Gülgun Nedir


Esa
15.11.2020

 



GÜLGÜN

Osmanlıca yazılışı gülgûn - gülgün : گلگون

Gülgun Nedir

Gülgün Farsça kökenli bir sözcüktür.  Dilimize de Farsçadan girmiştir.  Gül ve gun sözcüklerinden oluşan bir birleşik kelimedir.  Sözlüklerdeki anlamları : Pembe, açık kırmızı. Gül renkli anlamlarındadır.Gülgün kelimesi gül ile alakalı olarak karşımıza renk veya güle benzeyen, benzetilen bir nesnenin sıfatı olarak karşımıza sık sık çıkar.  Gülgün kelimesinin manası gül renkli veya gül rengine yakın pembe anlamındadır.  Gülgün kelimesi kumaş, rengini ifade eden bir sıfat olabildiği gibi,  şarap, sevgilinin yanağı, dudak, leb,  gözyaşı veya her hangi bir nesnenin rengini belirtecek şekilde karşımıza çıkmaktadır.

Gülgun, renginden dolayı kırmızı renkli şarapların adı olarak karşımıza çıkabilir. Şiirlerimizde Gülgün şarap ile birlikte kullanılırsa şarabın sıfatı veya renginden dolayı adlaşmış bir sıfat olarak şarabın kendisi olur.

"Ateş doludur tutma, yanarsın
Karşında şu gülgûn piyale."                         -A. Haşim.

Bâdî-i gülgûn gerek destine çün la’l-i müzâb
Yohsa sâkinin ayaIında hınâ lâzım değil                 Şeyh Galip

Çignetmeye halkı ruh-ı Gülgûnuna yâruñ
Girmiş yanına kamçı çalar sünbül-i Şebdîz     Gelibolulu Sun’î 

 Gelibolulu Sun’î ‘nin bu şiirinde gülgun, pempe renginden dolayı sevgilinin yanağı için kullanılmıştır.


Çün temâşâya o şûh-ı câme gülgûn çıkmadı
Âh-ı dilden lâleveş âlûde-i hûn çıkmadı          Semerkândî-i Âmidî Âgâh 

Semerkândî-i Âmidî Âgâh , bu şiirinde  gülgunu sevgilinin al renkli, kan renkli elbisesine benzetmiş, kan ile tenasüblü kullanmıştır.

Çünki baş koşdı bu dil ol saçı şebdîze yine
Terk ide mi hîç ayagını mey-i gülgûnuñ   Gelibolulu Sun’î

Şîrîn lebünün şevkı ider yaşumı gülgûn
Şeb-dîz saçun fikri kılur gönlümi mahzûn   ÇÂKERÎ, Sinân Bey,

İLGİLİ BAŞLIKLAR VE LİNKLERİMİZ

 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış