Hâbnâme

Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 11 Haziran 2016 Cumartesi aaa Beğen 3
Hâbnâme
 
 
Eski dilde Hâb  uyku rüya anlamına gelir Bu kelimenin kökeni  Farçadır ve dilimizde de  Farsça’dan geçmiştir.
Hâbnâme : Hâb- uyku rüya kelimesi ile, mektup , yazı,  anlamına gelen name kelimesinden yapılmış bir  tamlamadır.  Hâb-nâme (farsça . birleşik isim i)   kelimesinin Türkçeki tam karşılığı  rü'yâ kitabı şeklindedir.
Eski edebiyatta Hâbnâmeler  anlatılanları bir rüya görmüş gibi anlatan eserlere denilmiştir.  Bu tip eserlerde  Herhangi bir olay,  hikaye, düşünce, veya kişiyi sanki rüyada görülmüş gibi anlatılılr. Habnamelerin manzum, nesir veya manzum ve nesir karışık olarak yazılmış çeşitleri de vardır. Örneğin Veysi’nin Habnamesi manzum, nesir karışık bir eserdir.
 
Veysî'nin Habname,  adlı eseri bu türde yazılmış en başarılı eser oalrak kabul edilir. 1608 yılında Veysi ( doğum yeri Alaşehir, Manisa 1561- ölüm yeri ve tarihi Üsküp 1628) tarafından yazılmış olan  Habname adlı eser  1836 da Mısır Bulak matbaası , 1869  Siyer-i Veysî İstanbul Vezirhanı Matbaasında matbu olarak da basılmıştır.  [1]
Veysi’nin bu eseri  müellifin söylemek istediklerini rüyasında görmüş gibi anlatıyor olması şeklindeki bir teknikle yazılmıştır.  Veysi’nin Habnamesinde  Zülkarneyn, iskender'in ağzından, gelmiş geçmiş 25 büyük peygamber ve hükümdar devrinde cereyan etmiş hadiseler rüyada görülüyormuş gibi anlatılmıştır.  Veysi bu eseri ile  devrin padışahlarına   bir takım mesajlar vermeye çalışmış, eserini de Sultan I. Ahmet'e ithaf etmiştir.
 
Veysi’nin bu eseri üzerinde   yapılan çalışmalar: Deryan, Hayriye (1961), Habnâme-i Veysî, Bitirme Tezi (1960-61), İstanbul Üniversitesi. Salimzyanoviç, F.A. (1976), Veysi-Hab-name (Kniga Snovideniya), Moskva, Nauka. Tunç, A. Şen (2008), The Dream of 17th Century Ottoman Intellectual: Veysi and His Habname, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sabancı Üniversitesi.
 
 Ziya Paşa ile Namık Kemal'in de Rüya isimli eserleri  mevcuttur.[2] Bu eserler de Habname örenkleri arasında sayılmaktadır.
 
Habnamlerin diğer bir türü ise rüya tabirleridir.  Bu tip  hâbnâmeler rüya tabirleri yapan eserlerdir. Rüya tabirleri yapan kittaplara da habname denmiştir.
 
 
[1] Dr. Mustafa Altun, VEYSİ’NİN HÂB-NÂME’SİNDEN BİR BÖLÜM, http://www.dilbilimi.net/maltun_veysi_habname.pdf
[2] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda Terimler , Elips Yayınları, Ank. 2006, shf  140


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Şahin Mutlu
20 Haziran 2016 Pazartesi 03:50:54
"Hâb-ı gaflet hüsrân âlem-i riyâ/ Âlem-i dünya ki öksüzdür hayâ/ İbâdete uzak rağbet rü’yâya/ Uyandır Allah’ım Hâb-ı gafletten.../" Şahin Öğretmen... Her çalışmanızdan esinlenen duygu ve düşüncelerim de artık kaleme hükmeder oldu üstadım;affola... Selam ve muhabbetle...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...