NESNE VE NESNELLİK NEDİR


 

NESNE VE NESNELLİK NEDİR

 

Osmanlıca yazılışı: Nesne : نسنه

Nesne kelimesi İngilizcedeki ve Almancadaki karşılığı obje, Fransızcadaki karşılığı ise objektivitedir.  .

Nesne kelimesi köken olarak Türkçedir. Bu kelime TDK Tarama Sözlüğüne göre ilk keza  Atebet-ül Hakayık’ta nesne/nim érse "şey" şeklinde kullanılmıştır.[1] TDK Tarama Sözlüğüne göre nesne kelimesi ne érse , ne merse, nese, nesene , nesdane  gibi türevleri vardır ve nesne sözcüğü "ne ise" [2] deyiminden türemiştir.

Nesne kelimesinin TDK Tarama Sözlüğündeki anlamları,  Şey, nesne,  herhangi bir şey. Hiçbir şey gibi manalara geldiği yazılıdır. [3]

Tdk ‘nın güncel sözlüklerinde ise nesne: belli bir ağırlığı, kitlesi, oylumu, rengi, maddesi olan her türlü cansız varlık. Benzer, obje, şey olarak tanımlanır.  Nesne kelimesinin Felsefedeki tanımı ise  : “öznenin, kişinin dışında kalan, dış dünyanın bir parçası olarak bilincin karşısında duran her konu, her şey” şeklindedir.

Nesne kelimesi gündelik dilde “belli bir ağırlığı, kitlesi, oylumu, rengi, maddesi olan her türlü cansız varlık” anlamında kullanılmaktadır.  Şu halde kişinin kendi dışındaki ağırlığı, şekli biçimi, rengi, kokusu, tadı vb olan, beş duyumuz ile algıladığımız cansız olan her varlık bir nesnedir.

 

Nesnellik Nedir

 Felsefeciler göre nesnellik, “öznenin kendi duygu, düşünce ve önyargılarından uzakta kalarak ve herhangi bir başka etki altında da kalmaksızın iş görme niteliği” olarak kabul edilir.  Bu durumda nesnellik kelimesi objektif ve tarafsızlık kavramları ile ilişkili anlamlara yönelir.  

Şu halde nesnellik ağırlığı, şekli biçimi, rengi olan, beş duyumuz ile ağıladığımız, elle tutulur, gözle görülür somut varlıklara veya düşüncelere dayanma ile ilgili bir kavramdır.

Lakin nesnellik kelimesi kavram olarak her tür öznel etki ve öğelerden bağımsız düşünme, etki altında kalmadan, somut, gerçek ve sadece maddi veriler ve kanıtlara dayanarak hüküm verme anlamlarına doğru uzanır.

Nesnel olabilmek, öznenin kendini her türlü telkinden uzak, her çeşit etkiden arınarak sadece maddi delillere göre davranması demektir.  Bu yaklaşım bilimin ideali olmuş, bilimsel yöntemlerin ve sonuçlarının;  inançla, dinle, toplumsal ön yargılar veya kişisel çıkarlar gibi faktörlerden etkilenemeyeceği var sayımlarından doğmuştur. Nesnellik, bilimsel araştırmaların olmazsa olamaz ön şartı olarak görülmüştür.  

Fakat kimi fikirlere göre fen bilimlerinde dahi mutlak nesnelliğe ulaşmak mümkün değildir. Özelikle sosyal bilimlerde ve kuramsal konularda nesnel olabilmenin ve düşünebilmenin zorluğu ortadadır. Somut olamayan konularda nesnel olabilmek nesnelliğin ideali için de çelişkili bir durumdur.  Buna mukabil nesnel olabilmek her etkininin dışında kalarak tarafsız düşünebilmekle mümkündür.

Nesnel olabilmek; öznellik, benliğe uygun düşünmekten kaçınmak ile başlar.  Çünkü nesnellik her şeyden önce öznelliğin karşıtıdır.  Nesnellik; kişiden kişiye değişmeyen, yansız olan, subjektif olmayan, yarar ve zarar hesabı yapılmadan yapılan objektif değerlendirme olarak da ifade edilebilir.

KAYNAKÇA 

  • [1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/nesne
  • [2] Tarama Sözlüğü, TDK Yayınları, AÜ.Basımevi, Ank. 1983, s.157
  • [3] Tarama Sözlüğü, TDK Yayınları, AÜ.Basımevi, Ank. 1983, s.157

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış