Ödüllü Şiir Yarışmasına Katıl (YENİ)

Erkân Nedir

Ekleyen : ESA , 24 Mart 2020 Salı aaa Beğen
 
 
Erkân Nedir
 
Osmanlıca yazılışı: erkân / اركان
 
Erkan kelimesi Arapça kökenlidir. Sözcüğün kökü Arapça’da direk, destek, sütun anlamlarına gelen    rukn ركن  sözcüğünden gelmektedir.
 
Erkan veya arkān أركان şeklinde telaffuz edilen sözcük rükn kökünün çoğulu olmaktadır. [1]Bu şekilde de sözlüklerdeki anlamları rükn kökünün çoğulu olarak direkler, destekler, önemli kişiler, temeller. temel unsurlar, ileri gelen kimseler. Üst düzeyde bulunanlar, bir topluluğun önde gelenleri, söz sahipleri,[2] büyükler, üstler manalarına gelmektedir.
 
Bu sözcük askeri anlamda general ve amiral rütbesindeki askerleri ifade eden bir terim olarak da kullanılır.
 
Erkan sözcüğü edebiyatta sözcüğün sözlük anlamları ile kullanılmış, Erkân-ı Teşbih, Erkanı istiare örneklerinde de olduğu gibi terim anlamlarda da karşımıza çıkmıştır. [3] ( bkz Erkan-ı İstiare ve Erkan ı Teşbih Nedir.)  
 
Erkân sözcüğü  özellikle ileri gelenler, en önde olan liderler, önderler, sözü dinlenecek olanlar, şeyh ve halifeleri,  anlamında çok sık kullanılmış, büyüklerin , önderlerin koydukları kurallar ve kaideler, tarikat adabı, tarikat ehlinin uyması gereken kaideler anlamları ile karşımıza çok sık çıkmıştır.  
 
 
Şiirlerde Erkân
 
 
Ne yatursen eyâ gâfil gözün aç gör bu erkânı
Haka irmek diler isen okı âyât-ı Kurân'ı     Şeyyad Hamza
 
Ey gönul Erkânı devlet icre hemet kalmadı
Kimden umarsın kerem Ehli muruvvet kalmadı
Nefsi nefsine oldu alim cumlesi hayret dir
Kimseden kimseye hiç derman ve takat kalmadı    Baki'
 
Erenlerin erkânına, yoluna,
Tâ ezelden talib oldum, erenler.
Cân ile gönülden durdum,düşündüm,
Bu gün mürşüdümü buldum, erenler.    Şah İsmail 
 
 
Evliyadan aldık biz bu erkanı
Yana yana zikredelim Allah'ı
Canda ayan gördük sırr-ı Süphanı
Yana yana zikredelim Allah'ı             KUL NESİMİ
 
Yolum hak erkanım Mefhar-ı Alem
Hak'tan haberdarı buldum bu yolda
Zikr u fikrim budur benim demadem
Haydar-ı Kerrarı buldum bu yolda   Aşık Seyrani
 
 
[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/erk%C3%A2n
[2] https://www.luggat.com/erkan/1/1


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...