Gülten Akın Biyografisi ve Edebi Hayatı

Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 27 Mayıs 2015 Çarşamba aaa Beğen
 

 

G. akın..jpg

 

GÜLTEN AKIN 


BİYOGRAFİSİ
 
Gülten Akın (d. 23 Ocak 1933, Yozgat. Türk şair ve yazar.
 
23 Ocak 1933 yılında Yozgat’ta doğdu. Ailesi 1943 yılında Ankara’ya yerleşti . Yozgat’tan Ankara’ya ataşınmaları ve küçük birevde  kalabalık bir nufus içinde yaşamaları onun kalemi ile şu şekilde ifade buldu” Babanız bir küçük devlet görevlisi ise, kalabalık bir aileyi geçindiriyorsa, küçük bir eve sıkışmak, olağanüstü tutumlu ve sabırlı davranmak zorundaydınız. Artık şarkı yok, imge, düş gerilere ta içlere itilmiş. Evde en az yer kaplayacak biçimde duracaksınız. Görünmez olmanız bile gerekebilir kimi zaman” (Akın, 2004: 25-26)”[1]
 
1948 yılında Cebeci Ortaokulunu, [2]1951 yılında Ankara Kız Lisesinibitirdi ve aynı yıl, girdiği  Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni1955  yılında  bitirdi.
 
İlk şiirleri Ankara Kız Lisesi öğrencisi iken Son Haber gazetesinde  1951 de yayımlandı. Ardından Hisar, Varlık, Yeditepe, Türk Dili, Mülkiye gibi dergilerde  şiirleriyayımlandı. [3]
 
 1956’da Yaşar Cankoçak'la evlenerek Cankoçak soyadını aldı. Bu evliliğinden  beş çocuk sahibi oldu. İlk şiirlerini  evlendiği yıl olan 1956 da “Rüzgar Saati “adlı ilk  şiir kitabında topladı ve yayımladı.. 1958-1972 yılları arasında kaymakam olan eşinin görevi nedeniyle  gittikleri Gevaş, Alucra, Gerze, Saray ilçelerinde ve Kahramanmaraş'ta  bulundu. Bu il ve ilçelerde yardımcı avukatlık, avukatlık ve öğretmenlik yaptı.
 
1972 de Ankara'ya yerleşerek Türk Dil Kurumu Derleme ve Tarama Kolu'nda çalışmaya başladı. Kültür Bakanlığı Yayın Danışma Kurulu üyeliğinde bulundu.Demokratik kitle örgütlerinin yeniden kuruluşu çalışmalarına katıldı. İnsan Hakları Derneği, Halkevleri, Dil Derneği gibi örgütlerde kurucu ve yönetici olarak görev aldı.[4]
 


EDEBİ HAYATI VE KİŞİLİĞİ
 
İlk şiirlerinde  doğa, ayrılık, sevgi , özlem ve kadın sorunları gibi temaları işledi. İkinciYeni şiir tesiri altında yazdığı yıllarda  daha çok bireysel konularda kalmıştı. İlk şiirlerinde dahiferdikonuları işlerken, kent yaşamı, gecekondu, ve  “sanayileşmeyle birlikte büyük bir değişim ve dönüşümden geçen kentin içinde yaşamaya başlamasıyla buradaki problemleri tespit eden ve şiirine taşımakla da bir dönemin tanıklığını yapan bir şair olarak karşımıza çıktı[5]
 
Sonraki şiirlerinde ise  halk şiirine yaklaşarak toplumsal sorunlara yönelerek sosyal hayat, yaşam-halk ilişkisini öne çıkaran şiirler yazdı.
 
 1970 li yıllardan itibaren bireysel konulardan sıyrılarak  toplumcu duyarlılığa sahip toplumcu  konularda yazan bir şair olmaya başladı.  “1980 öncesi sosyal hayat ve halk sorunlarını aktaran şiirler yazdı. göçmen, devrimci ve mahkûm gibi ötekilerden yola çıkarak bir kadın hassasiyetinde kenti ele almıştı”[6]
 
 1980 den sonrakişiirlerinde II. Yenitesirinden sıyrıldı.  Halk şiirine ilgi duymaya başlayarak şiirlerinde folklor öğelerinden  yararlanmaya başladı.  Bu yaklaşımını  şiir üzerine yazılarını bir araya getiren "Şiiri Düzde Kuşatmak" (1983) kitabında  "Halkta var olan öz ve biçimi diyalektik olarak yükseltmek, şiiri yükseltirken halkın yaşamının ve yaşam biçimlerinin yükselmesine yardımcı olmak" sözleriyle açıkladı.
 
