Enderunlu Hasan Yaver, 1765-1798


Esa
1.8.2017
 
Şairin asıl adı, Hasan’dır. 1765 yılında doğmuştur.  Babası, Enderundan yetişmiş, rikâbdar ve çuhadarlık yaptıktan sonra Silahdarlık görevinde bulunmuş, ama en sonunda silahdarlık görevinden azledilmiş olan Silahdar Abdurrahman Ağa’dır. [1]
 
Babasının ölümü ile beş yaşlarında yetim kalan Hasan, Enderun’daki Kiler Odası’na alınmış,   Enderunlu Hasan Yaver, kiler odasında on iki kişiden ibaret olan  “bıçaklı”  sınıfına dâhil olmuştur.  
 
Enderunlu Hasan Yaver, 1790’da Has Oda’ya kadar yükselmiş, , Has Oda’da rikabdardık görevinde de bulunmuştur. Sultan III. Selim zamanında refah içinde yaşayan Enderunlu Hasan Yaver, şairliğinin ilk dönemlerinde “Pertev” mahlasıyla şiirler yazmış,  o dönemde namlı bir şair olan Muvakkit-zâde Pertev Efendi’den de (1746-1808) destek görmüştür.
 
Muvakkit-zâde Pertev Efendi, genç şaire şairlik konusunda eğitim vermiş,  ona rehberlik yapmış, Farsçanın inceliklerini ve şiir yazma kuralları hakkında ona bilgiler vermiş,  ona  “Yâver” mahlasını da Muvakkit-zâde Pertev Efendi vermiştir.  Enderunda yetişmiş olmasından dolayı da Enderunlu Hasan Yâver olarak tanınmıştır.
 
Sultan III. Mustafa zamanında yaşayan Enderunlu Hasan Yaver,  babası gibi silahdarlık makamına kadar da yükselmiştir. [2]
Muvakkit-zâde Pertev Efendi’nin telkinleri ile Mevleviliğe de alaka duymuş,  bazı şiirlerinde Mevlana sevgisini ve Mevleviliğe duyduğu alakaya dair şiirler yazmıştır.
 
Hayatının son yıllarını hastalıkla geçiren şair kendi ifadesinden anlaşıldığına göre çok yemek yemekten kaynaklanan bir hasatlığa yakalanmış, 1797-1798 yıllarında genç yaşta iken vefat etmiştir. [3]
 
Devrin kaynaklarında ve tezkirelerinde de adı geçen şairin hayatı, şiirleri, divanı ve diğer eserleri hakkında yapılan en kayda değer çalışmaların hepsi DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER’e aittir. DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER şairinin divanının tenkitli metnini hazırlamış ve bu çalışmasını Kültür Bakanlığı YAYINLARI ARASINDA YAYIMLAMIŞTIR.
 
“Yâver, şiirlerinde kullandığı dil oldukça sadedir. Şair, bu sade dil ile hayallere sığmayacak, kayıt altına alınamayacak yeni manalar ve yeni mazmunlar vücuda getirmiştir. “Enderunlu Hasan Yâver’in Fenniyye-i Eş’âr, Gül-i Sad-berg ve Divan olmak üzere bilinen 3 eseri vardır.
Şairin divanında 1 terkîb-bend, 2 murabba, 3 tahmis, 206 gazel, 5 kıt’a ve 1 rubai olmak üzere toplam 218 şiir vardır. DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER’ şairin Dîvân ‘ı üzerinde ayrıntılı bir inceleme yapmış divanının metnini de günümüz Türkçesine çevirerek yayımlamıştır. [4]
Dîvân’ın bilinen tek nüshası, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi TY. 5458 numarada 1b-55b varakları arasında kayıtlıdır.
 
Şairin “ Fenniyye-i Eş’âr:” adlı eseri de DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER tarafından incelenmiştir.
 
KAYNAK:
 
Dr. Kaplan ÜSTÜNER, ENDERUNLU HASAN YÂVER DİVAN [İnceleme-Metin-Çeviri-Dizin], https://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10608,enderunlu-hasan-yaver-divanipdf.pdf?0
 
DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER, YÂVER, Enderunlu Hasan, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1493
 
[1] Dr. Kaplan ÜSTÜNER, ENDERUNLU HASAN YÂVER DİVAN [İnceleme-Metin-Çeviri-Dizin], https://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10608,enderunlu-hasan-yaver-divanipdf.pdf?0
[2] DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER, YÂVER, Enderunlu Hasan, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1493
[3] Dr. Kaplan ÜSTÜNER, ENDERUNLU HASAN YÂVER DİVAN [İnceleme-Metin-Çeviri-Dizin], https://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10608,enderunlu-hasan-yaver-divanipdf.pdf?0
[4] DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER, YÂVER, Enderunlu Hasan, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1493

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış