Kör Beşti ( Azerbaycan Kelbecer Kadın Aşık 19 yy)

Âşıq Beşti
 (Kelbecer, 1836-Kelbecer, 1936)

 
Azerbaycan Kelbecer yöresi 19. yüzyılın ünlü kadın âşığı.  1836 yılında Azerbaycan'ın Kelbecer bölgesinin Lev köyünde dünyaya geldi. Hiçbir eğitim görmedi. Yöresindeki âşıkların etkisi altında kalarak âşık şiirine heves duydu.  Âşıq Elesqer, Ağdabanli Âşıq Qurban gibi âşıkların şiir meclislerinde âşıklık yeteneği olduğunu fark etti.  
 
Âşık Elesger ve onun en yakın arkadaşlarından biri olan Kelbecerli Âşık Qurban onun yetişmesinde en çok emeği geçen âşıklardan biri oldu.  Merakı hazırcevap özelliği ve zekası sayesinde çok az bir eğitim aldığı halde kısa sürede âşıklık geleneğini yeterli düzeyde öğrendi.
Âşık Elesger ve Kelbecerli Âşık Qurban’ın yetiştirmesi olan Aşık Beşti’nin kendisi de bir çok çırak yetiştirdi.
 
Zorlu mücadeleli ve hayal kırıklıkları ile dolu bir hayat geçiren Aşıq Besti kaynaklara göre 17-18 yaşlarında iken bir çobana gönlünü kaptırmış, fakat bu aşk, çobanın beyler tarafından öldürülmesiyle,
sona ermişti. Bu hadiseden sonra ailesinden gelen tüm baskılara rağmen evlenmedi.
 
Doğduğu köy olan Lev köyünden nasıl ve ne şekilde ayrıldığı pek bilinmediği halde Basarkeçer, Daşkesen, Gedebey gibi yerlerde bulundu.  Bu köylerde âşıqhk yaparak geçimini sağlayan Beşti’nin, ömrünün sonuna doğru köyüne tekrar döndüğü ve gözlerini kaybettiği de anlaşılmaktadır. Kör kaldığı için Kör  Beşti  olarak da anılmaya başlayan Beşti’ bir çok aşıklar ile atışmalara da girdi.  Rivayetlere göre kör kalma nedeni yaşadığı zorluklar nedeniyle çok ağlaması idi.
 
Yaşadığı zorluklar nedeni ve sevdiği çobanın ağalar tarafından öldürülmesi nedeni ile olsa gerek şiirlerinde daha çok haksızlıklardan şikâyet, zulmedenlere karşı isyan konularını dile getirdi. Özellikle
bayatı, geraylı, qoşma, ağıt gibi türlerde başarılı örnekler verdi.
Akıllı yetenekli hazırcevap bir âşık olarak tanınan Âşık Kör Beşti 1936 yılında doğum yeri olan Lev Köyünde hayata veda etti.
 
KAYNAKLAR
Azerbaycan'ın Aşıq ve Şair Qadmlan, Bakı 1974,111-118
http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10927,asiqbestipdf.pdf?0

Şiirleri


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...