Onun şiirinde yeni bir yaşam tarzının panoraması olan kent, kentleşmeyle birlikte gelen göç ve gecekondu gibi temalar önemli bir yer edinir. Çoğunlukla bir kadın duyarlılığında söz konusu temalara eğilen şair, aynı duyarlılıkla kent insanının destanını, türküsünü ve ağıtını yazmakla geleneği de dönüştürdüğünü göstermiştir.”[7]
Yazdığı şiirleri başka dillere de  çevrildi. 40 kadar şiiri  de bestelendi[8] Bestelenen şiirlerinden biri, Sezen Aksu'nun 1993 tarihli albümüne adını veren Deli Kızın Türküsüdür. (Besteleyen: Sezen Aksu)[9]Ayrıca kısa oyunlar da yazdı. Yazdığı bu oyunları Toplu Oyunlar  adı ile 1997 de yayımladı. Anı ve hikaye türünde dedenemeler yaptı ve bunları da yayımladı.
 
Milliyet Gazetesi'nin anketiyle Dağlarca'nın ölümünden sonra yaşayan en büyük şair seçildi  hayatı boyunca pek çok ödül adlı ( Bkz Ödülleri) [10]
 
ESERLERİ 
 
ŞİİR KİTAPLARI
  • Rüzgâr Saati (1956)
  • Kestim Kara Saçlarımı (1960)
  • Sığda (1964)
  • Kırmızı Karanfil (1971)
  • Maraş'ın ve Ökkeş'in Destanı (1972)
  • Ağıtlar ve Türküler (1976)
  • Seyran Destanı (1979)
  • Seyran (ilk yedi şiir kitabı, 1979)
  • İlahiler (1983)
  • Sevda Kalıcıdır (1991)
  • Seyran  (Toplu Şiirler, 1992)
  • Sonra İşte Yaşlandım (1995)
  • Toplu Şiirler 1956-1991 (1996)
  • Sessiz Arka Bahçeler (1998)
  • Gülten Akın Toplu Şiirler II (2000)
  • Uzak Bir Kıyıda (2003)
  • Sevdiğim Yaz Geldi Yine (2003)[11]
DİĞER ESERLERİ  [12]
 
  • Şiiri Düzde Kuşatmak( Yazılar 1983)
  • 42. Gün ( Hatıra – hikaye) 1986
  • Sonra İşte Yaşlandım( Hatıra) 1995
  • Şiir Üzerine Notlar  1996
  • Toplu Oyunlar 1997
 
 
ÖDÜLLERİ  [13]
  • 1955 Varlık Şiir Ödülü
  • 1965 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü
  • 1970 TRT Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü
  • 1977 Yeditepe Şiir Armağanı
  • 1991 Halil Kocagöz Ödülü
  • 1992 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü
  • 1998 6.Truva Folklor Araştırmaları Derneği Şiir Ödülü
  • 1999 Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü
 
 

[1] Nilüfer İLHAN, GÜLTEN AKIN ŞİİRİNDE KENT, GÖÇ VE GECEKONDU ALGISI, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi Sayı: 1/4 2012 s. 85-106, TÜRKİYE
[2] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ankara. 2005 , shf 36
[3] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ankara. 2005 , shf 36
[4] http://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BClten_Ak%C4%B1n
[5] Nilüfer İLHAN, GÜLTEN AKIN ŞİİRİNDE KENT, GÖÇ VE GECEKONDU ALGISI, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi Sayı: 1/4 2012 s. 85-106, TÜRKİYE
[6] Nilüfer İLHAN, GÜLTEN AKIN ŞİİRİNDE KENT, GÖÇ VE GECEKONDU ALGISI, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi Sayı: 1/4 2012 s. 85-106, TÜRKİYE
[7] Nilüfer İLHAN, GÜLTEN AKIN ŞİİRİNDE KENT, GÖÇ VE GECEKONDU ALGISI, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi Sayı: 1/4 2012 s. 85-106, TÜRKİYE
[8] http://www.dosthane.de/gulten_akin.php
[9] http://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BClten_Ak%C4%B1n
[10] http://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BClten_Ak%C4%B1n
[11] http://www.siir.gen.tr/siir/g/gulten_akin/index.html
[12] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ankara. 2005 , shf 36
[13] http://www.siir.gen.tr/siir/g/gulten_akin/index.html


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...