VEHBİ CEM AŞKUN HAYATI VE FOLKLORCULUĞU



VEHBİ CEM AŞKUN  (1909-1979)Şâir, yazar, folklor araştırmacısıdır.

Sivas’ta doğdu.1909 Babasının adı Ömer Lütfi, annesinin adı Huriye’dir. [1] İlk okulu  Sivas’ta bitirdi. Sivas Sultânisi’nin İlk kısmını bitirdikten sonra (1924)  İzmir Öğretmen okulu’na devam ederek bu okuldan da 1930 yılında mezun oldu. Basın ve yayın hayatına İzmir’de öğrenci iken başladı.[2] İlk yazıları 1929 yılında İzmir’deki Yeni Asır ve Hizmet  gazeteleri ile Fikirler dergisinde çıkmıştı. [3] ‘Şahlanan Yıldırım’ adlı şiiri İzmir’in Anadolu gazetesinde yayımlandı. Bu şiiri yayımlanan ilk  şiiri oluyordu. (1929).[4]1929-30 yılları arasında  İzmir’de iken Hizmet, Ahenk, Yeni Asır, Halkın Sesi, Anadolu Gazeteleri ile Fikirler adlı dergilerde bir çok şiiri ve yazıları da çıktı. 

Gazi Eğitim Enstitüsüne devam ederek bu okulun  Türkçe Bölümüne de kayıt yaptırdı. Memuriyet hayatına Merzifon’da ilkokul Öğretmeni olarak başlamıştı.Merzifon’da iken Merzifonlu  Şairler adlı çalışmasını  yayımladı 1937. Merzifon’da  "Taşan" adlı bir dergide yazıları çıktı. [5] Daha sonra Gazi Eği­tim Enstitüsü’nün Türkçe Bölümü’nü tamamladı. 1938  Merzifon’dan Sivas’a tayin edildi. Sivas’ta iken  Kızılırmak ve Dörteylül adlı mahalli gazetelerde Sivas Folkloru üzerinde yazıları yayımlanmaya başladı. Bu tip yazıları Sivas Postası ve Ülke gibi dergilerde yayımlandı. Sivas’ta Şair Feyzi Kutlu ve Avukat Ahmet Göze ile Kızılırmak ve Ülke gazetelerini çıkardı ve bu dergileri o yönetti.

1933’te açılan Sivas Halkevi’nin önceleri  Ortayayla adını verdiği dergi daha sonra  "4 Eylül" adını almış  1942 de 51. Sayısı ile yayın hayatına son vermişti. Bu dergide, Sivas ve çevresinin tarihi, tanınmış kişileri, halk şairleri, folkloru konularında  yazılar yer alıyordu. Bu yazıların pek çoğunu Vehbi Cem Aşkun hazırladı. [6]

Sivas Halkevi tarafından yayınlanan kitapların bazıları  da Vehbi Cem Aşkun'a aittir. Vehbi Cem Aşkun, bu yazıalrını toparlayarak  Sivas Folkloru adı ile  yayımladı.

 O yıllarda Sivas’ta öğretmen olan  Ahmet Kutsi Tecer ‘in başlatmış olduğu  Halk Şairlerini Koruma Derneği faaliyetleri içerisinde gerçekleşen  Halk Şairleri Bayramı etkinliğinin devamını sağlamaya çalıştı. Aşık Veysel Talibi Çoşkun Ali İzzet Özkan gibi halk şairlerinin adlarının  duyurulmasında ve önlerinin açılmasında etkili oldu. [7] Sivas Folkloru adlı çalışmasında Sivas’la ilgi  pek çok folklorik malzeme derledi. Sivas Folkloru denildiğinde ilk akla gelen isimlerden biri oldu.  Bu yıllarında  Çığır, Dikmen, Sanat Gazetesi ve Ulus Gazetelerinde  yazıları yayımlandı. Sivas’ta yazı işleri  ve yönetimini üstlendiği Yayla dergisini çıkardı  (1944\1-1946\45)[8]

 Erzincan’da da görev yaptıktan sonra  Eskişehir Anadolu Lisesinde öğretmenlik yaptı.39 yıl Türkçe ve Edebiyat öğretmenliği yaptıktan sonra emekli oldu.  Eskişehir’de öldü.

