Nev ve Nev-bahar Nedir Divan Şiirinde Nev ve Nevbahar


Esa
26.6.2020



Nev ve Nev-bahar  Nedir Divan Şiirinde Nev ve Nevbahar 

Osmanlıca yazılışı: nevbahar :  بهار نو

Osmanlıca yazılışı  نو nev Farsça kökenli bir sözcüktür. Sözlüklerdeki anlamları: Yeni,  yeni, son zamanlarda çıkmış. Taze, körpe anlamlarındadır.

Nevbahar sözcüğü Nev نو  ve bahar بهار  sözcükleri ile kurulmuş olan ve ilkbahar anlamına gelen bir sözcüktür.

Nev sözcüğü: Arz-ı nev : yeni tarz, meh-i nev; yeni Ay; gonce-yi nev, yeni gonca;  nev-bahar , yeni bahar; nev-rûz : yeni gün, nev -dem, yeni vakit;  nev-cevân; delikanlı , genç; terkiplerinde olduğu gibi yeni anlamı getiren çeşitli  tamlamalar kurmaktadır.

İlkbahar mevsiminin aşk, işret, eğlence, güllerin açtığı, hayvanların ürediği, nebatların yeşerdiği, , Nevruz, (Nevruz Bayramının Kökeni ) Cem’in tahta çıkışı,(   Cem - Cemşid-i Hurşit ( Divan Şiirinde Cem ve Tüm Özellikleri ) şarap içmenin serbest bırakıldığı, âşıkların gezintiye çıktığı, bülbüllerin güller için yakarıp yakardığı, cünunluk mevsimi olduğu (  Bahar Cinnet ve Cünun Nedir ? ) işret, mey, meclis,devri (   İşret Nedir ve Edebiyatta İşret ) vb bir mevsim olduğunu önceki yazılarda başlıklarda çok çeşitli gerekçeler ile anlatmıştık.

Bu gonce-yi nev bir gül-i hāndān olacakdur

Dil bülbüli şevkiyile nālān olacakdur                    Adni Mahmut Paşa Şiirleri

Bu yeni gonca açan bir gül olacak. Gönül bülbülü, (onun) arzusu ileinleyecektir

 

Esdi nesim-i nev-bahar açıldı güller subh-dem

Açsın bizim de gönlümüz sakİ meded sun câmı-ı Cem  Nedîm

 

‘Adl ile fasl-ı nev-bahâr Kisrî-i nâmdârdur

Taht-ı zümürrüd üzre gül Husrev-i kâmkârdur   Baki'nin Şiirleri

 

Iyd-ı ekber geldi sandum kim irişti nev-bahâr

‘Iydgâhı berg-i sebz itmiş ser-â-ser sebzezâr   Nevizade Atai - Atayi- Şiirleri

 

Âşık ki gördü hatt-ı ruh-ı nev-demîdesin

Sâyîde etdi sürme-i hayretle dîdesin     Nedim Şiirleri

 

`Azm ider gülzâra `âşık nev-cevânın gezdürür

 Bir ölümli hastedür bî-çâre cânın gezdürür   Şeyhülislam Yahya Şiirleri

 

Meh-i nev ey hilâl-ebrû senüñ barmaguña degmez

Nice barmaguña vallâhi bir tırnaguña degmez    EMRÎ ( D. Edirne?, Ö. Edirne 1575 )

 

Hat-ı nev sebze-i mehtâb-ı Keşmîr

Serâpâ neş’e-i sebz-âb-ı Keşmîr          Şeyh Galip Şiirleri

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış