Çârbağ Çahâr-bâğ Nedir ve Isfahan


Esa
20.11.2020

 

Nakşı_Cihan_Meydanı

Çârbağ Çahâr-bâğ Nedir

Osmanlıca yazılışı;  çehâr : çar:  چهار

 Osmanlıca yazılışı;   bâğ :  باغ

Osmanlıca yazılışı çâr bağ :  باغچهار

Sözcük anlamlarına baktığımız zaman çâr bağ; Farsça dört anlamındaki çehar- çar ile Farsçada bağ, bahçe, büyük bahçe, bostan, üzüm asmalarının bulunduğu yer anlamındaki bağ sözcükleri dört bağ anlamına gelir.[1] ( bkz Çarbağ Çar- bağ ( İran ve Hint Saray Bahçeleri )

Farsça,  çehar, çar dört sayısı demektir. Çahâr-bâğ ise çehar ve bağ sözcüklerinden kurulmuş bileşik bir isim olarak Isfahan şehrinin merkezini ifade eden tarihî şehrin adıdır.[2] Isfahan, Tahran’ın güneyinde, Şiraz’ın kuzeyinde, Zagros Dağları eteklerinde ve Zayende Nehri kıyısında bulunur. “İsfahan ismi , Sasani dilinde "Ordular" anlamına gelen  “Spahān” dan ( sipahiler) gelmektedir. Rivayete göre , Dahhak’ı   öldüren  Gave de bu şehirdendir. Dahhak’ı   öldüren  Gave ‘nin  Dahhak’ın kanlarıyla kınalanmış önlüğünün Sasani bayrağı haline getirildiği,  Direfş-i Gayvani ‘nin   dalgalandığı, Sasaniler`in ordugahı olduğu anlaşılan bu şehir, Selçuklular ve  Safeviler devrinde altın çağını yaşamış, bu nedenle de Türk edebiyatında adından en çok söz ettiren  şehirlerden birisi olmuştur.”[3]

Safevîler zamanında önemli bir şehir olan Çarbağ Afganlılarım istilası esnasında harap olmuştur. Rivayetlere göre harap olmadan evvel   Safeviler devrinde  bu şehirde  büyük saraylar, büyük bahçeleri, havuzlar, şehrin ortasından geçen  Zayende ırmağının üzerinde  büyük köprüsü ile çok mamur bir şehirdir.  “Isfahan,  tarihten kalan Zayende Nehri ve üzerindeki  köprüleri ( Hacu ve Allah Verdi Han  - günümüzdeki adı Siesepol), Şeyh Lütfullah Camii, Dünya Kültür Mirası Listesi‘nde yer alan Nakş‑ı Cihan Meydanı ( İmam – Şah meydanı) İmam Cami, Ali Gapu Sarayı,  Mescid-i Cuma ( Cuma Cami) Çehar Bağ  bahçeleri  Çehel Sütün Sarayı , Heşt Behişt Sarayı , Büyük Çarşı (Bazar-e Bozorg) vb ile hala tarihi ve coğrafi yönden önemli bir şehirdir.”[4]

Isfahan günümüzde de ihtişamını koruyan bir şehirdir.  Eski edebiyatta en mamur, en güzel şehir anlamında kullanılmış,   bu nedenle Babür Şah’ın Hindistan’daki Agra şehrinin karşısına kurduğu şehre de Çârbağ denilmiştir.

KAYNAKÇA

 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış