Ehrimen Ehremen Angra Menyu-Zerdüşt İblisi


 

 
 

Ehrimen: ( Ehremen – Angra Menyu- Zerdüşt İblisi)

 

Zerdüştlük M. Önceki yüzyıllarda ortaya çıkan bir dindir. Zerdüştlere Mecusiler de denmiştir. Zerdüşt, MÖ. (  628-551) yılları arasında yaşamış iyilik tanrısı Ahuramazda’nın kendisine görüldüğünü söyleyerek Vohu Manah isimli bir melekle kendisine vahiy indirildiğini ve  Hürmüz’ün kendisine hakikati yayma görevini verdiğini söyleyerek  eski İran dinini yeniden biçimlendirmeye çalışmış ve bu dini yaymıştır. Bu dinin kutsal  kitabına  “Avesta” adı verilir. Bu dine inanlara Mazdekiler  ve bu dine ise “Mazdeizm” adı da verilir. ( BKZ : Mezdek Mezdekiye Mazdek Nedir ( Marksizm’in ilk Tohumları ))

İLGİLİ LİNKLERİMİZ

Ahura Mazda ( Hürmüz) , göklerin, yerin, maddî ve manevî dünyaların yaratıcısıdır. Karanlık ve aydınlığın kaynağı, adaletin yaratıcısı, doğanın ve ahlakî düzeninin kurucusu ve tüm dünyaların hâkimi olan en büyük tanrıdır.  ( BKZ  Müşteri ( Bircis- Erendiz - Hürmüz) Zeus ve Jüpiter Alakası  ) Hürmüz, Ehrimen ile savaşa girmiş güzel bir dünya yaratmıştır. Fakat Ehrimen hapsolduğu çukurdan çıkınca Hürmüz’ün yarattığı dünyaya karşıt bir dünya yaratıp Hürmüz’le savaşa başlar. Ehrimen, Hürmüz’ün dünyasına saldırarak kötülüğü yaymaya başlar.

Ehrimen  ateşe tapan Farisilerin  ( Zerdüştlük) inançlarındaki Kötülük tanrısıdır. “Angra Menyu” [1]adıyla da anılan  Ehrimen, Hint mitolojilerinde  tanrıya karşı savaşan büyük güçleri olan şeytanın Zerdüşt dinine geçmiş halidir.

Farisiler  Ehrimenden “Ganag Menog”  ortadan kaldıran ve yok eden adıyla anmışlar, Ehrimeni;  devler, cadılar ve perilerin önderi olarak kabul etmişlerdir.[2] Ateşi kutsal saydıkları  için Mecusi olarak da ifade edilen Zerdüştlere göre Ehrimen  kötülük bela ve karanlıklardan gelen bir zulum tanrısıdır.  Ehrimen’e yardım eden bir altı grupta toplanan birçok karanlık güç vardır. Bunlar “devler “ büyük  şeytanlar, “yalan” “hırs”, Dahhak ve “küçük şeytanlar”dır.

Zerdüştler  iki tanrının olduğunu tasarlamışlar,  tanrının birinin iyilik ve güzellik tanrısı olan aydınlıklarda yaşayan  Ahura Mazda ( Hürmüz ) diğerinin ise karanlıklarda yaşayan, ateşin kötülüğün, belanın  ve zulmün tanrısı olan Ehrimen’in olduğuna inanmışlardır. Ehrimen kötülüğün ve karanlığın kaynağıdır.

Mecusilerin inançlarına göre Karanlıkların tanrısı Ehrimen sürekli olarak  aydınlıkların tanrısı Hürmüz  Ahura Mazda ile bir çekişme içindedir. Dünyadaki  bütün hayır ve şer işler bu tanrılardan gelmektedir. Ahuramazda ile Ahriman evrenin oluştuğundan beridir. İyiliğin ve kötülüğün tarafları olarak  ebedi bir savaşa girmişlerdir.  Her şeyin zıddı ile var olduğuna inanan Zerdüştlere göre bu ebedi savaşın galibi kötülüklerin tanrısı olan Hürmüz olacaktır. Ahura Mazda ile Ehrimen on iki bin yıl boyunca savaş halindedirler. Bu mücadelenin sonunda Ehrimen’in yenilecek ve en sonunda kıyamet kopacaktır.

Zerdüştler Ahriman’a da taparlar çünkü Ahriman olmasaydı  Hürmüz  de olmayacaktır.  Kötülük olmasaydı iyilik olmazdı diye düşünen  Zerdüştler, Ahuramazda’ya duydukları saygı kadar Ahriman’a da saygı duymuşlardır. ( BKZ Metinlere Göre Tanrı Hürmüz - Ahura Mazda

Filibeli Ahmed Hilmi’nin yazdığı Amak’ı Hayal ‘de Ehrimen insanlara şöyle seslenir:  " Ey insanoğulları! Gözünüzü açınız… Gülünüz, eğleniniz, zevk edininiz, yiyiniz, içiniz. Dünyada yalnız iki istek, iki amaç vardır, kalanı yalandır. Bunun birisi kibir, diğeri şehvettir. Bu iki amaca yönlendiren benliktir. Bu iki isteği elde etmeye çalışınız. Nefsinizi her şeye tercih ediniz. En küçük bir zevkiniz için binlerce insan telef olsa da önemsemeyiniz. Kendi yaratılışınızın gereği budur.”

Divan şairleri Ehrimen’i benzer tasavvurlara ifade etmişler,  onu şeytan olarak kabul edip bazen de Hz. Süleyman’ın yüzüğünü çalan ifrit olarak da düşünmüşlerdir. Ehrimen şeytanın sahip  olduğu özelliklere ve kötülüklere haiz bir iblis olarak  tasavvur edilmiştir. 

Bin yılın Ehrimen’in mev’ıza-i ı marifeti
Kâbil-i din kılur nail-i iman eyler.                         Fuzuli

Mest olup uyurken öpmüş  la’li cananı rakip
Ehremenler hatemi almış Süleyman bî haber.        Baki

Olmağa razı idim hem hilkat-i div –i rakip
Olmaz ama neyleyim  ins Ehrimenle  tev’ eman       Hakkı Bey [3]

Görün agyarı yârun işiğinde
Peri olmaz imiş âh ehrimensüz                Muhibbi

Nazar uşşâka kılmazsun rakib-i rû-siyeh hâsun
Peri-rûsın senün yanunda yokdur Ehrimenden yeg           Muhibbi[4]

Süleymân’um gören aydur rakîbi âsitânuñda
Bu dergâha yaraşmaz dîv-sûret Ehrimen’sin sen       Ravzi Hayatı ve Edebi Yönü ( Edincik- 16. Yy )

İran Esatirleri İle İgili Konular ve Linlerimiz 

KAYNAKÇA

  •  
  • [1] Elmas Şahin, KLASİK ŞİİRDE MİTOLOJİNİN YERİ, AKADEMİK BAKIŞ DERGİSİ Sayı: 38 Eylül – Ekim 2013 Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi
  • [2] PROF. DR. NİMET YILDIRIM,Ehrimen, https://nyildirim.wordpress.com/2008/02/21/ehrimen
  • [3] A. Talat Onay, Edebiyatımızda Mazmunlar, MEB, Ank. 1996- s. 203
  • [4] Elmas Şahin, KLASİK ŞİİRDE MİTOLOJİNİN YERİ, AKADEMİK BAKIŞ DERGİSİ Sayı: 38 Eylül – Ekim 2013 Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış