Fatma Xanım Kemine (Şuşa1840 -1898)

 
Fatma Xanım Kemine  (Şuşa, 1840-Şuşa, 1898)
 
19. yüzyıl Azerbaycan sahası kadın şairlerindendir. 1840 veya 42 yıllarında Şuşa'da doğmuş 1898 yılında vefat etmiştir.
 
Fatma Xanım Kemine Hanım’ın Babası Ağa Mirze Bey  "Fena" mahlası ile şiirler yazan dönemin önemli şairlerinden biridir.
 
Tahsil hayatını Şuşa’da geçirmiştir. Fatma Hanım babasının da yönlendirmesi ile küçük yaşlarından itibaren şiirle ilgilenmeye başlamış,  küçük yaşlarından itibaren şairler arasında kendine bir yer edinmiş,  etrafındakiler ona “ Mirzə Fatma Hanım"   adıyla hitap etmişlerdir.
Farsça'yı da mükemmel bir şekilde öğrenen Fatma Hanım hem halk şiiri hem de klasik şiir türleri ile şiirler yazdığı gibi Farsça şiirler yazabilecek kadar her iki dile de hâkim olabilmiştir.
 
Kemine'nin eserleri 19. yüzyıl tezkirelerinde de geçmektedir. Örneğin, Mir Möhsün Nəvvab "Təzkireyi-Nəvvab" eserinde Kəminə Hanım hakkında bazı bilgiler vererek 19. Yüzyılda yaşayan en önemli üç beş kadın şairden bir olarak kabul etmiştir.  “ Kaynaklar şairin zahiren güzel, zarif; bâtınen de temiz, iyi ahlaklı, mihriban ve mülayim bir insan olduğundan söz etmektedir.”
Hayatının büyük kısmını doğum yeri olan Şuşa’da geçiren Fatma Kemine Hanım 1898 yılında Şuşa ‘da  Eylül ayındavefat etmiş ve oraya defnedilmiştir.
 
 Kemine Hanım önemli şairlere yazdığı nazireleri ile dikkat çeken bir şairdir. Devrinde yaşamış olan birçok âşığın şiirlerine nazireler yazmıştır. Sayısı dört yüze yaklaşan şiirler yazan Fatma kemine Hanım’ın bir divanı olduğundan söz edilir. Müctehidzade, şairenin sağlığında  tamamlanmış olduğunu belirttiği  tam divanını görmüş olduğunu yazar. (AGŞA 2005: 96).
 Şuşa’da Mir Mövsün Nəvvab’ın önderliğindeki "Məclisi-fəramuşan”a iştirak etmiş, bu edebi meclisin önemli üyeleri ile yakın edebi ilişkiler kurmuştur.
 
Hem halk, hem de klasik şiir şekillerinde şiirler de yazmış olan Kemine Hanım’ın en değerli şiirleri klasik şiir tarzında yazmış olduğu şiirleridir.  Feridun Köçerli, Kemine Hanım’ı "nadire-yi zemane" olarak kabul eder ve ölümünü büyük bir kayıp olarak nitelendirir.
 
Kaynaklar :
  • Azərbaycanın Aşıq və Şair Qadınları", Bakı, səh. 76-79.
  • "FATMA XANIM KƏMİNƏ", Əzizə Cəfərzadə, "Gənclik" nəşriyyatı, Bakı, 1971.
  • Ənvər Çingizoğlu, Tahirovlar, "Soy" еlmi-kütləvi dərgi, 2007, №1, səh.18-25
  • ARAŞ. GÖR. GÖKÇEN BİLGİN AKSOY, FATMA HANIM KEMİNE, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=6089
  • Azerbaycan Gadın Şairleri Antologiyası (2005). Bakı: Avrasiya Press.
  • Başlangıçtan Günümüze Kadar Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi Azerbaycan Edebiyatı (1993). III. C. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Şiirleri


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...