Ödüllü Şiir Yarışmasına Katıl (YENİ)

Ferd ( Müfred Beyit ) Nedir ve Örnekler

Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 31 Ocak 2016 Pazar aaa Beğen
 
 

Ferd ( Müfred Beyit ) Nedir ve Örnekler

 

Osmanlıca yazılışı: Müfred :   مفرد

Ferd Müfred Nedir: Arapça kökenli bu kelimenin sözlük anlamı:  (Müfret) Tek, yalnız. Müteaddid olmayıp yalnız birden ibaret olan , tek bir şeyi ifade eden anlamındadır. 

Müfred  gramerde de terim olarak kullanılır Gramerde tek bir şeyi ifade eden kelimedir. Yalnız bir şey veya şahsa işaret eden veya bire mahsus olan Cemi veya tesniye olmayan kelimedir.  Arap gramerinde İki şeyi ifade eden kelimeye Tesniye, çok şeyi ifade eden kelimeye de Cem denmiştir.

 

Edebiyatta Müfred

Bu sözcük edebiyatımızda terim haline gelmiş edebiyat terimi olarak  müfred eski edebiyatta: Tek beyit. Öncesi ve sonrası , altı veya üstü olmayan ; tek bir  beyitten oluşan , başka bir beyitle irtibatı olmayan beyit anlamı ile kullanılan bir edebiyat terimidir.  Edebiyat terimi olarak tarifi: Başı ve sonu olmayan tek ve kafiyesiz beyit şeklindedir.

Ferd betitlere müfred de denmiştir. Müfredler de belli başlı bir şiir sayılmış , eski şairlerin  mufassal, muntazam divanlarında  da müfredlerden oluşan bölümler oluşturulmuştur.  Hemen her büyük divanda müfredler bulunmaktadır.

 Müfred kelimesinin çoğulu ise müfredat tır.  Müfredler divanlarının sonunda “müfredât” başlığı altında  divanların en sonlarında ayrı bir bölümde toplanan beyitlerdir.

Klasik şiirimizdeli  müfredler bir beyiti oluşturan iki dizden meydana gelir. Müfredlerde İki dize yani tek beyitle sağlanan anlamca bütünük vardır. Üstelik bu anlam bütünlüğü  örneğin gazel ve kasidelerdeki beyitlerde oluşan anlam bütünlüğünden daha da  bağımdız ve  anlmca tek başına bir bütünlük taşıyan bir tamlık göstermelidir.  Gazel ve kasidelerdeki her beyit anlamca bir bütünlük arzetse bile altındaki veya üstündeki beyitlerle irtabatlı olabilmeltedir. Müfred , tek beyitlik bir şiir olduğu için   diiğer hiçbir manzumenin içinde yer almayan beyit olduğu için anlamca ayrı ve tam  bağımsız bir beyittir.

Müfreddeki dizeler kafiyeli değildir.  Kaside ve gazellerdeki  matla beytinden sonraki beyitler gibi kaifye özelliği vardır.

Halktan gönümün ol mertebedir vahşeti kim
Aksim Adem diye mirata nazar eyleyemem               Nabi

Çeken piyaleyi Pa-der rikab olup gidiyor
Gelen bu meclise mest ü harab olup gidiyor    Şeyh Galib

Vücud-ı pakin Alla'a emanet eyledim anın
Gönül eğlencesi can paresibir dil -nüvazım var  Şeyh Galib

Gele bir devr ki bu galibi yad eyleyeler
Fırsat- ı sohbeti ahbab ganimet bilsin            Şeyh Galib

Sen sen ol, seni kimse evirip çevirmesin
Düşeceksen kendin düş, başkası devirmesin   La Edri

Hep seninçündür benim dünya cefasın çektiğim
Yoksa ömrüm vârı sensiz neyleyim dünyayı ben            Baki

 

MÜFRED İLE İLGİLİ LİNKLER
 


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...