Nida Nedir ( Ünlem ve Seslenme )


Esa
21.7.2020


Nida Nedir ( Ünlem ve Seslenme )

 

Osmanlıca yazılışı: nidâ :  ندا

 

Nidâ, Arapça kökenli bir sözcüktür.

Sözlüklerdeki anlamları: Bağırma, çağırma, seslenme, ses verme, ünlem anlamlarına gelir.

 

Nidâ dilbilgisinde ve edebiyatta da ayrı yarı terimler olarak kullanılır.  Dilbilgisinde terim olarak eş anlamlısı ünlemdir. 

 

Ünlem ve Nidâ, dil bilimde sevinç, şaşma, acıma, öfke, haykırma, seslenme anlamlarını ifade eden kelime türüdür. Ünlem türündeki kelimeler: Â, ey,  ah, eyvah, bre, haydi, eyâ, yâ, hey, behey, eyvâh, âmîn! Vb dir.

Edebiyatta ise nidâ, seslenme sanatıdır.  Bir şiirde yukarıdaki gibi seslenme, bağırma, çağırma, anlamı varsa o dize veya beyitte nidâ sanatı var demektir. Bazı dizelerde nidâ, ünlem türünde kelimler olmasa bile seslenme, yani nidâ sanatı bulunur.

 

Dest-busı arzûsuyla ger ölsem dostlar

Kûze eylen toprağım sunun anımla yare su  Fuzûlî

 

Aks-i müjgân ile ey dil-ber-i şîrîn-harekât

 Sanurum ruhlarun i`râb konulmuş âyât    Şeyhülislam Yahya 

 

Bre felek nedir senin ettiğin

Bize bir dem sürdürmedin el gibi

 

Behey Karlık dağı sana ne oldu
Durulmuyor iniltinden coşundan…….

 

Hey ne fitne başıdur turre-i tarf-ı külehüñ

 Zâlimüñ öte ucıdur seri zülf-i siyehüñ     Ahi Benli Hasan, 

 

Divân şâirlerinin mahlasları sonuna gelen "a"lar da birer nidâ  kabul edilir ve bu kullanın , ey nidasına denk gelir. Yani  Bâkiyâ  denmişse  ey Baki,  Nedîmâ denmişse ise Ey Nedim anlamına gelmektedir.

 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış