Kadife Nedir Şiirlerde Türkülerde kadife


Esa
4.11.2020

 



Kadife

Osmanlıca yazılışı : قطيفه

Kadife Arapça kökenlidir. Sözlüklerdeki anlamları: “ ipek, yün ya da pamuktan dokunmuş, bir yüzü çok kısa, ince ve sık tüylerle kaplı, parlak ve yumuşak bir kumaş” şekillerindedir. Mecazi manada ise yumuşak kalpli anlamındadır.” Kadife eldiven içinde çelik bilek

Özellikle Osmanlı döneminde kemha ile beraber en çok kullanılan kumaştır. Arapçada  saçaklı, tüylü, 'hav'lı anlamına gelen kataif kelimesinin çoğulundan türeyen bir kelimedir. Kadife   İngilizcesi, velvet olan hafif parlak, yumuşak, havlı ve  güzel bir kumaş türüdür.

Çözgüsü ipek, atkısı ipek (bazen de pamuktan) olan, havlı bir kumaş çeşididir. Atkısında k laptan bulunana telli kadife denirdi. Kadife tekniği. Oldukça eskilere dayanan karmaşık bir dokuma tekniğidir. Kadifenin havı, çözgülerin arasına atılan fazla çözgü iplerinin ön yüze çıkarılıp, aynı seviyede kesilmesiyle yapılır. “ [1]

Kadife Selçuklularda çatma-ı  kadife-i  pelengi adıyla bilinmekte  yek  renk. kadife, münakkaş kadife (desenli), kadife,  müzehhep (gümüş ve altın telli), benekli kadife gibi türlerinin olduğu anlaşılmaktadır.  Kadifelerin Bursa'dan sonra Bilecik, Aydos, Karaman gibi merkezlerde  dokunduğu  Üsküdar'da çatma kadifelerin ise  meşhur  olduğu ortaya çıkmaktadır.  Kadifeden kaftan, cepken, şalvar, entari gibi giysiler yapıldığı, bohça, kese, yastık, kitap kılıfı, terlik, başlık gibi eşyalar da yapıldığı bilinmektedir.

Kadifeden kesesi,
Kahveden gelir sesi.
Oturmuş kumar oynar,
Ah ciğerimin, köşesi.

Osmanlı devrinde  çadırların   önlerindeki  gölgeliklerin yani çetrlerin veya sultanın açık havada oturduğu  yerlere taşınan  gölgeliklerinin   altın sırmalarla süslendiği ve   atlas  kadifeden yapıldığı  bilinmektedir. [2]

Çetr-i ikbalin ola kevnü mekana saye -bân
Sâyesinde kainat asude ta ruz-ı hesap       Nefi   Senin çadırının gölgesi  yeryüzünde ikbalinin  gölgeliği olsun.  Çadırının gölgesinde kaniat   mahşere kadar  asude günlerinin sayısını tutsun.

Eski devrilerde  gümüşlü ve altınlı  Venedik ve Cenova  kadifelerinin  de meşhur olduğu  ortaya çıkar.  Bursa'da dokunan ipekli kadifelerin  Avrupa'da çok ilgi gördüğü, çeşitli  Avrupa müzelerindeki örneklerinden anlaşılır.  Avrupa'da dokumacılık bir sanayi halinde gelişince   Türk kadifeciliğine büyük bir darbe vurmuş tur.  

Bursalı mısın kadifeli gelin çaydan mı geçtin
Yanakların al al olmuş konyak mı içtin
İçtiğimiz konyak mezemiz kaymak
Sen kimin yarisin yavrum her yanın oynak Bursa Türküleri

Gadifenin endazesi mecide
Gara Aptil gayıp gitti gecede
Gara Fatma sana olsun mücide  Manisa Türküleri

Kumaştan işlikte kadife yelek
Beylere düşmemiş boyalı konak
Dilerim dayım da sağlığına dilek
Gurbanlar olurum Cerci Dayıma
Güzel gelinlerin harcı dayıma  Emirdağ Türküleri

KAYNAKÇA 

 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış