Nahv Nahiv Nedir


Esa
12.5.2020


Nahv  Nahiv Nedir

 

Osmanlıca yazılışı: Nahv / نحو

Nahv, Arapça kökenli bir sözcüktür.  Sözlüklerdeki ilk anlamı ““yönelmek, izini takip etmek”  şeklindedir.

Nahiv sözcüğünün pek çok başka anlamı olsa bile bizi en çok ilgilendiren yönü edebiyattaki terim anlamıdır.  Nahiv terimi, edebiyat ve gramer de terim anlamı ile cümle yapısını ele alan dilbilgisi, gramer dalı olarak tarif edilebilir.  Eski dilde nahv ilmi şu şekillerde tarif edilir:

” Kelimelerin birbirine rabt, izafet ve amel eylemeleriyle ilgili olan kaideleri içine alan ilim. “

“Kelimelerin cümle içinde fiil, fâil (özne), mef'ûl (nesne, tümleç) olma gibi durumlarından ve buna göre sonlarının aldıkları i'râbdan (harekelerden) bahseden ilim.” (Bkz. İlm-i Nahv)

“Nahvin konusu terkip ve cümlelerin kuruluşu, öğeleri, çeşitleri, i‘rab olgusu, âmiller, mâmuller, i‘rab alâmetleri, mu‘reb ve mebnîler gibi meseleleri kapsar.”[1]

Nahv sözcüğünün bunun dışında birçok anlamı vardır.  Bunlardan bazıları: Yol, cihet. Etraf, yön. Misâl. Miktar. Kasd ve azmeylemek.[2]

Eski dilde nahv ilmi, Arapça kelimelerin cümle içindeki yeri ve kelimelerin cümleye yerleştirme usülü, cümlelerin tahlili ile ilgili bir dilbilgisi ilmidir.

Arapça dilbilgisine göre dilbilgisi sarf ve nahv olarak iki büyük kola yarılmış, sarf, kelime ve şekil bilgisi olarak anlaşılırken, nahv de cümle bilgisiz ve söz dizini olarak anlaşılmıştır. Osmanlı medrese sistemi de dilbilgisini yanı esasa göre iki dala ayırmış, eğitim de bu esasa göre verilmiştir.


Nahvden gecdim kitab-ı aşkdan aldım sebak

Hamdu-li'llah nakd-i omru kılmadım yabana sarf   Aşkî[3]

 



[1] https://islamansiklopedisi.org.tr/nahiv

[2] https://www.luggat.com/nahv/1/1

[3] İskender Pala , Ansiklopedik Divan Şiiri, nahv maddesi 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış