Levni Silsilename


 

SİLSİLENAME

 

 

 

Silsile-nâme, Batılıların  ” genalogie” diye tanımladıkları, Türkçede ise soyağacı ya da şecere olarak adlandırılan “ Nesebnâme “ diye de bahsedilen, sülâlelerin ( soyun ) kimlerle akraba olduklarını gösteren bir nev’i Şemadır.[1]

Levnî’nin en önemli eseri birçok resimlerinin bir araya toplandığı  Silsilename veya  Padişahlar Albümü olarak adlandırılan  bu eserdir.  Eserde Sultan Osman’dan III.Ahmed’e kadar gelen padişahların minyatürleri yer alır.  Bu eser (Topkapı Sarayı Müzesi Ktp. No. A 3109) no da kayıtlıdır. Bu eser ve içindeki minyatürler  Levni tarafından hazırlanmıştır. Osman Gazi’den Sultan 3. Ahmed’e kadar tüm Osmanlı padişahlarının portrelerinin yer aldığı esere, daha sonraki padişahlar kendi portrelerini de eklettirmişlerdir. Bu yüzden  bu Albümde, Levni’ye ait  olmayan  üç minyatür de  yer almaktadır.

Kebir Musavver Silsilenamesi olarak adlandırılan eseri de  Levni’nin Surnameden sonraki en önemli eseridir. Levni bu eserinde 23 Osmanlı padışahının portrelerini yapmıştır.Kebir Musavver Silsilename’ deki portreler, bu yüzyıllar boyunca yapılan padişah portreleri serilerine örnek oluşturmuştur. Sultan I. Abdülhamid döneminden (1774-1789) itibaren yapılan büyük boyutlu yağlıboya soy ağaçlarında da yerine göre boy portre ya da büst portrelere örnek model olarak kullanılmıştır.

Levni’nin  SİLSİLENAME adlı  eserinde  I. Osman’dan III. Ahmed’e kadar tüm 42  Osmanlı padişahının  portresi vardır. [2]

Levni Osmanlı padişahlarını , Nakkaş Osman’ın portrelerinde olduğu gibi, bağdaş kurmuş otururken, resmetmiştir.  Onun bu tutumunu Nakkaş Osman’dan aldığı ve geleneği devam ettirmeyi düşünmüş olmasından kaynaklanıyor olması yüzünden olmalıdır.

Buna rağmen özgün olmayı seven bir minyatürcü olan Levni  pdışahları alışılmış çizgilerde ve geleneksel anlayış içinde resmetemesine rağmen  bu tasvirlerin de de yenilikçi ve kendine özgü özellikleri sürdürmeyi bilmiştir. [3]

Minyatürlerinde  padişah tasvirlerine hacim hacim kazanmış ve oldukça iri yapılı bir görünümle yapmayı tercih etmiştir.
Kebir Musavver Silsilenamesi  adlı  eserinde  23 sultanın resmini nakşeden Levni, Sultan III. Murat döneminde hazırlanmış ve metni Seyit Lokman tarafından yazılmış bir Kıyafetü’l-Osmaniye kopyasına eklenen III. Ahmet ve II. Mustafa portreleri ile Topkapı Sarayı Müzesi Hazine Kitaplığındaki H. 2164 numaralı albümde yer alan kırk iki adet boy portre çalışması  Topkapı sarayında muhafaza edilmektedir.  (Ersoy, 1991:13 İrepoğlu, 1999b:237-243,  Atıl,1999:31-37).[4]

Levni bu portrelerinde Sultan 2. Mustafa’nın portresine imzasını atmış, [5] Sultan 3. Ahmed’in portresini ise diğerlerinden farklı yapmıştır. Ozenle çalışılan bu portrede Sultan koltuk biçimli bir tahtta oturur. Arkasında saygılı bir biçimde duran oğlu yer alır. Sanatçı bu portredeki nakışlar, süslemelerle hünerini gösterdiği gibi, dönemin giysileri ve süslemelerindeki beğenisini de yansıtır.[6]

Bu albümdeki  Genç Osman, Acem Şahı Hazinedarı Kıymetli Civani, Frenk Kadını, Frenk Erkeği, Feraceli Kadın, isimli minyatürleri de oldukça ilgi çekicidir.

Albümde yer alan figürler, üstte köşbentlerle çerçevelenmiş ve çoğunun isim veya meslekleri aynı yaprak üzerine yazılmıştır. Resimlerin etrafı gümüş veya altın serpme (zerefşan) üzerine halkâr ile bezelidir. Sanatçı, imzasını resimlerin alt köşesine, çoğunlukla bir bitkinin tam altına, nesih hatla atmıştır.

“Portrelerin giysilerine, başlıklarına ve saç biçimlerine ayrı bir özen gösterilmiştir.  Tek figürlü minyatürlerin bazılarında İran’ın erken dönem minyatürlerinin zayıf  bir etkisi görülmektedir. Ancak renklendirme, vücut duruşları ve giyimler Batı üslubu etkisiyle Türk özelliği göstermektedir.”  [7]


 


  • [1] https://www.kunfeyekun.org/forum/kf/silsile-name-nedir.31744/
  • [2] https://www.edebiyadvesanatakademisi.com/sanat/168-levni_hayati_minyaturleri_ve_sairligi.html
  • [3] https://www.edebiyadvesanatakademisi.com/sanat/168-levni_hayati_minyaturleri_ve_sairligi.html
  • [4] Serkan İLDEN, LEVNİ İMZALI İNSAN RESİMLERİNDE FİGÜR ANLAYIŞI, https://www.turkishstudies.net/makaleler/1505404627
  • [5] https://www.kunfeyekun.org/forum/kf/silsile-name-nedir.31744/
  • [6] https://www.kunfeyekun.org/forum/kf/silsile-name-nedir.31744/
  • [7] Serkan İLDEN, LEVNİ İMZALI İNSAN RESİMLERİNDE FİGÜR ANLAYIŞI, https://www.turkishstudies.net/makaleler/1505404627

 


 

 

Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, ebru, Fotoğraf, minyatür, hat, sedef, el işi, oya, bezeme, Telkari, kazaziye  benzeri çalışma  ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak ,  bize başvurarak ESA'da paylaşarak kültürümüze katkıda bulunabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirsiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış