Osmanlı Serenk Dokuma Kumaş ve Giysiler


Esa
5.11.2020

 

Üç renkli- çiçekli  Seraser -

 

Eski Serenk Kumaş ve Giysileri

 

Serenk kumaşı Farsça üç anlamına gelen” se” kelimesi ile renk kelimesinin birleşmesinden oluşan üç renkli anlamına gelen bir kelimedir. Osmanlı dönemlerinde kullanılan üç renkli bir kumaş türüne bu nedenle ad olmuştur. 

Kaynaklara göre serenk XV. Yüzyıldan itibaren dokunmaya başlayan ipekle dokunan motiflerinde sırma ve altın tel yerine sarı ipek kullanılmış olan bir tür kumaştır.

16. yy dan sonra özellikle kaftan yapımında kullanılan bir kumaş türüdür. Bu tip kumaşlarda tel yerine sarı ipek kullanılmış bu kumaşların desenleri de kalın dokunmuştur. Desenler çiçek veya beneklerden oluşur. Desenlerinin çiçekli, benekli, üç veya daha çok renkli olmalarına göre de adlar alır.

 “ Genellikle güvez renk zeminde kendinden desenli süslemeler yer alır.  Çiçekli olanlarına serenk adı verilirken, beneklisine şahbenek, düz olanına ise sade serenk denirdi.” [1]  Serenkin üç renkten fazla dokunanları da olmuş  “Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomik durumunun bozulduğu sıralarda altın ve gümüş israfını önlemek için üretilmeye başlanmıştı. Serenk kumaşlar,  altın teller ile dokunan kemha ve seraser kumaşların yerine daha az masraflı olsun , altın israfını  ve ihtiyacını azaltsın maksadı ile dokunmuştur” [2]

Serenklerin çiçeklerinde oluşan doğal dokuma çizgileri  kumaşa işlenmiş hissini vermiş, kemha, atlas ve seraserlerin dokunmasının yasaklanmasından sonra  en gözde kumaşlardan biri olarak kabul görmüştür.

              

 

 

 

 KAYNAKÇA

 

  • [1] FİKRET ALTAY , KAFTANLAR - TOPKAPI SARAYI MÜZESi, 5. s.16
  • [2] Fikri SALMAN, GELENEKSEL TÜRK KUMAŞLARI VE ALFABETİK ADLARI, https://www.edebiyadvesanatakademisi.com/sanatlar/

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış