Ödüllü Şiir Yarışmasına Katıl (YENİ)

Mübalağa Sanatı Örnekleri

Ekleyen : ESA , 21 Mart 2020 Cumartesi aaa Beğen
 
Mübalağa Sanatı Örnekleri
 
 
Osmanlıca yazılışı :  مبالغه : mübalağa
 
Mübalağa sözcüğü Arapça kökenlidir.  Arapçadaki “ blg “ kökünden türemiştir. “ blg “  kökü masdar olarak belagat gösterme, abartma,  anlamlarındadır.[1] Bu nedenle mübalağa ile beliğ, ve belagat sözcükleri ile aynı kökten gelmektedir. ( bkz Belagat Nedir Hale Makama Amaca Uygun Söz )  
 
Mübalağa edebiyatta belagat sanatının bir dalı olan söz sanatlarından biridir. “ Bir şeyi ifade ederken ya olduğundan çok fazla veya olduğundan çok noksan göstermek " ,“Habbeyi kubbe, kubbeyi habbe yapmak." , “pireyi deve, deveyi pire yapmak” olarak tarif etmişlerdir. Habbe  mercimek tanesi büyüklüğünde damla demektir.  ( Geniş bilgi için bkz Mübalağa Nedir Mübalağa Sanatı Tebliğ İğrak Gulüv)
 
Eski Edebiyatçılar mübalağa sanatını üç türlü olarak değerlendirmişlerdir.
  1. Tebliğ
  2. İğrak,
  3. Gulüv
 
Mübalağa Sanatı Örnekleri
 
Göremez girsem eğer mûr-ü zâifin gözüne
Ey Süleyman’-ı zaman  şöyle hayâl oldu tenim  Şem’i
 
Ey Süleyman-ı zaman bedenim o kadar küçüldü- o kadar zayıfladım –ki gözüne girsem bile karınca beni göremez.
Bu beyitte şair Şem’i  çok bariz ve abartılı bir şekilde  olanı olduğundan çok küçük göstermiş yani kubbeyi habbe yapmıştır.
 
Bir gün doludizgin boşanan atlarımızla,
Yerden yedi kat Arş’a kanatlandık o hızla.  Yahya Kemal
 
Yahya Kemal ise bu  beytinde doludizgin atlar ile gidişi yerden yedi kat yukarıdaki arşa kadar kanatlandırarak habbeyi kubbe yapmaktadır.
Adli bir gâyetde kim devrinde kebk ü şâhbâz
Birbirini âşiyânında gelir mihmân bulur            Nefi
 
Keklik ile doğanın birbirine misafir olmasını akıl kabul edemezse de her iki kuşun yavru iken kafeste büyütülmesi ile aralarındaki düşmanlık giderilebilir.
 
Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem
Yâ muhît olmuş gözümden günbed-i devvâre su   Fuzûlî

(Gökyüzünün rengi su renginde midir yoksa gözümden akan yaşlar su olarak gökyüzünü mü kaplamıştır da onun için mi mavi görünüyor, bilmiyorum.)
 
Ne şeb ki kûyuna yüz sürmesem ol şeb ölürüm.
Ne gün ki kâmetini görmesem kıyâmet olur.   Nefi
 
File naçar meger yükledeler tabutunu
Çekemez cife-i murdarunu adem a köpek    Nefi
Filler de çekemezse ne acep laşeni kim
Var mı bir sencileyin div-i mülahhem a köpek  Nefi
 
Bir şulesi var ki şem-i canın
Fanusuna sığmaz asmanın   (Şeyh Galip)
 
Âfitâb ol ruh-ı pür-tâba nazîr olsun mu?
Bu yakar âlemi bir lahza nikâb olmayıcak.  Nefi
 
Merkez-i hâke atsalar da bizi
Kürre-i arzı patlatır çıkanz.   (Namık Kemal)
 
Bir ah çeksem karşı ki dağlar yıkılır.   Anonim
 
Manda yuva yapmış söğüt dalına,
Yavrusunu sinek kapmış duydun mu?   Anonim
 
[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/m%C3%BCbala%C4%9Fa


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...