Mekke – Şiirler ve Edebiyatta Mekke

Ekleyen : ESA , 13 Mart 2019 Çarşamba aaa Beğen
 
 
Mekke – Şiirler ve Edebiyatta Mekke
 
Osmanlıca yazılışı Mekke - مکه. 
 
Yazıda, Mekke’nin önemi, Kabe, harem, Haremeyn, ahu-yı harem,  zemzem, Hz İbrahim Kıssası, Mekke’nin yapılışı, zem zem suyunun çıkması, hacer’ül esved,  Mekke’nin Müslümanlar için önemi, Hz Muhammet halifeler,  ve sahab-ı kiram için Mekke’nin önemi, divan ve halk şiirinde Mekke konularına değinilecektir.
 
Peygamberimizin doğduğu ve İslâm dininin ilk defa ortaya çıktığı Müslümanların en kutsal şehridir. Mekke, Müslümanların Allah’ın evi olarak kabul ettikleri Kâbe ‘nin bulunduğu şehir olarak anılır.
Kâbe  ise  Hz İbrahim tarafından yeniden inşa edilmiş olan zemzem suyunun çıktığı ve hacer’ül esved taşının bulunduğu  binadır. Müslümanların her yıl ramazan ayında hacı olmak için geldikleri bu şehir Müslümanlar için en kutsal şehir olmaktadır. İslamiyet’in ortaya çıktığından beridir. Dünyadaki tüm Müslümanların hacı olmak için gelmek istedikleri bir şehir olarak gönüllerde de yaşamaktadır.
 
Mekke’nin kutsallığı Müslümanlıktan öncesine dayanır.  Rivayetlere göre Hz Muhammed’in soyu putları kıran Hz İbrahim’e kadar uzanır.  Kutsal metinlere göre Hz İbrahim, eşi Hacer ile Sara`yı birbirlerinden ayırmaya karar vermiş. Hacer ile İsmail'i Mekke’ye bırakmış,   Hz İbrahim bir ara Hz İsmail’i bir ağacın altına bırakıp bir yere gidince susuz kalan Hz İsmail’in ayaklarını yere vurması ile o yerden zemzem suyu çıkmış,   hacer’ül esved’in de bulunduğu bu yere  “Ka'be'yi bina etme emri ulaşınca Hz İbrahim bu yerde Kâbe’yi yeniden inşa etmiştir.  Çünkü ”  Ka'be Nuh Tufanı sırasında göğe çekilmiş (Beyt-i ma'mur) ve yeri boş kalmış, gelen emir üzerine Hz İbrahim ile İsmail Ka'be'yi,  Hacer'ül Esvedi buldukları  yerde, yeniden bina etmiştir”. [1]
 
Kâ’be’'nin Mekke'de bulunması ve Hz Muhammed’in doğum yerinin olması nedeni ile  Mekke, Müslümanlar için en kutsal şehirdir.  Mekke ve medine arası olan bölge hiçbir canlının avlanması da yasak olan HAREM VE HAREMEYN ‘dir. ( Mekke Medine Kutsal Toprakları )
 
Mekke; divan ve halk şiirinde Kâbe,  zemzem suyu, Hac, ahu, put, sanem, Hz İbrahim, Hz İsmail, Hz Muhammed, Dört Halife, Hz Hasan ve Hüseyin,  gibi çeşitli vesileler ile birlikte kullanılır.
 
Mekke, divan ve halk şiirinde Hz İbrahim, Hz İsmail, Peygamberin doğum yeri, Kâbe  , “Mekke ve Medine arasındaki kan dökülmesi yasaklanmış olan kutsal bölge” anlamındaki  HAREM VE HAREMEYN ‘dir. ( Mekke Medine Kutsal Toprakları ), sahabeler, halifeler , kuran’ı kerimin  nüzul edilmeye başlandığı şehir vb olması nedeni ile sık sık anılır. Mekke ve Medine civarında yaşayan ve avlanması yasak olan  ahulara Ahu yu Harem – denmiş bu durumlar nedeni ile de anılmıştır.
 
Bağlanır zülfüne diller nice cadusun sen
Harem i Kâbe’yi dam eyleyen ahusun sen     Naili   
 
Mekke’den Müsliimanlardan başka dine mensup insanların olmaması,  Hac yapılan yer olması, vb ile de konu edilir.  Divan edebiyatında Mekke ve hacca gidip gelmeler ile ilgili çok sayıda eser yazılmış,. Fezâil-i Mekke genel adıyla anılan bu kitaplar her yönüyle Mekke, Hac, Hac yolculuğu Kabe, sahabeler Mekke ve menzillerindeki kutsal yerler, kişiler ve menkıbeleri konu almışlardır.
 
Kâ'be'nin orada olması münasebeti ile mecâz-ı Mürseller yoluyla da Mekke’den söz edilmiş olunur. Mekke'nin "Mükerreme” sıfatı da bulunur.
 
 
Eyledi hatt-ı şerîf ile anuñ pâyesini
 Mansıb-ı Mekke vü Bathâ’ya ber-â-ber hemvâ   Edirneli Kâmî Şiirleri
Harîm-i Ka’be-i kûyuŋda kıblem Merve hakkıyçün
Lebüŋ şevkiyle akar eşk-i çeşmüm ‘ayn-ı Zemzemdür    Bursalı Rahmi 
 
Her Mekke'ye giden Hacı olur mu
Her abdal olanlar naci olur mu
Her çaput başlılar bacı olur mu
Erenler haliyle hal olmayınca        Tokatlı Kul Himmet Dede Şiirleri
 
Еy Məkkəni, Mədinəni yaradan,
Bir fikir çək əhvalına Vaqifin.
Оl qaşı qibləyə üz sürtmək istər,
Mədəd еylə iqbalına Vaqifin.       Molla Penah Vâkıf Şiirleri
 
Еy Kəbəm, Kərbəlam, Məkkəm, Mədinəm,
Bir zaman kuyində ziyarətimdir.
Qiblə dеyib, qaşlarına baş əymək –
Gеcə-gündüz mənim ibadətimdir.     Molla Penah Vâkıf Şiirleri
 
 
Ol mahın hüsnünde hal-i mükerrem
Hacer-ül-esved’dir ey kaşı mihrab
Çah-ı zanahdanın çeşme-i Zemzem
Cemalin uşşaka kıble-i eshab         Ömer - Aşık Ömer - Şiirleri
 
 
 
 
 
 
 
[1] Hz İbrahim - Kıssaları ve Edebiyatımızdaki İzlerihttps://edebiyatvesanatakademisi.com/edebiyat-terimleri-mazmunlar/ i/44249





Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...