Beraat-i İstihsal Nedir


Esa
27.10.2020

 

 

Beraat-i İstihsal

Yazının başında eserde anlatılacak olanları işaret ve ifade etmek, sözün başında eserde anlatılanları belirtmek  demektir.  Beraat: sözlükte üstün gelmek, istihsal ise: yeni ayın gözükmesi, çocuğun çığlık atması, yağmurun yağması anlamına gelir.

Bu uygulamaya  hüsn-i ibtida adı da verilir. Beraat-i İstihsal’de  Amaca iki yoldan ulaşılır: Ya  bir münasebetde bulunarak  yani maksatla ilişki kurularak ya da maksatla hiç bir münasebet  ilişki kurulmadan anlatılacak olanlara işaret edilir.  İlişki kurulmasına tahallüs, kurulmamasına iktidab denir.[1]

Eskiden mensur eserlerde maksadı belirten edebi girişlerle esere başlanır yani esere Beraat-i İstihsal ile başlanırdı.  Sinan Paşa Hayatı Tazarruat , Fuzûlî  ’nin, Şikayetnames, Şeyh Galip’in  Hüsn’ü Aşkı, ( bkz  Hüsn ü Aşk Hakkında ve Hüsn ü Aşk ‘ın Özeti )  Cevdet Paşa’nın Belagat-ı Osmanniye adlı eserleri Beraat-i İstihsal ile başlayan ve bu konuda güzel örneklerin olduğu eserlerdir.

Uyduk dil-i divâneye dil uydu hevâya             Ruhi

Su uyur düşmen uyur hasta-i hicrân uyumaz    Şeyh Gâlib

Selam verdim rüşvet değüldür diyu almadılar, Hüküm gösterdim, fiadesüzdür deyu mültefid olmadılar. Fuzuli- Şikayetname,



KAYNAKÇA

[1] Dr Aslan Tekin Edebiyatımzda Terimler, Elips Yyaınları Ank. 2005 , shf 39 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış