Gültekin Samancı Hayatı ve Edebi Kişiliği


 

Gültekin Samancı

 


2 Kasım 1927'de Konya'da doğdu. .İlkokula babasının memuriyeti sebebi ile Çumra’da Altınçeşme İlkokulunda başlamıştı. İlkokula babasının görev yaptığı Çumra ilçesinde başlayan Sâmanoğlu, babasının tayininin Konya?ya çıkması üzerine üçüncü sınıfa buradan devam ederek ilkokulun son üç sınıfını Konya ‘da tamamladı. Gültekin Sâmanoğlu çocuk denilecek yaşlarda dede ve nineleri ve halası sayesinde dinlediği manzum masal ve hikâyeler sebebiyle şiire ilgi duymaya başlamıştı.[1]
 
 Babasını çok erken kaybetmişti. Bu yüzden eğitim yıllarına sorunlu olarak devam etmek zorunda kalmıştı. Barınma ve kalacak yer sorunundan dolayı ortaokula 1940 yılında sıkıntılarla başladı. [2]Ortaokul birinci  sınıfı Konya’da bir akrabasının yanında, Ortaokul ikinci sınıfı ise, İstanbul’da dayısının yanında kalmak  suretiyle bitirmek zorunda kaldı. İstanbul’da geçen bir yıl zor ve buruk olsa da ona yepyeni ufuklar açmıştı. Bu yıllar II. Dünya savaşı yıllarıydı İlk  defa denizi, vapurları, tramvayları görmüş, vesikayla alınan  ekmekler, soğuk ve isli odalarda hem ders çalışmak hem de anne-baba hasreti çekmek ona çok zor  gelmişti.[3]Çocukluğundaki bu hatırlar şiirlerine de yansıdı. Ortaokul sıralarında Namık Kemal ve Yahya Kemal hayranıydı. Bu şairleri ve edebiyatı çok seviyordu.

1943 yılında ortaokulu bitirip Konya’da bulunan Kuleli Lisesi?ne kaydını yaptırır. O yıllarda Kuleli Harp Okulu Konya’dadır.  1947 yılında Kuleli Askeri Lisesi'ne girer. Ancak okula kaydını yaptırdıktan sonra Asker olamayacağını bu işi iyi yapmayacağını fark eder. Lisede en sevdiği ders edebiyattır.  Babası öldüğü için  zor şartlarda okumaktadır. iki haftalık tatilde hem kış hem de parasızlık yüzünden ailesinin yanına gidemeyen Sâmanoğlu,  tatilini okulun kütüphanesinde kitap okuyarak geçirir. Biyografi , hikâyeler, romanlar şiir kitaplarının arasında tatilleri geçirmiştir. Bu olaylar onu askerlikten çok edebiyata itmiştir.
 
Askeri okuldayken AÜ DTCF Edebiyat bölümüne gitmek iste ve Dil Tarih’e dilekçe yazar. Bu durum anılarına şu şekilde yansımıştır.  “Kuleli Lisesi son sınıfındayım, anladım ki ben subay olamam. Edebiyat hocama yalvardım, bana askeri edebiyat öğretmeni olmamı söyledi. Dil Tarih Fakültesi?nde askeri öğrenci olarak okumak için Ankara?ya mektup yazdım. Cevap; ordunun subaya olan ihtiyacından dolayı, fakültelere hâkim, doktor, öğretmen olmak üzere sivil liselerden talebe alınacaktır. Üzüntü aldı beni. Mektebe girdim diye nasıl sevindiysem, Dil Tarih?e gidemedim diye o kadar üzüldüm” [4]
 
1949’da Harp Okulu'nu bitirdikten[5]sonra, Subay olarak yurdun çeşitli yerlerinde görev yapmaya başladı. Asker olmasına rağmen edebiyatla ilgisi devam ediyordu. 1948 yılında Çınaraltı dergisinde yayınlanan “ O Kadın adlı şiir ile dikkat çekti.

“sen ilk iftar meyvesi ramazan sinisinde, 
sen kadın üstü kadın, gönül kavsinde saklım... 
işlenmemiş minyatür ıstırap çinisinde, 
hayal havzumun suyu ipek, ipek duvaklım” 
Çınaraltında çıkan ilk şiirlerinden sonra Türk Dili, Çağrı, Elif, Türk Yurdu, Türk Edebiyatı [6], Millî Kültür, dergilerinde şiirleri yayımlanmaya devam etti. En sonunda Hisar Dergisinde şiirleri yayımlanmaya başladı.
 
Asıl adı Gültekin Samancı olmasına rağmen Gültekin Sâmanoğlu adını da kullanmış ve bu isimle tanınmıştır. Buna rağmen 1948?den önce bazı dergilerde yayımlanan şiirlerinde (“Ebediyet Yolcusu”, “Hakikat”, “Hücum şarkısı”) Gültekin Samancı adını kullanmıştır. Şairin o yıllarda askerî okulda öğrenime devam etmesi, müstear bir imza ile yazmasına sebebiyet vermiştir.[7]
Gültekin Sâmanoğlu, 1952 yılının Mart ayında Almanya?nın Frankfurt şehrindeki Amerikan Ordudonatım Okulu?na kursa gönderilir.[8]
 
1959 yılında mecburi hizmetini bitirdikten sonra [9]kendi isteğiyle ordudan ayrıldı. Basın Yayın Turizm Bakanlığı'na girdi. Bir yıl sora İç Basın Müdürü oldu. 1961'de, 195 sayılı Kanun gereği, Basın İlân Kurumu'nun ilk kuruluş işlemlerini yapmak üzere, Bakanlar Kurulu'nca teşkil edilen beş kişilik kurula atandı. Aynı yıl Kurum Genel Kurulu'nda Hükümet Temsilcisi olarak görevlendirildi. Genel Kurul tarafından Yönetim Kurulu'na seçildi. Bu görevi 1967'ye kadar sürdürdü. 1967 yılında Basın İlân Kurumu Genel Müdür Yardımcılığına atandı. Samancı, Basın İlan Kurumu'nun ilk kuruluş işlemlerini yapmak üzere Bakanlar Kurulu tarafından teşkil edilen 5 kişilik kurula atandı. Genel kurul tarafından yönetim kuruluna seçilen Samancı, 1973 yılında genel müdürlüğe getirildi. [10]Bu görevini hayatının sonuna kadar başarıyla sürdürdü.

1988 ve 1992 yıllarında dörder yıl olmak üzere iki dönem TRT Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. 1983 yılında, Sturga Şiir Şöle'nine Türkiye'yi temsil etmek üzere gönderildi. ''O Kadın'' isimli şiiri ile sanat çevrelerinin dikkatini çekmeyi de başarmıştı.
 
Anadolu'nun çeşitli yerlerinde düzenlenen Anadolu Basını Bölge toplantılarına katıldı. Basın, Yayın, Dil, Edebiyat ve Kültür konulu pek çok toplantıya katıldı, komisyonlarda çalıştı, bildiriler sundu.

1987 yılında “Anadolu Basını Üstün Hizmet Ödülü”nü aldı. Ankara Gazeteciler Cemiyeti tarafından seçilen “Son Kırk Yılın En Başarılı Gazetecileri” arasında yer aldı[11] Kültür, sanat ve turizmle ilgili bir çok sivil toplum örgütünün üyeleri, yöneticileri arasında bulundu.
 
Türk milliyetçiliğini hayatı boyunca savunmuş olan değerli şair Gültekin Samancı 11 Nisan 2003'te hayata veda etti.  12 Nisan Cumartesi günü saat 11.00'de Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü'nün önünde düzenlenen törenin ardından Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi.[12]
 
Gültekin Samancı’nın, biri kız, biri erkek iki çocuğu olmuştur. Bu çocuklarından da torunları dünyaya gelmiştir.
 
 
EDEBİ YÖNÜ
 

Beş Hececiler, Namık Kemal ,Yahya Kemal  başta olmak üzere, Necip Fazıl, Cahit Sıtkı, Kemalettin Kamu, Arif Nihat Asya, Ahmet Muhip Dıranas gibi modern Şiirimizin temsilcileri, Sâmanoğlu?nun Şiirleri vesanatçı kimliği üzerinde tesiri olan şairlerdir.
 
Gültekin Samancı, edebiyat alanında Sâmanoğlu soyadını da kullanmış Türk edebiyatında bir ekol olan Hisar dergisi kurucuları ve Hisarcı şair ve yazarlardan biri olmuştur. İlk şiiri Askeri Lisedeyken 1948 yılında Çınaraltı dergisinde yayınlanan O kadın adlı şiirdir.

1950 sonrası şiir ve yazılarını Hisar dergisinde yayınlamaya başlamıştır.  Hisar'ın çıkmadığı dönemde ve kapandıktan sonra. Türk Edebiyatı, Türk Yurdu, Türk Dili ve Çağrı gibi dergilerde imzası görüldü. “Kökü mazide ati olmak” dizesi, Gültekin Sâmanoğlu'nun temel sanat anlayışını oluşturdu.
Tarih şuuru içinde gelişen, büyüyen kültür duyarlılığıyla, geleneğe bağlı hayat düzeniyle, sanata yıkıcı değil, yapıcı olarak duyduğu saygısıyla örnek oldu. Son yıllarda katıldığı ve yönettiği gönül dostları toplantılarında. gençleri yönlendirdi, yüreklendirdi.

Pek çok şair gibi Gültekin Sâmanoğlu da, Şiire daha çocuk denilecek yaşlarda heves  duymuş, dede ve ninelerinden dinlediği manzum masal ve hikâyeler onda ?iire kar?ı alaka uyandırmıştır. 1948den önce bazı dergilerde [13]Gültekin Samancı adını da kullanmıştır. Şairin o yıllarda askerî okulda öğrenime devam etmesi, müstear bir imza ile yazmasına sebebiyet vermiştir. Gültekin Sâmanoğlu, ilk olarak Çınaraltı dergisinde “O Kadın” Şiiri ile adını duyurmuş, iki  şiir kitabı  Alacakaranlık  ve  Uzun Vuran Gölge,  yüz elliye yakın Şiiriyle Türk  edebiyatındaki/şiirindeki yerini almıştır. Şair  gerek kendisiyle yapılan konuşmalarda gerekse Şiir toplantılarında şiirlerinin esin kaynağı olarak da 
“önce en büyük hazine halk şiirimizi, sonra divan şiirimizin ustalarını ve arkasından Ahmet Haşim, Yahya Kemal, Necip Fazıl, Ahmet Muhip ve Cahit Sıtkı”yı göstermektedir.[14]

Şiirinde geleneğe bağlı olarak hece veznini kullandı. Ancak, hecenin alışılmış şekil, kalıp ve biteviyeliğine, yeni bir biçim, ahenk ve içerik getirdi. Şiir dili kusursuz taze ve değişikti. Gerçekleri duygunun tülleri arkasından vererek yumuşatan, dış dünyadan çok, kendi iç dünyasına, hatıralarına gömülü, lirik, duygulu bir şairdi.

Şiirleri Alacakaranlık ve Uzun Vuran Gölge adlı kitaplarda yayınlanmıştı. Cahit Sıtkı Tarancı ve Kemalettin Kumu'ya ilişkin iki kitabı daha bulunmaktadır.

Çeşitli milliyetçi kuruluşlarda görev yapan Gültekin Samancı, milliyetçi ve mukadesatçı bir çizgide durmuştur. Edebî hayatında Sâmanoğlu takma adını kullanan Gültekin Samancı, Hisarcılar ekolünün hayattaki son temsilcilerinden biri olmuştur.


Gültekin Samancı Şiirleri
 
 
[1] Yaşar ŞİMŞEK, GÜLTEKİN SÂMANOĞLU’NUN ŞİİRİNİN KAYNAKLARI, Turkish Studies, Volume 6/4 Fall 2011, p.821-848 ,
[2] Kerim Usta, Gültekin Samanoğlu (Samancı) Hakkında Bilgi, kerimusta.com/, son erişim, 12-12-2012
[3] Münir Ekiz, “Sanatçılarımız Konu?uyor: Gültekin Sâmanoğlu”, Meş’ale, S. 22-23, Temmuz-Ağustos 1978, s.
[4] Ahmet Ersöz, “Gültekin Sâmanoğlu ?le Zaman Sohbetleri”, Zaman gzt., 18 Mart 1990.
[5] Kerim Usta, Gültekin Samanoğlu (Samancı) Hakkında Bilgi, kerimusta.com/, son erişim, 12-12-2012
[6]  Dr Aslan Tekin, Edebiyatımızda İismler, Elips Yyaınları, Ank. 2005 shf465
[7] Yaşar ŞİMŞEK, GÜLTEKİN SÂMANOĞLU’NUN ŞİİRİNİN KAYNAKLARI, Turkish Studies, Volume 6/4 Fall 2011, p.821-848 
[8] Yaşar ŞİMŞEK, GÜLTEKİN SÂMANOĞLU’NUN ŞİİRİNİN KAYNAKLARI, Turkish Studies, Volume 6/4 Fall 2011, p.821-848 ,
[9] Dr Aslan Tekin, Edebiyatımızda İismler, Elips Yyaınları, Ank. 2005 shf465
[10] Gültekin Samancı vefat etti,https://yenisafak.com.tr/arsiv/2003/nisan/12/k2.html son erişim, 12-12-2012
[11] GÜLTEKİN SAMANCI VEFAT ETTİ, habervitrini.com/haber/gultekin-samanci-vefat-etti/ son erişim, 12-12-2012
[12] GÜLTEKİN SAMANCI VEFAT ETTİ, habervitrini.com/haber/gultekin-samanci-vefat-etti/ son erişim, 12-12-2012
[13] Nilüfer, Büyükçağ) yayımlanan şiirlerinde (“Ebediyet Yolcusu”, “Hakikat”, “Hücum ?arkısı”)
[14]  Yaşar ŞİMŞEK, GÜLTEKİN SÂMANOĞLU’NUN ŞİİRİNİN KAYNAKLARI, turkishstudies.net/Makaleler/)

Edebiyat Dil bilim, Kültür, Folklor, Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, ve Araştırmalarınız bize başvurarak bu sitede Paylaşabilirsiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com           

 

Bu içeriğe henüz katkı yapılmamış

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış