Yaşar Kemal Üç Anadolu Efsanesi Hakkında Özet

Ekleyen : ESA , 02 Mart 2019 Cumartesi aaa Beğen
 
Yazıda “Yaşar Kemal'in   Üç Anadolu Efsanesi- Anatolian Tales-kitabı hakkında bilgiler, özetleri,  konuları,  “Yaşar Kemal'in   Üç Anadolu Efsanesi” hakkında bilgiler “Yaşar Kemal'in  Yaşar Kemal'in   Üç Anadolu Efsanesi “   eserden alıntılar yer alır.  Eser hakkında yorumlar,   anlatım tekniği, yazarın bakış açısı, çevrildiği diller, eserin basım yılı, basım hikâyesi, yazar ve eseri arasındaki, eserle yazarın biyografisi arasındaki alakalar incelenmiştir.
 
 
Üç Anadolu Efsanesi, Anatolian Tales, Yaşar Kemal'in , Ağrıdağı Efsanesi, Binboğalar Efsanesi  adlı romanları ile birlikte temelini efsanelerden aldığı romanlarından biridir.
Yaşar Kemal, Üç Anadolu Efsanesi adlı eserini 1967 yılında bitirmiş, eserin ilk baskısı il Ararat Yayınevi tarafından 1967 yılında yapılmıştır. Üç Anadolu Efsanesi, birbirlerinden bağımsız üç öyküden oluşur. Bunlar - Köroğlunun Meydana Çıkışı, Karacaoğlan, Alageyik'dir.
 
Yaşar Kemal romanlarında efsanelere çok yer veren hatta efsaneleri roman haline getirmeyi seven en tanınmış romancımızdır. Köy konulu diğer romanlarında da efsanelerden yararlanmış, çeşitli vesileler ile Anadolu halkının efsanelerle olan irtibatını dile getirmekten çok hoşlanmış bu eserinde ise Efsane haline gelen Karacaoğlan ile Köroğlu hikâyesi ile kendi kurgusu olan alageyik efsanesini konu olarak ele almıştır.
 
Yaşar Kemal, bu öyküleri ve efsaneleri  Çukurova’da duymuş veya derlemiş, bu eserini de bu öyküler ve Köroğlu Destanından  esinlenerek kurmaca bir anlatı haline getirmiştir.   Eserdeki üç öykü içinde  sadece Köroğlu hikayesi efsanelerde ve destanlada görmeye alışık olduğumuz motifleri ve efsanelere has diğer özellikleri taşır. Buna rağmen Köroğlu hikayesi dahi efsaneden ziyade  herkes tarafından malum olduğu üzere destansı bir halk hikayesidir.  Hatta Köroğlu Hikayesi destandan ziyade kahramanlık konulu ve teşekküllü bir halk hikayesi sayılmaktadır. 
 
Netice olarak bu kitapta yer alan ve" Üç efsane" olarak gösterilen anlatılardan hiç birisi esasında efsane niteliği de taşımaz. 
Bu kitapta yer alan Ala Geyik ile Karacaoğlan öyküleri ise efsane niteliklerini taşımayan daha ziyade teşekküllü bir halk hikâyesi özelliğine gelemeyen halk hikâyeleri  şeklindedir.    Hatta Karacaoğlan ve Ala Geyik Hikâyeleri yaşanmış olması muhtemel olan birçok unsuru da taşır. (   ( Geniş Bilgi ve özet için Yaşar Kemal'in Ala Geyik Hakkında Özet İnceleme )  Nitekim Karacaoğlan'ın Elf adının geçtiği birçok şiiri bulunmakta, Ala Geyik ise gerçekten yaşanmış bir olay olduğu hissini uyandırmaktadır. 
   
 
ALA GEYİK FİLMİ 
 
Üçlemenin içindeki Alageyik Efsanesi filme de alınmış, senaryosunu Yaşar Kemal ve Erdoğan Tünaş'ın hazırladığı 1969 yapımı Türk yapımı filmin başrollerinde Cüneyt Arkın, Mine Mutlu, Bilal İnci ve Aliye Rona başrolleri paylaşmışlardır. [1]
 
 
ESER HAKKINDA NE YAZDILAR 
 
“”Halk söylencelerine, efsanelere duyduğu hayranlıkla Köroğlu, Karacaoğlun ve Alageyik efsanelerini kendine has tarzıyla kamele alan Yaşar Kema, anlatım gücünü besleyen bereketli topraklara olan vefa borcunu da Üç Anadolu Efsanesi ile öder.”[2]
“Yaşar Kemal, Anadolu aşık-hikayelerinin geleneğine göbek bağıyla bağlanmış bir yazar. Onu ta çocukluğundan başlayarak Anadolu sözlü geleneğinin destansı türleri büyülemiş." -Pertev Naili Boratav[3]
 
KÖROĞLU DESTANI
 
Kitapta aktarılan ilk destansı hikâye   Köroğlu  Destanı'dır. Bu destanda Köroğlu  'nun ve kıratının ortaya çıkışı ve Bolu Beyi ile giriştiği mücadele anlatılır.
 
Osmanlı Sultanlığı Bolu Beyi’nden güzel atlar bulup göndermesini istemiştir.  Bolu Beyi de ünlü at yetiştiricisi Koca Yusuf’u çağırıp kendisine eşi benzeri olmayan üç güzel at bulup getirmesini emreder.
Koca Yusuf, gezip dolaşıp en iyi cins üç atı bulmak için çabalar. Fakat bulduğu atlar çok bakımsız yetişmiş üçü de cılız zayıf ve gösterişsiz taylardır.  Tayların üçü de çok kötü gözüktüğünden Bolu Beyi öfkelenip Koca Yusuf’un gözlerine mil çektirip, kovar.
 
Koca Yusuf’un oğlu olan Ruşen Ali ise diğer çocuklardan dayak yiyen elindeki ekmeği bile başkalarına kaptıran korkak bir çocuktur.  Bu halinden hiç de hoşnut olmayan Ali,  bir gün çelimsiz bir köpeğin yakaladığı eti kaptırmamak için kendinden büyük köpeklerle yaptığı mücadeleyi seyrederek bu zayıf köpeği kendine örnek alır.
 
Koca Yusuf, oğlu Ruşen Al’yi Bolu Bayinde kalan üç atın içinden kır atı alıp getirmesi için Bolu Bey’ine gönderir. Bolu Beyi işine yaramaz olarak gördüğü kır tayı Ruşen Ali’ye verir. Koca Yusuf bu ata çok iyi bakar. Bu kıratı öyle bir yetiştirir ki dillere destan bir at olur. Bir gün Koca Yusuf, rüyasına yaşlı bir adam girer ve ona bir köpük gösterip i bu köpüğü içersen gözlerin açılacak der. Ruşen Ali köpükleri almaya gider ve yolda köpükleri içer. Bu köpükler Ruşen Ali’yi bir kahraman haline getirmiştir.  Çamlıbel’e yerleşerek eşkıya Köse Kenan’ı emri altına almış,  Bolu Beyi’ ve adamları ile mücadeleye de girişmiştir. Ayvaz ile de tanışan Ruşen Ali’nin adı artık Köroğlu olmuştur.  Beşik Kertmesi olan  Bolu Beyi’nin kız kardeşi Telli Nigar ile de evlenen Köroğlu   zengin kervanları soyup fakirlere yardım eden namlı bir Eşkıya olmuştur.
 
KARACAOĞLAN
 
Karacaoğlan, sazını ele alıp diyar diyar dolaşmaya karar verir. Obasından çıkıp yollara ilk düştüğünde Deli Hüseyin adlı bir adamla karşılaşır. Deli Hüseyin’e büyük iyiliği dokunan Karacaoğlan, Deli Hüseyin ile kan kardeşi olur.
Oba yolunda Bey’in devesi yerden bir türlü kalkmayınca Karacaoğlan sazıyla deveyi yerden kaldırır. Bunun üzerine olayı seyreden Bey’in kızı  Elif, Karacaoğlan’a, sazına ve söyleyişlerine hayran kalır.  Bunun üzerine Karacaoğlan Bey kızını alıp kaçar. İki âşık obadan kaçar ama Karacaoğlan’ın kan kardeşi Deli Hüseyin,  Elifi bulur ve onu evine yollar. Karacaoğlan’ında canını bağışlar.
 
Karacaoğlan, Elif’i kaybettiği için yemeden içmeden kesilir. Elif ise babasının durumu öğrenmesi nedeniyle evden kaçıp tekrar Karacaoğlan’ın yanına gelir.  Karacaoğlan ile Elif obadan obaya kaçarak saklanırlar.
 
ALA GEYİK  ( Geniş Bilgi ve özet için Yaşar Kemal'in Ala Geyik Hakkında Özet İnceleme ) 
Gökdere köyünden Karaca Ali’nin ailesi ile Sarıcalı köylü Halil’in ailesi arasında uzun zamandan beridir devam eden bir kan davası vardır. Halil'in en büyük aşkı sözlüsü Zeynep, en büyük tutkusu ise dağlarda geyik avlamaktır.
Halil ile Zeynep ile yavukludur ama yörenin zalim beyi Karaca Ali Zeynep'e ilk görüşte âşık olmuştur.  Halil geyik avına çok düşkün bir avcıdır. Karaca Ali, Halil’den kurtulup Zeynep ile evlenmek için bir plan yapar.
 
 Karaca Ali, geyik avına giden Halil’i ava çıkarttırıp geyik avındayken vurup öldürmeyi planlar. Ama o planı suya düşmüş Halil’i vuramamıştır. Dağlarda ala bir geyiğin peşine düşen Halil günlerce o geyiğin peşinden koşturmaktadır.  Halil geyik avındayken Karaca Ali, Zeynep’i kendisine ister. Gücünü kullanıp köylüleri zorlayarak ve köydeki hiç kimse Karaca Ali ile düşman olmak istemediğinden buna karşı çıkamaz ve Karaca Ali, Zeynep'i kendine nişanlatmayı başarır.
 
Geyik avından dönen Halil olanları duyar ve yapılan düğün hazırlıklarını görür. Halil durumu öğrendiğinde çılgına döner ve sözlüsünü geri almak için Karaca Ai'nin karşısına çıkar. Dedikodudan ve  beyliğinden utanan Karaca Ali, Halil ile Zeynep’in evlenmesine izin vermiş ama çok da kinlenmiştir. Karaca Ali onca olaydan sonra köyde aleyhine birçok laf edildiğini duyunca Halil ile barış yapmaya mecbur kalmıştır.
 Karaca Ali, sürekli olarak Halil’i kışkırtmak için geyiklerin sesini taklit ettirmekte taklidi yaptırır. Karaca Ali’nin çıkarttırdığı geyik seslerini duyan Halil düğün gününde bile dağa avlanmaya çıkar.
Halil, evlendikten sonra da ala geyiğin seslerini duymakta alageyiğin onu çağırdığını hissetmektedir. Zeynep, ise ava gitmemesi için Halil’e yalvarmaktadır.  Fakat alageyiğin sesini ve kokusunu duyan Halil gitmekten vaz geçemez.  Halil ava çıkınca Zeynep de peşinden gider.
 Karaca Ali onu yine pusuya düşürür. Halil, Karaca Ali’yi öldürür ve kendisi de av dönüşü uçurumdan düşerek ağır yaralanır. Zeynep ise uçurumun başında atlayarak Halil ile birlikte ölür.
 
 

[1] http://www.sinematurk.com/film/1548-ala-geyik/
[2] https://www.kitapyurdu.com/kitap/uc-anadolu-efsanesi-koroglu-karacaoglan-alageyik/57296.html
[3] https://www.idefix.com/Kitap/Uc-Anadolu-Efsanesi/Edebiyat/Roman/Turkiye-Rom


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...