Cumhuriyet devri şair ve yazarlarındandır. Şiirlerinde  daha ziyade hece ölçüsünü kullandı. Hece ölçüsü ile milli duyguları ve kahramanlık konularını işleyen şiirler yazdı. Çocuklara yönelik  eğitici didaktik şiirleri ile dikkat çekti.  Vehbi Cem Aşkun'un bazı şiirleri Sadettin kaynak tarafından nihâvend makamında bestelendi. “ Ne dert kalır ne hüzün / Bir sudur akar zaman / Seni ilk gördüğüm gün / Dedim, ah, benim olsan "[9]

Vehbi Cem Aşkun'un  “Çocuklara Şiirler “ adlı şiir kitabı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından İlköğretim okulları için  Yüz Temel Eser arasına alındı. [10]

Folklor ve tarih konularında yazılar yazdı  hikâye ve roman türlerinde de eserler verdi. Şair Feyzullah Moral’ın kızı Edibe Hanım ile olan evliliğinden İnal Cem ve Ömer adlarında iki oğlu oldu. Prof. Dr. İnal Cem AŞKUN onun oğludur.

Şiir kitapları:

 Tatsız Kitap (Hasan İzzettin Dinamo, Mehmet Cevdet ile, 1931), Bir Mekteplinin Hitabesi (1931), Ulusal Duyuşlar (1935), Çocuklara Şiirler (1943), Yayladan Sesler (1943), Göllerin Musikisi (1949), Fetih Destanı (1955), Geçmiş Günler (1960), Ölümsüz Atamız (1963). Hikâyeleri: Öksüz Yusuf (1958).

İncelemeleri:

 Merzifon Şairleri (1937), Sivas Folkloru (2 cilt, 1941-1943), Büyük Halk Şairi: Emrah (1942), Büyük Halk ve Saz Şairi: Âşık Ruhsatî (1944), Sivas Kongresi (1945), Pîrî Baba (1947), Kurtulan Merzifon (1956), Sivas Şairleri (1948), Terzi Baba ve Erzincan Şairleri (1951), Ahmet Haşim ve Bizde Sembolizm (?), Sivas Sultanı Kadı Burhaneddin (1964), Ayet ve Hadislerin Işığında Ahlâk Sohbetleri (1964), Duygu Dünyası Mevlâna: Mesnevî'den Seçmeler (1970), Halk Edebiyatında Yerme ve Güldürüler (1973).[11]

Hikâye kitabı: 

Ök­süz Yusuf (1958).

Romanı:

Kader (1962).

Oyun:

 Oğuz Destanı (1935), Atatürk Köyünde Uçak Günü (1936).

 

OKURLARIMA

Hür doğdum, hür haykıran bir şairim ben ka’ri
İçli duygularımın sonu yok, hududu yok.
Kanatlanan bir ruhum uçabilseydim bari,
Bedbin saymayın sakın, dertliyim, gözyaşım çok

Dinle ka’ri hicranın ezgilerini dinle,
Ruhun yanık bir kalbin seslerinde yıkansın
Başbaşa bulacaksın derdimi dertlerinle,
İçli kalbin şu gönül ezgileriyle yansın.

BENİM OLSAN

Ne dert kalır ne hüzün
Bir sudur akar zaman
Seni ilk gördüğüm gün
Dedim ah benim olsan

Yıl değil aylar geçti
Kavuşmak şimdi bir an
Kış geçti, bahar geçti
Dedim ah benim olsan


Yeter üzme, çabuk gel,
Uzamasın bu hicran
Bugünlerden çok evvel
Dedim ah benim olsan

 

KAYNAKÇA

  • [1] Vehbi Cem Aşkun Elips Kitapları / 100 Temel Eser İlköğretim Dizisi
  • [2] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İismler, Abk. Shf 75
  • [3] https://vehbicemaskun.kimdirkimdir.com/
  • [4] https://meshurlarimiz.blogspot.com.tr/2012/05/vehbi-cem-askun.html
  • [5] https://vehbicemaskun.kimdirkimdir.com/
  • [6] Ahmet ÖZDEMİR, Vehbi Cem Aşkun, https://www.gulceedebiyat.net/k
Bu içeriğe henüz katkı yapılmamış

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış