Müctes Nedir Müctes Bahri


 

Müctes Nedir Müctes Bahri

Osmanlıca yazılışı : Müctes : مجتث

Müctes Arapça kökenlidir. Sözcük Arapçada “kesmek, koparmak” anlamına gelen ces̱s̱ kökünün “iftiâl” kalıbından türetilen şeklidir. Müctes kelimesinin sözlüklerdeki anlamları: kökünden koparılmış, kesilip koparılmış şekillerindedir.

ARUZ VEZNİNDE MÜCTES VE MÜCTES BAHRİ

Müctes aruz vezninde “müştebihe” denilen “dördüncü dâirede altıncı ve klasik genel sıralamada on dördüncü bahirdir. “ (DİA, III, 428; IV, 484)

Müctes bahrinde dokuz vezin  bulunur. Tef‘ileleri sübâiyye (yedi harfli  olan bahirlerden biri olan bu bahrin esas kalıbı Müstef’i lün fâilâtün müstef’i lün fâilâtün’dür. Tam  şekli “müstef‘ilün fâilâtün fâilâtün”dür (– – V – / – V – – / – V – –). Ancak  her iki mısraın sonundaki “fâilâtün” cüzünün düşmesiyle “müstef‘ilün fâilâtün” vezni ve türevleri haline getirilmiştir.

  1. Müstef î lün / Fâilâtün // Müstef î lün / Fâilâtün : – – v – / – v – – // – – v – / – v – –
  2. Müstef î lün / Fâilâtün // Müstef î lün / fâiîlat : – – v – / – v – – // – – v – / – – –
  3. Müstef î lün / Fâilâtün // Müstef î lün / (fâilân): – – v – / – v – – // – – v – / – v =
  4. Müstef î lün / Fâilâtün // Müstef î lün/ (fa‘lân) : – – v – / – v– – // – – v – / – (fa‘lân)
  5. Müstef î lün / Fâilâtün // Müstef î lün / Fâlan: – – v – / – v – – // – – v– / – –
  6. Müstef î lün / Fâilâtün // Müstef î lün/ fe ul – – v – / – v– – // – – v – / v –
  7. Müstef î lü / Fâilâtü // Müstef î lü/ Fâilâtün – – vv / – v – v // – – vv / – v – –.
  8. Mefa îlü Failâtün// Mefa îlü / Failâtün v – vv / – v – – // v – vv/ – v – –.

9: Mefâilün feilâtün// mefâilün feilün” veya  “mefâilün fa‘lün: v – v-- / v v – – // v – v--/ – v – .

Türk aruzunda “mefâilün feilâtün mefâilün feilün” ve “mefâilün fa‘lün” şekilleri kullanılmış diğer vezinlere pek yer verilmemiştir.

 

 Hevâ-yı aşka uyup kûy-i yâra dek gideriz

v – v-- / v v – – // v – v--/ – v – .

Nesîm-i subha refîk-ı bahâra dek gideriz

v – v-- / v v – – // v – v--/ – v – .

 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış