatro sanatçılarının yaşayışlarına yönelik romanlardır. Toplumsal konulu romanlarına Kurşun Ata Ata Biter adlı romanını da  eklemek gerekir.

Daha sonra hikâye yazarlığına başlayan yazar,  konularını gençlik serüvenlerinden aldığı kısa öyküler yazmıştır. Sonraki eserlerinde daha sosyal boyutları öne çıkan roman ve öyküler yazmıştır.  İşçilerin sorunlarının ele alındığı dönemlerin içinde   fabrika işçileri inşaatlarda çalışan insanların geçim zorlukları, yapı ve deniz işçilerinin, esnaf ve küçük memur sınıfının hayat savaşlarını, yoksul insanların mücadelelerini ele alan öykü ve romanlara yönelmiştir.

Çoğu öykülerinde çocukluk ve gençlik anıları ve gözlemlerine dayanan yaşam kesitleri işlemiştir. Bağrıyanık Ömer ile Güzel Zeynep adlı öykü kitabında halk öykülerinin dil, yapı ve anlatım özelliklerinden yararlanarak  köy ve kent yaşamını dile getirmiştir.. S. İleri'nin değerlendirmesine göre, “gündelik dili başarıyla kullanan bir öykücü olarak (...) birbirinin ‘devamı' öyküler” yazmıştır.

Fakir insanlarla işçilerin hayatlarını yaşamla mücadelelerini şiirsel bir dille anlatmakta başarılı olmuştur.  Düzenli bir eğitim alamayan yazar, halkın hoşuna gidebilecek konulara yer vermesini bilmiş, gazeteciliğinin de verdiği tecrübeler ile halkın  beğenisine sahip olabilecek ve halkın çok kolay ve rahatça anlayabileceği bir dille yazmıştır. Genellikle halk söyleyişlerine yaslanan akıcı, yalın ve şiirsel diliyle Ege kent ve kasaba yaşamını; izlenimci bir eleştiri yel dille anlatmayı başarmıştır.  Öykülerinin pek çoğunda anı tadında bir eda vardır. Öykülerinde lirizm unsurunu da fark etmek mümkündür. Öykü kitaplarının başlıkları ustaca düşünülmüş çarpıcı isiler taşır: İmbatla Dol Kalbim, 36 Kısım Tekmili Birden, Dulevi , Ağaçlar Ayakta Ölür, Kurşun Ata Ata Biter" gibi

Onun anlatım tekniğini en iyi kavrayanlardan birisi olan Şükran Kurdakul'un Tarık Dursun K. nın anlatım tekniği ve uslubu hakkında yaptığı şu tespit oldukça ilgi çekicidir. " Sinema dilinin özelliklerinden yararlanarak oluşturduğu yalın ve etkili anlatımı, “özellikle çizim ve diyalog ustalığının yanı sıra anlatım-betimleme-ruhsal çözümleme dengesini koruyan öyküleriyle sevildi” (Ş. Kurdakul).

Kimi öykülerini çağdaşı olan yazar arkadaşlarına ithaf etmiş veya onlara göndermelerde bulunarak yazmıştır " ‘Herkesin Dilindeki O Üsküdarlı Kız’ adlı hikâye. Metin Eloğlu’na da armağan edilmiş üstelik. Hem Hepsi Hikâye’de sadece yazarımızın kendi hayatından özel isimlere değil, her iyi edebiyat okurunun hayatında önemli yerlere sahip sanatçıların da isimlerine rastlıyoruz. Edip Cansever’i özlediğinden, Necati Cumalı’ya yaptığı gizli göndermeye, Yaman Okay’la izlenmiş sığırcıklardan, İlhan Berk’le kaçamak içki içilmiş eski bir Ankara gecesine dek bir dolu şey." [9]

Eserleri 

Hikâye

Yazarın bütün hikâyeleri 2009 yılında Yapı Kredi Yayınları tarafından toplu olarak yayımlanmıştır. 1976 yılına kadar yazdıkları (Bahriyeli Çocuk dâhil) Karanfilli Hikâye, Toplu Öyküler 1 cildinde, 2006 yılına kadar yazdığı hikâyeler (Hepsi Hikâye dâhil) Gönlümün Bir Parçası, Toplu Öyküler 2 cildinde toplanmıştır. Ayrıca yazarın kendi öykülerinden hazırladığı bir seçki 2004 yılında Dünya Yayıncılık tarafından Sümbülteber başlığıyla yayımlanmıştır. 1992 yılında Gendaş Yayınları için gençler düşünülerek hazırlanan derlemenin başlığıysa hikâyelerdir.

  • Hasangiller (1955)
  • Vezir Düşü (1957)
  • Güzel Avrat Otu (1960)
  • Sevmek Diye Bir Şey (1965)
  • Yabanın Adamları (1966)
  • 36 Kısım Tekmili Birden (1970)
  • Bağrıyanık Ömer ile Güzel Zeynep (1972)
  • Bahriyeli Çocuk (1976)
  • İmbatla Dol Kalbim (1982)
  • Ona Sevdiğimi Söyle (1984)
  • Ömrüm, Ömrüm... (1987)
  • Aşk, Allahaısmarladık (1993)
  • Yaz Öpüşleri (1996)
  • Dulevi (2003)
  • Hepsi Hikâye (2006)

Roman

  • Rızabey Aile-evi (1957)
  • İnsan Kurdu (1959)
  • Sabah Olmasın (1967)
  • Denizin Kanı (1968; televizyona uyarlanıp dizi olarak yayınlandı, 1980)
  • Kopuk Takımı (1969)
  • Gün Döndü (1974)
  • Hoşça Kal Küçük (1979) (çocuk romanı)
  • Kayabaşı Uygarlığının Yükselişi ve Birdenbire Çöküşü (1980)
  • Alçaktan Uçan Güvercin (1980; televizyona uyarlanıp dizi olarak yayınlandı)
  • Kurşun Ata Ata Biter (1983)
  • İnsan Kurdu (1983; ikinci versiyon)
  • İyi Geceler Dünya (1986)
  • Bağışla Onları (1989)
  • Ağaçlar Gibi Ayakta (1990)
  • Bizimkisi Zor Zanaat (1990)
  • Alo, Harika Hanım Nasılsınız? (1999)
  • Kutup (2003)

Çocuk Edebiyatı 

  • Deve Tellal, Pire Berber İken... (1970)
  • İyilikçi Tilki (1970)
  • La Fonten Masalları (1973) (Derleme)
  • Bir Küçücük Aslancık Varmış (1975)
  • Ezop Masalları (1979) (Derleme)
  • Yaramaz Kuzu (1994)
  • Hoşça Kal Küçük (1995)
  • Otobüsüm Kalkıyor!.. (1996)
  • Kerem'i Kimse İstemiyor (1997)
  • Güzel Uykular Alara: Çocuklara Her Gece Bir Masal (2001) (Derleme)
  • Benim Dedem Bir Tane (2003)
  • Bir Varmış Bir Yokmuş Memleketin Birinde... (2007)
  • Az Gittik, Uz Gittik, Dere Tepe Düz Gittik (2008)
  • Kırmızı Otobüs (2011)
  • Pıtır'ın Masalları: Pıtır'ın Masalı
  • Pıtır'ın Masalları: Keloğlan
  • Pıtır'ın Masalları: Yalancı Tilki ile Doğrucu Nalbant
  • Pıtır'ın Masalları: İyilikçi Şehzade ile İyilikçi Balıkçı
  • Pıtır'ın Masalları: Küpteki Çil Çil Altınlar
  • Pıtır'ın Masalları: Kurnaz Tilki ile Tilkiden Daha Kurnaz Tavşan
  • Pıtır'ın Masalları: Hapşırıklı Minik Cin
  • Pıtır'ın Masalları: Denizler Sultanı
  • Pıtır'ın Masalları: Gökten Yıldız Düşüren Zürafa
  • Pıtır'ın Masalları: Aynalar Gerçekçidir
  • Pıtır'ın Masalları: Ateşler Sultanı ile Sular Şehzadesi
  • Pıtır'ın Masalları: İyilik Eden İyilik Bulur

Şiir 

  • Devriâlem (1951) (Cengiz Tuncer ile birlikte)

Antoloji 

  • Büyük Türk Şiiri Antolojisi (1961) (Ümit Yaşar Oğuzcan'la birlikte 6 cilt olarak hazırlanmıştır)
  • Şiirimizde Aşk ve Kadın
  • Şiirimizde Ölüm
  • Şiirimizde İstabul
  • Şiirimizde Ayrılık
  • Şiirimizde Taşlama
  • Şiirimizde Tabiat


Aldığı Ödüller 

  • 1961 Türk Dil Kurumu Hikâye Ödülü (Güzel Avrat Otu)
  • 1967 Sait Faik Hikâye Armağanı (Yabanın Adamları)
  • 1984 Orhan Kemal Roman Armağanı (Kurşun Ata Ata Biter)
  • 1985 Sait Faik Hikâye Armağanı (Ona Sevdiğimi Söyle)
  • 1987 Türkiye İş Bankası Büyük Edebiyat Ödülü (Ömrüm Ömrüm)
  • 1991 Yunus Nadi Roman Armağanı (Ağaçlar Gibi Ayakta)
  • 2006 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü (Hepsi Hikâye)


ROMANCILAR İLE İLGİLİ BAŞLIKLAR VE LİNKLERİ

KAYNAKÇA

  • [1] https://www.idefix.com/kitap/tarik-dursun-k-/urun_liste.asp?kid=1380
  • [2]  Anonim Tarık Dursun,https://mavimelek.com/yabanin_adamlari.htm
  • [3] https://www.idefix.com/kitap/tarik-dursun-k-/urun_liste.asp?kid=1380
  • [4] https://tr.wikipedia.org/wiki/Tar%C4%B1k_Dursun_K.
  • [5] https://www.yasamoykusu.com/biyografi-2523-Tarik_Dursun_K.
  • [6] https://tr.wikipedia.org/wiki/Tar%C4%B1k_Dursun_K.
  • [7] https://www.msxlabs.org/forum/edebiyat-tr/297836-tarik-dursun-kakinc.html
  • [8] https://www.edebiyadvesanatakademisi.com/edebiyad/665-1950_kusagi_romancilarimiz.html
  • [9] Onur Caymaz, İzmir’in En Eski Adamı – Tarık Dursun K.,https://onurcaymaz.com/genel/izmirin-en-eski-adami-tarik

Edebiyat, Dil bilim, Kültür, Folklor, Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez,

 yazı, İnceleme, ve Araştırmalarınız bize başvurarak bu sitede Paylaşabilirsiniz.
 
  BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com

Bu içeriğe henüz katkı yapılmamış

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış