Mehemmed Bey Aşıq (Zengilan, 1790 - Ordubad, 1861)

 
Mehemmed Bey Aşıq (Zengilan, 1790 - Ordubad, 1861)
 
Aşiq Behbud bəy oğlu, Zəngilan doğumlu 19. yüzyıl Azerbaycan halk ozanı
 
Tahminen 1790'da Karabağ Hanlığı sınırları içinde olan l Zengilan bölgesinde doğdu. Babası Behbud Bey, Karabağ asilzadelerinden biriydi.  Baba tarafının  taşıdığı Cevanşir soyadından da anlaşıldığı gibi, aynı zamanda Karabağ hâkimi olan İbrahim Han'ın akrabalarından bir olmaktadır.  
 
Halk şiiri ile birlikte divan edebiyatının geleneklerine de vâkıftır. Gazel, mü- hemmes, müseddes vb. türlerinde de şiirler yazmış olması onun iyi bir eğitim gördüğünü,  aruz veznine ve divan şiirine de vakıf olduğunu göstermektedir.  Aruz ile de yazmış olmasına rağmen  halk şiir i tarzında yazdığı şiirleri ile tanınmıştır.
 
 Mehemmed Bey şiirlerini "Aşık" mahlası ile yazmış ve çağdaşları içerisinde çok meşhur olmuştur.
 Firudinbey KÖçerli'nin yazdığına göre; "... çok gayretli, vefakar ve olgun bir kişi imiş. Dindar ve hak tarfdarı olduğu için muasırleri arasında hürmet ve izzeti çok imiş" (F.Köçerli Azerbaycan Edebiyatı, C.I, Bakı, 1978, s. 343).
 
Zengilan  yöresinde yaşayan  Mehemmet Bey  Ruslar, Karabağ Hanlığını ele geçirdikten sonra iRus  işgaline karşı durmuş bu  düşüncelerinden dolayı kendisi gibi  azatlık yanlısı  diğer aydınlarla birlikte Hanlık sınırları dışına sürülmüştür.  Bu nedenle Zengilan’dan ayrılmak zorunca kalan Mehemmed Bey hayatının son yıllarını Nahçıvan eyaletinin Ordubad şehrinde geçirmek zorunda kalmış  ve 1861'de burada vefat etmiştir. Oğlu Ebusemed Bey de , Azerbaycan ve Nahcivan sahasında tanınmış bir isim olmuştur. 
 
 19. yüzyılın 40-50. yıllarındaki Karabağ kültür muhitinde Mehemmed Bey Aşiq'in önemli bir yeri olmuştu. Şair, çağdaşlarından Kasım Bey Zakir, Mirze Hesen Mirze, Aşık Peri, Ceferkulu Han Neva, vb. ile atışmalar yapmıştır.  19. yüzyıl Azeri şiirinde tövbenameleri, ilk defa bir edebi tür haline getirmiş ve onun güzel Örneklerini vermiştir.
 
 Kaynaklan Firudinbey Köçerli, Azerbaycan Edebiyatı, C.I, Bakı, 1981, s. 343-350; Azerbaycan Aşıkları ve El Şairleri, C. II, Bakı, 1983,241-255. Azerbaycan Edebiyyatı İncileri/Bayatı, Qoşma, Tecnis, Bakı 1988,100-101, 465

Şiirleri


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...