Gurbanî - Aşık - Azerbaycan (XVI. yüzyıl)

Gurbanî (XVI. yüzyıl)
 
Azerbaycan Âşık Edebiyatının bilinen ilk halk ozanlarındandır. , 16. yüzyıl Azerbaycan, doğum ve ölüm tarihi belli değildir. Güney Azerbaycan sınırları içinde Diri köyünde doğmuştur. Şiirlerinin büyük bir çoğunluğu sözlü kaynaklardan günümüze ulaşmış, az sayıda şiiri de çönklerde bulunmuştur.  
Hayatı etrafında teşekkül eden Qurbanî veya Qurbanî Peri hikâyelerinden de bazı şiirleri bulunur.  16. yüzyıl Anadolu sahasında yaşayan âşıkların pek çoğunun şairlerinin günümüze ulaşmamış olmasına rağmen şiirlerinin bu güne erişebilmesi açısından şanslı bir âşığımızdır.
Bugün dahi Doğu Anadolu'nun birçok yerinde onun şiirleri sözlü kaynaklarda bilinebilmektedir. Qurbanî şiirlerinde, sosyal konularım ele almış,  devrinin hükümdarları ı Şah İsmail Hataî'ye  şiirler yazmıştır. Öğrenildiği kadarı ile Şah İsmail’in zaman zaman meclisine davet ettiği âşıklar ve şairler arasına da girmiş olduğu  bazı deyişlerinden de ortaya çıkmaktadır.
Men Haqq aşiqiyem, haq yola mayii
 Kitabım Qur'an'dır, olmuşam qayil
 Müridim, mürşidim ey Şah İsmail
Derdimin elinden feryada geldim.
 
Şiirlerinde sosyal konular,  doğa,  iyilik, doğruluk zaman zaman ümitsizlik, sevgi ve aşk belli başlı konulardır.   Edebî sanatları ustalıkla kullanmış, geraylı, koşma ve tecnisleri ile dikkat çekmiştir. Azeri Türkçesini ustalıkla kullanmış olan şair Azerbaycan Âşık Edebiyatının bilinen ilk halk ozanlarındandır.  Kendisinden sonra gelen pek çok âşığı tesiri altında bırakmıştır.
 Kaynaklar:
  • Aşıqlar, Bakı 1960, 5-10
  • Azerbaycan Edebiyyah İncileri/Bayatı, Qoşma, Tecnis, Bakı 1988, 68-69,178-180,452, 534 A. Dadaşzade, Qurbanî, Bakı1972
  • Paşa Efendiyev, Azerbaycan Şifahi Halq Edebiyyah, Bakı1981,184-187
  • Xalqın Söz Xezinesi, Bakı 1985,237-238.
  • Sunay Gültekin, İğdır Ağzı Üzerinde Bir İnceleme, İstanbul1974, (Mezuniyet tezi), "Aşıh Gurbanî Hikâyesi" 26-27.
  • Hasan Kartan, Doğu Anadolu'da Aşık Edebiyatmmm Esasları,Ankara 1977.
  • Sami Kaya, Erciş'ten Derlenmiş Hikâye ve Masallar, Erzurum1976, (Mezuniyet tezi), "Qurbanî,," hikâyesi s. 40-55'dedir.
  • Muharrem Zeki Korgunal, Âşık Qurbanî, İstanbul 1935.
  • Perizad ile Aşık Kurbanı Hikâyesi, Taşbasma, (?), (?). Osman
  • Sarıvelli, Azerbaycan Poetry, Moskova, 619-621. Telli SazÜstadları, Bakı 1964,3-6.
  • M. Şakir (Ülkütaşır), "Aşık Kurbânî'nin Üç Manzumesi", Azerbaycan
  • Yurt Bilgisi, 1 (4-5), Nisan-Mayıs 1932, 167-169.
  • Aynı yazı için bakınız; Halk Bilgisi Haberleri, 10 (109)İkinci teşrin 1940, 8-10).
  • Azerbaycan Aşıqlan ve El Şairleri I, Bakı 1983,19-54.

Şiirleri

OLA

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...