Kasriye – Dâriye Nedir ve Kasriyye Örnekleri

Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 03 Aralık 2017 Pazar aaa Beğen 1
 
Kasriye – Dâriye Nedir  ve Kasriyye Örnekleri
 
Kasr,  kelime anlamı olarak saraydan küçük ama küçük saray niteliği taşıyan görkemli binalardır. Arapça kökenli bu kelimenin sözlük anlamı ise:  büyük köşk,   taştan veya kargir olarak yapılmış, görkemli ve yüksek bina,  küçük saray şeklindedir.
 
Kasriye  veya diğer adı ile  Dâriye ise  Divân şiirinde Memduh’un yeni yaptırdığı kasr (köşk) ile ilgili olarak yazılan yapılan köşkü tasvir ederken bu vesile ile köşkü yaptıran devlet büyüğünü de övmek amacını taşıyan kasidelere denir.
Kasriye  -bir devlet büyüğü, Vezir, sadrazam, kazasker vb tarafından -  yeni yaptırılan kasr veya kökşleri tasvir etmek, yaptıran kişiyi de bu vesile ile anmak, övmek, dua etmek için yazılan ve kaside nazım şekliyle kaleme alınan kasidelerdir.
Kasriye, kasidelerin nesip bölümünde yeni yaptırılan kasırdan bahseden kasideler e de dendiği gibi kaside nazım şekli ile müstakil olarak yazılmış kasideler de olabilmektedir
 
 
KASRİYE   ÖRNEKLERİ
Târîh-i Kasr-ı Müstesnâ Der-Sahil-serây-ı Mustafâ Pâşâ
 
1. Hidîv-i pür-himem dâmâd-ı ekrem âsaf-ı efham
Vezîr-i a‘zam İbrâhîm Pâşâ-yı Felâtun-râ
2. Keremde ma‘deletde merhametde cûd u re'fetde
Nazîrin görmemişdir bâz olaldan dîde-i dünyâ
3. Dırahş-ı şemse-i eyvânı rûy-ı şemsden lâmi‘
Ferâz-ı târem-i iclâli tâk-ı arşdan bâlâ
4. Edüp deryâ-yı surh İran zemîni hûn-ı düşmenden
Kızılbaşı garîk-i lücce-i hûn etdi ser-tâ-pâ
5. Gelüp bir gün o nûr-ı bîniş-i devlet sa‘âdetle
Dü çeşmi iftihâr-ı sıhr-ı hâsın kıldı nûr-efzâ
6. Temâşâ ederek sâhil-serây-ı nüzhet-âbâdın
Bu mevki‘ oldu manzûr-ı nigâh-ı âsaf-ı dânâ
7. Buyurdu sıhr-ı âlî-şânına ol dâver-i âlem
Revâ mı olmamak bu müntezehde kasr-ı müstesnâ
8. Hevâsı bî-bedel mevki‘ güzel ……                                   Nedim Şiirleri
 
MACİT, Muhsin, Nedîm Divanı, Akçağ Yayınları, Ankara 1997.
 
http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10635,nedim-divanipdf.pdf?0
 
 
Târîh-i Kasr-ı Vezîr-i Mükerrem Kapudân Mustafâ PâşâDer-Bağçe-i Vefâ
 
1. Şehenşâh-ı cihan Sultân Ahmed Hân Gâzî kim
Der-i devlet-me'âbı mültecâ-yı Husrev ü Dârâ
2. Hudâvend-i Ferîdun-şevket ü İskender-ârâyiş
Sezâ olsa selâtîn âstânında cebin-fersâ
3. Varup tâ dûş dûş u rû-be-rû olmuş dü-peykerle
Çıkup ser-mehçe-i râyâtı tâk-ı çarhdan bâlâ
4. Fürûğ-ı re'yi âfak-ı cihâna saldı bir pertev
O pertevdir o kim subhun cebîninden olur peydâ
5. Sehâb-ı keffi kim bir feyz bahş etm.........                Nedim Şiirleri
 
MACİT, Muhsin, Nedîm Divanı, Akçağ Yayınları, Ankara 1997.
 
 
 
Der-Vasf-ı Kasr-ı Muhammed Efendi Emîn-i Defter-i Hâkânî
 
1. Ey âlem-i misâlin seyyâh-ı hûşyârı
Hiç kasr sûretinde gördün mü nev-bahârı
2. Gel görmedinse seyr et ammâ sakın galatdan
Tâbende gurre sanma ol cüft-i zer-nigârı
3. Ebrûların zer-endûd etmiş arûs-ı feyzin
Meşşâta-i kemâlin kilk-i hucestekârı
4. Bak ol zemîn-i hûb u dil-cûy u müşk-bûya
Seyr et o sakf-ı pâki pür-nakş u pür-nigârı
5. Gûyâ edüp tabî‘at gûy-ı zemîni tastîh
Tübbet aşağı düşmüş Çîn ü Hoten yukarı
6. Ol denlü sahâsında feyz ü neşât var kim
Olsaydı ger zamânın âsâyiş ü karârı
118
7. Derdim ki gelmiş anda tarh-ı ikâmet etmiş
Cemşîd-i kâmkârın eyyâm-ı hoş-güvârı
8. Dîvâr-ı tâbdârın zann eyleme münakkaş
Düşmüş behiştin ona aks-i şükûfezârı
9. Oldu aceb aceb kim terkîb-i hulde kâbil
Biz böyle bilmez idik bu unsûr-ı çehârı
10. Bir yana lâlezârı keşt-i piyâle-i Cem
Bir yana gülsitânı kânın hazînedârı
11. Bir yana çeşme-sârı etmiş beyâna âgâz
Evsâf-ı tab‘-ı sâf-ı Vassâf-ı rûzgârı
12. Ol hâce-i cihan kim zâtiyle oldu pür-zîb
Menşûr-ı izz ü câhın unvân u iftihârı
13. Hem-nâm-ı fahr-ı âlem kim nâmı ile oldu
Mihrin felekde mensûh İncîl-i iştihârı
14. Gûyâ gelir utârid teslîs-i müşterîye
Aldıkça geh benâna kilk-i sühan-güzârı
15. Ol kilk-i ter-zeban kim güftârı bahşiş eyler
Dünyâya hûşe hûşe lü'lü-i şehvârı
16. Tîrin zeban-şinâsı mahdûmu üstâdı
Bircisin akl u fikri hem-râzı müsteşârı
17. Hem-vâre tâ ki kasr-ı çarhın ola müzeyyen
Hışt-ı zer-i mihirden dîvâr-ı üstüvârı
18. Nazm-ı Nedîm gibi yümn ü sa‘âdet ile
Mısrâ‘-ı bâbın ede dâ'im güşâde Bârî
19. Cârûbu zülf-i havrâ ferrâşı bâd-ı cennet
Derbânı izz ü devlet ikbâl perdedârı            Nedim Şiirleri


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...