EDEP


EDEP
 
Kelime kökü Arapça olan, kelime anlamıyla kültürden kültüre, töreden töreye ve birçok  unsur sebebiyle fiiliyatta farklılık gösteren lakin mânâ itibariyle kendi içinde iyi,güzel ve estetik davranışları barındıran kavrama "edep"denir.
 
Farklı bir deyişle uygulanması ayrı fakat amacı aynı olan kavramdır edep.
 
Edebi hayatına neşreden ve uymaya çalışan canlıya ise "insan"denir. 
 
Dünya üzerinde birçok topluluk inanmış oldukları din ve içinde bulundukları ortam dahilinde edebe ve güzel ahlaka uyan davranışları tertîb etmiştir.Görülmüştür ki bunların hiçbirinde ne kalp kırmak,ne de yaraltılmışa zarar vermek söz konusudur.
 
Kendini insan gören canlı, iç güdüsel olarak hayatın birçok safhasında kişiliğini edebe ve iyiliğe muhtaç hisseder.Çünkü edebe riâyet huzûra,mutluluğa ve refâha götürür.
 
Bu bakımdan edep hayatın bir  parçası ve insanın kendisine ve etrafına saygı duymasıdır.
 
İslâm dininde ise edep farz-ı ayn olarak nitelendirilmiştir.Yâni müslüman olan şahsın edebe uyması kesin bir hüküm ile belirlenmiştir.Öyle ki Allah(c.c)'ın yarattığına saygı duymayan Allah(c.c)'a saygı duymaz.Allah(cc)'ın yarattığına iyilik,nezâhet ve nezâket ile yaklaşmayana da Allah(c.c) iyilikle yaklaşmaz.Bu bakımdan kendini müslüman olarak vasıflandıran canlının edebin gerektirdiği davranışlarda bulunması daha önemle gerekmektedir.
 
Günümüzde her ne kadar edebe uyan insan sayısı az olsa ve edebe uyan insanlar saf-salak olarak yargılansa da bu kişiler güneş gibidirler, diğerleri ise güneşi gördüğü gibi küçük zannedenlerdir.
 
Lâkin unutmamak gerekir ki güneşi küçük zannedenler güneşe çok kısa bir müddet dahi bakamazlar.
 
Yâni onlar için değil güneş olmak,güneşe bakmak bile çekilmezdir.
 
Buradan sonraki kısıma kısaca edep ve güzel ahlakla mutâbık berceste şiirleri ve sözleri yazmak istiyorum.
 
 
 
Ehli irfan arasında aradım kıldım talep 
Her hüner makbûl imiş illa edep illa edep.
 
Âriflerin libasıdır,
Âlimlerin sılâsıdır,
Âşıkların ziyâsıdır,
De seherde "edep ya hu".
 
Gezdim Halep Şam,
Eyledim ilmi talep,
Meğer ilim bir hiçmiş,
İlla edep illa edep.
 
  • Edep,aklın sûretidir.
  • (Hz.Ali)
 
  • İnsanlık âdâbını ilimden evvel öğrenmek lâzımdır.
  • (İmam Malik)
 
  • Her şey, çok olunca ucuzlar. Edep bunun aksinedir, o çoğaldıkça değeri artar.
 
Ne ibret, yok mu, bir bilsen kızarmak bilmeyen çehren?
Bırak tahsili, evladım, sen ilkin bir haya öğren!
(Mehmet Akif Ersoy)
 
 
 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış