Eşrefoğlu Rumi Divanı ve Diğer Eserleri




Eşrefoğlu'nun en önemli eseri Divan'ıdır. Divanında Eşrefoğlu Rumi’nin yazmış olduğu şiirleri toplanmıştır. Şairin divanındaki şiirler hem aruz, hem de hece ile yazdığı şiirlerden oluşmaktadır.  Şairin divanındaki ve diğer eserlerindeki temel düşünce “ Allah’a ulaşma yolunda başlıca vasıta Aşktır” şeklinde özetlenebilecek bir ana düşüncedir. Şairin şiirleri bu ana düşünceyi ortaya koyan şiirler şeklindedir.

Eşrefoğlu, bu tarz şiirlerinde tema olarak aşk yolculuğunun dert, tasa, keder ve acılarla dolu bir macera olduğuna dikkat çekmektedir. Eşrefoğlu, divanında ve  şiirlerinde  ilahi aşk yolculuğunu ve güzelliğini anlatmış,  şiirlerininin hemen hepsini bu gaye ile yazmıştır. [3] İlahi aşk yolculuğunu neticelerini anlatan şair;  yolun sonunda “rü’yet-i cemale “ kavuşma müjdesini vermiştir. “ [4]

Eşrefoğlu Rumi’nin şiirleri Yunus Emre’nin şiirlerini dil konu , üslup ve düşünce etrafında izleyen şiirlerdir. Şiirlerinin pek çoğu Yunus Emre’nin tesiri altındadır. Buna rağmen kendine has şiirleri de bulunmaktadır. Şiirlerinde Yunus Emre gibi sade bir şöyleyişi y tercih etmiş ama bazı  şiirlerinde az da olsa Arapça ve Farsça kelimeler de kullanmıştır.

Tasavvuf onun şiirlerinde başlıça bir konudur. Eserlerinde kullandığı motifler ve örnekler de tsaavuuf konulu ve tasavvuf çeşnilidir. Dini öğütler içeren şiirlerinde Yunusun yolundan gitmektedir.  Bu bakımdan Yunus Emre’nin 15 yy daki en önemli takipcisi olmuştur.

Şiirlerinde  kafiye redif, teknik ve sanat kaygısı gözetmemiş, şiirlerinde mesaja , sosyal faydaya, ve müminlere gönderilen dini tasavvufi öğütler ve iletirlere önem vermiştir. Kendisi Yunus’un tesirinde kaldığı gibi kendisi de kendinden sonraki bir çok şairi etkilemiştir. Kütahyalı Gaybi Sunullah onun şiirlerinin tesirinde kalan bir şairdir.

Şiirleri devrinde ve devrinden sonrakipek çok mecmua da görülmüş, farklı kaynaklarda bulunan şiirlerinin büyük bir kısmını Asaf Halet Çlebi derleyerek bir divan haline getirmiştir.

Şairin divanı hakkında yapılan ilk çalışma,  Asaf Halet Çelebi’ye aittir. Asaf Halet Çelebi , Eşref oğlu Rumi’nin şiirlerini değişik yerlerden derleyerek toparlamış ve bir kitap halinde yayımlamıştır. Daha sonra  Eşrefoğlu Rumi Divanı Tercüman yayınları 1001 Temel Eser Serisi içinde yayımlanır.  Şairin şiirleri Mustafa GÜNEŞ tarafından incelenmiş ve şiirlerinden seçmeler başlığı altında yayınlanmıştır. [5] (Mustafa Güneş, Eşrefoğlu Rumi, Hayatı, Eserleri ve Divan'ndan Seçmeler, 1999.)


MÜZEKİNUFUS VE DİĞER ESERLERİ

Şairin Divan’ından sonraki en önemli eseri ise  Müzekinnüfûs’dur. Bu kitabın adı "nefisleri arıtan, benlikleri ağartan" anlamına gelmektedir. Müzekinnüfûs dini ve tasavvufi nasihatler içeren bir eserdir.Bu eserinde "nefsi terbiye etme yolları"nın öğretilmesi amaçlanmıştır. Bunlar dışında matbu olmayan fakat yazma nüshalar halinde olan: Tarîkatnâme, Fütüvvetnâme, Delâil ün nübüvve, İbretnâme, Mâziretnâme, Hayretnâme, Elestnâme, Nasîhatnâme, Esrarüttâlibîn, Münâcaatnâme ve Tâcnâme.[6] Adlı eserleri de vardır.

 Eşrefoğlu Rumi Hayatı Menkıbeleri ve Şiirleri İÇİN TIKLAYIN


BAHR-İ UMMAN

Bahr-ı umman kuşuyem yerim mekanım andadır
Bunda adım süregeldim dü cihanım andadır

Mevc urup ol bahr-i umman bunda bıraktı beni
Dürr-i bi hemta benim ma'den-i kanım andadır

Çağa çaylak baş açık yalın ayak geldim garib
Tac u tahtım mal u mülküm hanümanım andadır

Bunda tuzağa tutldum ben de düştüm nagehan
Bülbülüm zariliğim ol gülistanım andadır

Bunda geldim Eşrefoğlu Rmui dediler bana
Dahi bundan özge benim ad u sanım andadı



SENİ BUNDA

Seni bunda komazlar gönlünü bundan götür
Terk eyle ikbr ü kini bir gönül ele götür

Buna gönül bağlayıp nefsine uyar isen
Ol nefsin alır seni doğru tamuya iletür

Bunda kimesne kalmaz gelen gider eğlenmez
Yol düşvar korku kati işini bunda bitür

Bunda bitmeyen işler anda da bitmeyiser
Gafletten uyar canım aklın başına yetür

Kanı bunda gelenler mülk benimdir diyenler
Şimdi görünce anlar toprak oluben yatur

Mülkün ıssı bellidür ya bu davalar nedür
Var utan davayı ko tab yüz karasun artur

İşte bul Tanrı hasın sildir gönlümün pasın
Gir evliya yoluna canın rahmete yatur

Fırsatın elde iken düşmenzile eriş gör
Bu derbendi geç dahi var şad oluben otur

Eşrefoğlu Rumi var iken öğüdünü sen al


Eşrefoğlu Rumi Hayatı ve Menkıbeleri

Eşrefoğlu Rumi Divanı ve Diğer Eserleri

Eşrefoğlu Rumi Şiirleri



  • [1] https://edebiyadvesanatakademisi.com/Edebiyat.aspx?id=317
  • [2] Mustafa GÜNEŞ, İznikli Eşrefoğlu Rûmî’nin Türk EdebiyatıÜzerindeki Etkisi: Gaybî, Handî ve HilmiYavuz Örnekleri, TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI DERGİSİ • 125
  • [3] Mahmut KAPLAN, EŞREFOĞLU RÛMÎ’NİN GÖNÜL MİRACI: ADI AŞK,.turkishstudies.net/Makaleler/1972126317
  • [4] Mahmut KAPLAN, EŞREFOĞLU RÛMÎ’NİN GÖNÜL MİRACI: ADI AŞK,.turkishstudies.net/Makaleler/1972126317
  • [5] Mustafa Güneş, Eşrefoğlu Rumi, Hayatı, Eserleri ve Divan'ndan Seçmeler, 1999.
  • [6] https://tr.wikipedia.org/wiki/E%C5%9Frefo%C4%9Flu_Abdullah_R%C3%BBm%C3%AE


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış