Behmen Kimdir Acem Destan Kahramanı Drabşab


 
 

 

Behmen

Kelime sıfat olarak "zekî, anlayışlı" anlamlarına gelen Behmen, güneş takviminin on birinci ayı , İraan tarihinde bazı hükümdarların adı , kelime anlamı ile  de   "zekî, anlayışlı", güneş takviminin on birinci ayı,  Zerdüşt’e inen meleğin adı   ( Behmen , Avesta'da ise Vohumena olarak geçer) akl-ı evvelleri ifade etmek için  kullanılan bir sıfat [1] olarak bilinen bir kelimedir.

Birçok anlama gelse de divan edebiyatına akıllı ve büyük hükümdar İran destanlarında adı geçen destan kahramanlarından biri olarak söz edilir. Behmen destanlarda geçen özelliği ile aslında tek bir kişiyi de ifade etmez.   İran destanlarında ve tarihinde Behmen adlı birçok kahraman vardır.  Bunlardan birisi İsfendiyar’ın oğlu Erdşir'in diğer adıdır. [2] Brehmen, Efsanevi İran Hükümdarı İsfendiyar’ın oğlu, Drabşab olarak bilinen kahramanın  babası olan kişidir.[3]  Ataları gibi cesur ve savaşçı olduğu için ona Erdşir adını vermişler ama ona Behmen lakabını takmışlardır. 

Behmen, yedi iklime egemen olmak isteyen, toprakların çok geniş olması sebebiyle Dırâzdest lakabıyla da anılan bir hükümdardır.  Şehnamede babasının intikamını almak için Rüstem ve Zâl ile mücadele eder.  “Divan şairleri tarafından daha çok memdûhun övgüsünde benzetme veya mukayese amacıyla kullanılmıştır. “[4]

Erd:  Hışım ve gazap, şir ise aslan anlamına gelir. İran tarihinde Erdşir adında pek çok hükümdar vardır.

Yaraşur olup mürîd-i sikke-dârun Zâl-i zer
İtse meydânunda hidmet Behmen-i zerrîn-kabâ    NEV’İZÂDE ATÂYÎ

Cihâne Behmen-i Rûyîn-ten-i şitâ gelicek
Görüp mehâbetini gökde ditredi Behrâm         NEV’İZÂDE ATÂYÎ

( Cihâna o tunç vücutlu Behmen gelince Onun azametini gören Behrâm tir tir titremektedir )

Süvar olunca saadetle rahş -ı ikbale
Güzergâhında durur ruh-ı Behmen ü Şapur      Nabi [5]

İkbalin atıyla zafer istikbaline doğru süvari olunca Behmen ve Şapur’un ruhu onun güzergâhına bekçi olur.

Behmen: Aynı zamanda  bir çeşit  bitki  kökünün  ve behmen otu denilen  otun da  adıdır.

Her  taraftan cenar u serv-i sehi
Her yane  sünbül ile behmendir.     Ahmedi

 

İran Esatirleri İle İgili Konular ve Linlerimiz 

KAYNAKÇA 

 

  • [1] İskender Pala Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü ,  Kapı Yayınları
  • [2] ivan Edebiyatına Etki Eden Farisi Öğeler ve Mazmunlar, www.edebiyadvesanatakademisi.com/.../363-
  • [3] A. T. Onay, Edebiyatımzıda Mazmunlar, MEB Yayıınları , 1970- shf 72
  • [4] Mehmet Halil ERZEN, DİVAN ŞİİRİNDE MİTOLOJİK VE EFSANEVÎ ŞAHISLARIN KULLANIMINA İYİ BİR ÖRNEK: NEV’İZÂDE ATÂYÎ DİVANI, Turkish Studies -  Spring 2013, p. 835-854, ANKARA-TURKE
  • [5] A. T. Onay, Edebiyatımzıda Mazmunlar, MEB Yayıınları , 1970- shf 72

 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış