Dil -Ârâm Kimdir Dilârâm Nedir.




Dil- Ârâm :

 

Osmanlıca yazılışı : Dil- Ârâm :  آرام دل

“ Dil “ دل Farsça gönül, “ ârâm “ آرام ise, süs eğlence güzellik, meşk, etmek anlamında bir kelimedir. Dil- Ârâm: terkibi ise, “ gönül eğlendirici, kalbe rahatlık veren, gönül okşayan[1], “gönül kapan, kadın adı[2]anlamlarına gelir.

Dil- Ârâm: Fars  destanlarında, elde ettiği zaferleri, avcılık ve aşk maceraları ile  anılan Behram – Gur ‘un sevgilisidir.

Behram-ı Gur, İran destanlarında yedi iklimin  hükümdarı, yedi iklimdeki yedi hükümdarı olarak gösterilmiştir. Yedi ülkeyi fethetmiş ve kendisine tabi olan hükümdarların kızlarını da kendisine eş olarak almıştır.   Ava  ve eğlenceye düşkün; bir hükümdar olan Behram-ı Gur ,  yedi ayrı ülkede, yedi ayrı renkte  yedi saray yaptırır. [3] Bu yedi sarayın her birinin içine kendisine eş olarak aldığı yedi hükümdarın kızlarını yerleştirir.  Sonunda Behram bir yaban eşeğinin peşinden gidip o mağaraya girerek kaybolur ve bir daha da bulamazlar. [4][5]  Dil- Ârâm  ise Behram – Gur ‘un aklı ve güzelliği ile ün kazanan, Behram Gor’un Heft Peyker olarak anılan yedi sevgilisi içinde en meşhur sevgilisi olarak edebiyata geçmiştir. Yedi İklimin hükümdarı Behram-ı Gür, yedi iklimin hükümdarının kızları olan  Yedi Güzel ile evlenmiş, bunların her birisi için yedi iklimi temsil eden yedi renkli görkemli saray yaptırmıştır. İşte bu eşleri içinde en meşhur olanı da Dil- Aram olmuştur.

. Dil- Ârâm ,Behram – Gur ‘un aklı ve güzelliği ile ün kazanan  meşhur sevgilisi olarak  Farsça ilk şiir söyleyen şairlerden biri kabul edilir.[6]

Behram – Gur  divan şiirinde karşımıza çok sık çıkan  bir destan kahramanıdır. Özellikle yedi iklime hükmeden  ulu bir hükümdar oluşu,  yedi ayrı ülkede yedi ayrı saray yaptırıp yedi ayrı hükümdarın kızı ile evlenmesi, aşka, avcılığa, eğlenmeye dalışı yüzünden ülkesinin dirlik ve düzeninin bozması  ve sonunda bir eşeğin peşine düşerek ortadan kayboluşu ile  çok sık anılmıştır.

Nedür bu himmet-i Gûr-efgenî-i Behrâmî 
Nedür bu heybet-i Fârûk u satvet-i Haydar    NEV’İZÂDE ATÂYÎ

            ( Onun himmeti, çukura düşüren Behrâm'ın himmeti gibidir.) 

Mah- ı nev sanma  elinde göricek peykarın
Titredi Behram elinden düştü zerrin hancerin      Nefi
              ( Gökte gördüğün yeni ayı hilal zannetme,  seni gören behram korkudan titrediği için  elindeki altın yazldızlı hançeri yere düştü.  ) 

Ehl-i dil ârâm ider her kande kim rağbetlenür
Gâh olur gurbet vatan gâhî vatan gurbetlenür   Hâmî-i Âmidî

Gönül ehli her nerede karar kılsa, orası rağbetleşir. Kâh gurbet vatan olur, kâh vatan gurbetleşir


Dil- Ârâm , özel isim  halinde de ve Behram – Gur ‘un sevgilisi olarak Behram-Gur ile birlikte geçer.

Olsa bu cilve bu naz şakar – Behram da ger
Zühre gökten inip olurdu Dil –Âram ana             Nefi

Yok aşk-ı Dil- Ârâm’da Behram’a tahammül
Görse seni eyler di dil – ârama tahammül.              Naili

Göreydi  ger reviş –i bezm ü rezmini Behram
Komazdı meclisi’ne tiğsiz Dil- Âramı                    Nefi [7]

Aşk ehline âlemde dil-ârâ mı bulunmaz
Mecnûn isen ey dil sana leylâ mı bulunmaz      (Hafız Ahmed'in taş plak Nevâ’dan hicâz bir gazel)

Gülzârdan ol şûh-ı dil-ârâ ile geçtik
Güya ki nesimiz gül-i rânâ ile geçtik      Naili

Dil-ârâm-ıla bulur budil ârâm
Zi devlet ki_ola katuñda dil-ârâm    Ahmedi Hayat

 

İLGİLİ LİNKLERİMİZ

KAYNAKÇA

 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış