Nakkaş Osman ve Minyatürlü Eserleri


 

 

.Viyana Kuşatması  Nakkaş Osman , 1588.j

Nakkaş Osman ve Minyatür Eserleri

Nakkaş Osman, Tarihçi  Gelibolulu Mustafa Ali  ’nin Menakib-i Hünerveran adlı kitabında övdüğü minyatür sanatçılarından biridir.  Nakkaş Osman devrin in en önemli nakkaşlarından birisi olmuş, Seyyid Lokman Aşuri ile birlikte çalışmış, çok sayıda minyatür eseri yapmış döneminin diğer nakkaşlarıyla bir ekol oluşturmayı başarmış bir nakkaşımızıdır.  Nakkaş Osman, Osmanlı tasvir ve minyatür sanatının en önemli simalarından biridir. Onun eserleri Kanuni devrinden başlayarak II. Selim ve III. Murat dönemlerine kadar devam eder. Bu süreçler içinde Seyyid Lokman ile çalışmış ve sarayın  baş nakkaşı da olmuştur.[1]

Nakkaş Osman ve okulunun resimleri doğal, sade ve gerçeğe uygunluğu ile göze çarpar.  Nakkaş Osman’ın minyatürleri “ sadelik, kompozisyonda ustalık, belgecilik, biçimde ve içerikte bütünlük göze çarpar. Tam veya çift sayfa minyatürlerde figürlerle çevre uyumludur.”[2]

 Koç döğüşü Nakkaş Osman, Surname-i Hümayun

NAKKAŞ OSMAN’IN ESERLERİ 

Nüzhet-el-ekber der-sefer-i Zigetvar

 1568-69 tarihli Kanuni’nin son Macaristan seferinin konu edinildiği 39x25cm ölçülerinde 305 sayfalık  eserde bulunan 20 minyatür Nakkaş Osman ve ekibi tarafından hazırlanmıştır.   ‘Nüzhet-el-ekber der-sefer-i Zigetvar’ adlı kitaptaki minyatürleri Osmanlı Minyatürcülüğünde, bir ekol oluşturduğunun kanıtları olmaktadır.

Matali-i Saadet

“Muhammed ibn Amir Hasan’ın yazdığı ve III. Murat döneminde padişahın kızı Fatma Sultan için Arapça’dan tercüme edilen ‘Matali-i Saadet’ (1582)[3] adlı astroloji ve fal kitabında yer alan minyatürler Nakkaş Osman ve ekibi tarafından hazırlanmıştır.   Bu eserde Nakkaş Osman’ın ve ekibinin yaptığı 68 minyatür bulunur. Bu minyatürlerde on iki takımyıldız ve diğer gezegenler görülür.  “21x31cm boyutlarındaki 286 sayfalık kitabın ilk minyatüründe III. Murat, üç renkli duvarda perspektifin gözlendiği odada, desenli bir halı üzerinde oturur ve önünde açık duran kitaba şaşkınlıkla bakar. ” [4]