Seyyit Nesimi Türkçe ve Farsça Divanları


 
 
 
Meşâirü’ş-şuarâ’da Nesîmî’nin minyatürü 
(Millet Ktp., Ali Emîrî Efendi, Tarih, nr. 772, vr. 133a)

Seyyid  ( İmameddin)  Nesimi’nin 14. Yy Türkçe ve Farsça olmak üzere İki divanı vardır. Türkçe şiirlerinde Nesimi, Farsça şiirlerinde Hüseynî mahlasını kullanmıştır.  Genceli Nizami, Hakani, Mehseti, Feleki, Zülfikar Şirvani, Arif Erdebilli, Mahmut Şebusteri ve Marağalı Evheddin,  Mevlânâ Celaleddin-i Rumi  Rudeki,  Sadi Şirazi, F.Attar  gibi şairlerinin eserlerini okuduğu ve onlardan etkilendiği görülmektedir.

Eserleri ilk defa 1844, sonra 1871 ve 1880 yılında İstanbul’da basılmıştır. Türkçe divanı 1844–1881 yılları arasında dört defa  eski harflerle neşredilmiştir. Şairin Azerbaycan dilinde divanının ilmi tenkidini ilk defa Azerbaycan’da C. Kahramanov hazırlamış, Azerbaycan’da Selman Mümtaz tarafından 1926 yılında Nesimi Divanı Arap harfleriyle baskıya hazırlamış Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Akademisi tarafından üç cilt hâlinde Bakû’de basılmıştır. (1973). Nesîmî’nin Farsça Dîvanı, biri Türkçeye çevrilmiş şekliyle olmak üzere, Bakü’de iki defa yayınlanmıştır.

Hüseyin Ayan, Nesimi divanı konusun­da doktora tezi hazırlamıştır. [1]Kemal Edip Kürkçü oğlu  Nesimi divanından bazı şiirleri seçerek Seyyİd Nesimi Divanı’ndan Seçmeler isimli açık­lamalı bir kitap  hazırlamış bu çalışma, Kültür Bakanlığı'nca neşredilmiştir. (1973).[2]Nesimi’nin Türkçe Divanı bu divan hakkında doktora tezi hazırlayan Hüseyin Ayan tarafından bastırlır. Hüseyin Ayan’ın tenkitli ve karşılaştırmalı olarak hazırladığı bu divanında  nesimi’ye ait olan  3 mesnevi, 457 gazel, 4 rnüstezad, 1 murabba, 3 terci-bend, 315 tuyug ve 4 beyit bulunmaktadır.[3]

Cihangir Gehramanov,  Türkçe divanını ve sözlüğünü yayımlamıştır (Nesîmî Dîvânı Leksikası, Bakı 1970). Ayrıca  bu yazar  Arap harfleriyle ve tenkitli metin hâlinde de neşredilmiştir (İmadeddin Nesîmî, Eserleri, 3 c.. Bakı 1973). Bu yayım, ihtiva ettiği şiir sayısı ba­kımından basılı Nesîmî divanlarının en hacimlisi olması bakımından dikkat çekicidir.[4]

Nesîmî inancı için canını verecek kadar iddailı bir şairdir.  Bu inanç kuvveti onun şiirlerini didaktik bir havaya sokmuş olmasına rağmen  şiirleri yine de son derece liriktir. Nesîmî, ahenge önem veren, üslûbunda sadeliğe  önem veren bir şairdir. “Nesîmî, çoğunlukla akidesini telkine çalışmakla beraber, din dışı kimi konularda ve aşk hakkında çeşitli gazeller de yazmıştır.”[5]

Nesimin divanları dışında olan ve dişvanlarında bulunmayan 36 adet tuyug’u farklı mecmualarda buşlunmuş ve  M. Fatih KÖKSAL  tarafından kamuoyuna duyurulmuştur.[6]

Şiirleri

 

KAYNAKÇA

  • [1] Nesîmî Dîvanı, haz. Hüseyin Ayan, Ank. 1990, Akçağ Yayınları, G
  • [2] M. Fatih, “Seyyid Nesîmî’nin Bilinmeyen Tuyuğları”, Journal of Turkish Studies (Türklük Bilgisi Araştırmaları,)ed. Şinasi Tekin ; Gönül Alpaytekin, Vol. 24/I, 2000, p. 187
  • [3] Nesîmî Dîvanı, haz. Hüseyin Ayan, Ank. 1990, Akçağ Yayınları, G
  • [4] https://www.cokbilgi.com/yazi/nesimi-kimdir-hayati-biyografi/
  • [5] Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÜNVER, İSLÂM’IN SOLUNDA BİR KUR’AN ŞÂİRİ:NESÎMÎ VE HAC MOTİFLERİ, https://dergi.ilahiyat.omu.edu.tr/Makaleler/1
  • [6] M. Fatih KÖKSAL, SEYYİD NESÎMÎ’NİN YAYIMLANMAMIŞ ŞİİRLERİ, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi / 2009-50 135
 
Bu içeriğe henüz katkı yapılmamış

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış