Ödüllü Şiir Yarışmasına Katıl (YENİ)

Cemiyet Nedir. Cemiyet Söz Sanatı

Ekleyen : ESA , 14 Mart 2020 Cumartesi aaa Beğen
 
 
 
Cemiyet Nedir. Cemiyet Söz Sanatı
 
Osmanlıca yazılışı cemiyet - جمعیت
 
Cemiyet sözcüğü Arapça kökenlidir. Arapça  camˁ جمع  toplamak anlamındaki ( cmˁ m) kökünden gelir dolayısı ile cami, cem etmek, camaˁa  “ جمع  " topladı, [1] cemî – جمیع, cemeat,; toplanmış, hepsi; cemiyet;  ahali, halk kelimeleri ile aynı  kökten gelirler.
 
Cem kelimesinin sözlüklerdeki anlamları: toplamak,  toparlamak,  toplanma, birikme, bir araya gelme  bir araya getirmek şekillerindedir. [2]Sözcük bu anlamları ile dilimize cem etmek şeklinde ifadesini bulmuştur.  Cemiyet sözcüğü ise Türkçe sözlüklerde: Topluluk, toplum, dernek, bir olayı veya kişiyi kutlama amacıyla bir araya gelen topluluk, düğün anlamlarında kullanılır.
 
EDEBİYATTA CEMİYET SANATI
 
Cemiyet kelimesi edebiyatta  söz sanatları ile ilgili olarak kullanılan bir terimdir. Bir ölçüde Cem Sanatına da benzemektedir.  Eskiler cem sanatını “ birkaç şeyi bir hüküm altında toplamak sanatı [3]olarak tarif etmişlerdir.   ( BKZ Cem' Nedir Cem' Edebi Sanatı )
Cemiyet sanatını ise  Tahir’ül Mevlevi  şu şekilde tarif eder”  Gerek münasip gerek mukabil manaları ifade den kelimelerin bir arada zikredilmesi “[4] Bu tariften hareketle  cemiyet sanatını  birbirine uygun veya zıt anlamlı kelimeleri  yani  tenasübü ve tezat sanatını bir arada kullanmak,  bir çok tezatlı ve tenasüplü sözcükleri  bir arada zikretmek olarak tarif edebiliriz.
 
Bir tâiri kudsiyi uçurdum yuvasından
Bir lâne-i sevdâyı tebâh eyledin ey mevt
Bi tûde türâba çevirip cism-i lâtîfin
Bir haclegâh-ı siyeh eyledin ey mevt
 
Bir mezar kitabesinden alınan  bu dörtlükte uçurmak, gömmek, toprak etmek, ev ,mezar gibi bir birleri ile tenasüplü pek çok  sözcük bir arada zikredilmiştir.
 
Kimisi mest-i gamla beka – cûy-ı vücûd
Kimi hestî-i elemle taleb efzâ-i âdem      Akif Paşa
 
Akif Paşa’nın bu beytinde ise nistî , hestî, beka – cûy-ı vücûd, taleb efzâ-i âdem    gibi bir çok tezatlı sözcük vardır.
 
Bu örneklerden de hareketle  bir beyit veya dörtlük içinde üç veya dörtten de fazla tenasüplü veya tezatlı sözcüğü bir arada kullanmaya Cemiyet Sanatı denir diye de tarif edebiliriz.
 
[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/cem
[3] Tahir’ül Mevlevi, Edebiyat Lügati, Enderun, 1973, s. 29
[4] Tahir ‘ül Mevlevi, Edebiyat Lüğati , Enderun , İstanbul, 1973 shf 30


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...