Direfş-i Gayvani: Gave'nin Önlüğü Sahtiyan Bayrak


 

Direfş-i Gayvani:  Sahtiyan Bayrak

 

İranlıların meşhur destanı olan  Dahhak destanında  Dehhak’ı öldüren Demirci Gave’nin   Dehhak’ın kanına bulaştığı için ve Dehhak’ın öldürüldüğünü simgelediğinden  bayrak haline dönüşen   kanlı önlüğüdür.  ( Geniş bilgi için bkz: Dahhak ve Efsanesi ( Şiirimizde Dahhak Gave Sahtiyan )

İran Efsanelerinde  Zalim Dehhak , Cemşid’i tahttan indirmiş, yerine geçmişti. İblis Ehrimen, Zlim Dehhak’ın omzundan öpmüş ve Dehhak’ın  omuzlarından iki yılan çıkmıştı.  Dehhak acılar içindeyken İblis Ehrimen Hekim kılığında gelip her iki gencin ve cocuğun başını kestirip  beyinlerini omuzlarına sürersen acıların azalır demiş, bu yüzden de Dehhak her gün iki genç veya çocuğun kafasını kestirip beyinlerini omzuna sürmeye başlamıştı. Demirci Gave’nin 17 çocuğunu Dehhak’ın omzundaki yılanlar için kesmişler sıra Gave’nin 18. çocuğuna gelince  artık daynamayan  Gave,  demirci örsünü sahtiyan önlüğünün  (Direfş-i Gayvani)  arasına alıp Dehhak’ın karşısına çıktı. Örsü  Dehhak’ın başına vurup Dehhak’ı öldürüdü ve Dehhak’ın kanları  sahtiyan önlüğüne bulaştı. Bunun üzerine Sahtiyan önlüğü bir sırığa bağlayıp bayrak gibi sallayarak “ Dehhak öldü “ diye kutlamalara başladılar. [1]

Direfş-i Gâveyâni şol deri bayrak ki itmişdür
Demirci Gâve Dahhâki anunla eyledi ber-bâd         Tuhfe-i Vehbî

“Gâve'nin şu deri bayrağı ki demirci Gâve onunla Dahhâk'ı perişan etmişti

Demirci Gave’nin  Dehhak’ı öldürdüğünde giydiği ve   Dehhak’ın kanının bulaştığı  bu örtü Dehhak’ın yerine tahta geçen Feridun tarafından   kutsal bir bayrak kabul edilmiş, bu bayrağın her yanı mücevherlere süslenmişti.[2]

Feridun ‘un  bu kutsal bayrağı  Feridun’dan sonra gelen  diğer İran Hükümdarları taarfından da uğurlu kabul edilmiş  Hz Ömer’in İranlıları mağlup ederek bu  bayrağı ele geçirmesine kadar İran Hükümdarlarının en kutsal kabul ettiği objlerden biri olmuştur.  A. Talat Onay’ın kaynak göstermeden verdiği bilgilere göre  “Hz Ömer bu bayrağı  Kadisiye Muharebersinde İran Hükümdarı Yezdcür’i yenerek ele geçirmiş,  Hz Ömer bu bayrak üzerindeki mücevherleri Arap Cengaverlerine taksim etmiştir. “ [3]

Acep mi galip olsam hasma bu kuvvetle ey Vehbi
Müzerkeş cildi divanım  çün direfşi geyvan                   Sünbülzade Vehbi

Kametin hem kuşte kılmakta  Direşfi Gayvan
Ruyet- i mansurunun peşinde daima rakibi        Nedim

Başı dururken  iki omzunda zülf-i yar
Dahhak var lebleri yetime acep güler       Necati Bey

Baı ve İki omzunda yarin zülüfleri gibi iki yılan dururken Dahhak’ın  dudakları  yetime bir acaip gülüyor.

Degşürüp İblîs bir gün sûretin
Geldi Dahhâkün katına ol La’în                 Ahmedî

“İblis bir gün çehresini değiştirdi. O melun Dahhâk'ın huzuruna çıktı.”

Her fenâ ehline bir ser-rişte-i maksûd imiş
Mâr-ı magz-âşâmlar kim var imiş Dahhâkte          Hayâli

Fenalık yolunda olan her kişinin bir dileği olduğu gibi Dahhâk'ta da beyin içen yılanlar varmış.”[4]

Râyet-keş-i adâlet ü kahr ede
Dahhâk-ı zulmü Gâve-i âhengerân gibi           Nâilî

(Sultan Mehmet'in) Adalet ve insaf bayrağı, demirci Gâve'nin Dahhâk'ın zulmünü kahır ettiği gibi kahır etsin[5]

Aceb mi ġālib olsam ḫaṣma bu ḳuvvetle ey Vehb
Müzerkeş cild-i d/vānım direfş-i Gāvyān/dir       Sünbülzade Vehbi 


FERİDUN GAVE, GEYVANİ, DEHHAK İLE İLGİLİ DİĞER YAZILAR 

KAYNAKÇA

 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış